حَدَّثَنَا عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ عَمْرٍو حَدَّثَنَا عَلِيٌّ يَعْنِي ابْنَ مُبَارَكٍ عَنْ يَحْيَى عَنْ زَيْدِ بْنِ سَلَّامٍ عَنْ أَبِي سَلَّامٍ قَالَ أَبُو ذَرٍّعَلَى كُلِّ نَفْسٍ فِي كُلِّ يَوْمٍ طَلَعَتْ فِيهِ الشَّمْسُ صَدَقَةٌ مِنْهُ عَلَى نَفْسِهِ قُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ مِنْ أَيْنَ أَتَصَدَّقُ وَلَيْسَ لَنَا أَمْوَالٌ قَالَ لِأَنَّ مِنْ أَبْوَابِ الصَّدَقَةِ التَّكْبِيرَ وَسُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ وَأَسْتَغْفِرُ اللَّهَ وَتَأْمُرُ بِالْمَعْرُوفِ وَتَنْهَى عَنْ الْمُنْكَرِ وَتَعْزِلُ الشَّوْكَةَ عَنْ طَرِيقِ النَّاسِ وَالْعَظْمَ وَالْحَجَرَ وَتَهْدِي الْأَعْمَى وَتُسْمِعُ الْأَصَمَّ وَالْأَبْكَمَ حَتَّى يَفْقَهَ وَتُدِلُّ الْمُسْتَدِلَّ عَلَى حَاجَةٍ لَهُ قَدْ عَلِمْتَ مَكَانَهَا وَتَسْعَى بِشِدَّةِ سَاقَيْكَ إِلَى اللَّهْفَانِ الْمُسْتَغِيثِ وَتَرْفَعُ بِشِدَّةِ ذِرَاعَيْكَ مَعَ الضَّعِيفِ كُلُّ ذَلِكَ مِنْ أَبْوَابِ الصَّدَقَةِ مِنْكَ عَلَى نَفْسِكَ وَلَكَ فِي جِمَاعِكَ زَوْجَتَكَ أَجْرٌ قَالَ أَبُو ذَرٍّ كَيْفَ يَكُونُ لِي أَجْرٌ فِي شَهْوَتِي فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَرَأَيْتَ لَوْ كَانَ لَكَ وَلَدٌ فَأَدْرَكَ وَرَجَوْتَ خَيْرَهُ فَمَاتَ أَكُنْتَ تَحْتَسِبُ بِهِ قُلْتُ نَعَمْ قَالَ فَأَنْتَ خَلَقْتَهُ قَالَ بَلْ اللَّهُ خَلَقَهُ قَالَ فَأَنْتَ هَدَيْتَهُ قَالَ بَلْ اللَّهُ هَدَاهُ قَالَ فَأَنْتَ تَرْزُقُهُ قَالَ بَلْ اللَّهُ كَانَ يَرْزُقُهُ قَالَ كَذَلِكَ فَضَعْهُ فِي حَلَالِهِ وَجَنِّبْهُ حَرَامَهُ فَإِنْ شَاءَ اللَّهُ أَحْيَاهُ وَإِنْ شَاءَ أَمَاتَهُ وَلَكَ أَجْرٌ
Abu Zarr (roziyallohu anhu) aytdi: Quyosh chiqqan har bir kunda har bir jonga oʻzidan oʻziga (qiladigan) sadaqa (lozim)dir. Men: «Yo Rasululloh, qayerdan sadaqa qilaman, bizda mol-dunyo yoʻq-ku?» dedim. U zot: «Chunki sadaqa eshiklaridan (baʼzilari): takbir, ‹Subhanalloh›, ‹Alhamdulilloh›, ‹Lo ilaha illalloh› va ‹Astagʻfirulloh› (deyish); maʼrufga buyurishing va munkardan qaytarishing; odamlarning yoʻlidan tikanni, suyakni va toshni olib tashlashing; koʻrga yoʻl koʻrsatishing; kar va soqovga tushunguniga qadar eshittirishing; joyini bilgan hojatingga yoʻl soʻraganga yoʻl koʻrsatishing; oyoqlaring kuchi bilan (yordam) soʻrab dod solgan kishiga yugurishing; bilaklaring kuchi bilan zaif bilan birga (yukni) koʻtarishing — bularning barchasi sening oʻzingdan oʻzingga (qiladigan) sadaqa eshiklaringdandir. Va xotining bilan qoʻshilishingda ham senga ajr bordir», dedilar. Abu Zarr: «Oʻz shahvatimda menga qanday ajr boʻladi?» dedi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Aytchi, agar sening bolang boʻlib, u (yoshga) yetsa va sen undan yaxshilik umid qilsang-u, soʻng u oʻlsa — sen (ajrini Allohdan) umid qilarmiding?» dedilar. Men: «Ha», dedim. U zot: «Uni sen yaratganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq, balki Alloh yaratgan», dedi. U zot: «Uni sen hidoyat qilganmisan?» dedilar. U: «Yoʻq, balki Alloh hidoyat qilgan», dedi. U zot: «Unga sen rizq berasanmi?» dedilar. U: «Yoʻq, balki Alloh unga rizq berardi», dedi. U zot: «Xuddi shunday. Bas, uni oʻz halolingga qoʻy va haromidan saqla. Agar Alloh xohlasa, uni tiriltiradi; xohlasa, oʻldiradi — senga esa ajr bordir», dedilar.Абу Зарр (розияллоҳу анҳу) айтди: Қуёш чиққан ҳар бир кунда ҳар бир жонга ўзидан ўзига (қиладиган) садақа (лозим)дир. Мен: «Ё Расулуллоҳ, қаердан садақа қиламан, бизда мол-дунё йўқ-ку?» дедим. У зот: «Чунки садақа эшикларидан (баъзилари): такбир, ‹Субҳаналлоҳ›, ‹Алҳамдулиллоҳ›, ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› ва ‹Астағфируллоҳ› (дейиш); маъруфга буюришинг ва мункардан қайтаришинг; одамларнинг йўлидан тиканни, суякни ва тошни олиб ташлашинг; кўрга йўл кўрсатишинг; кар ва соқовга тушунгунига қадар эшиттиришинг; жойини билган ҳожатингга йўл сўраганга йўл кўрсатишинг; оёқларинг кучи билан (ёрдам) сўраб дод солган кишига югуришинг; билакларинг кучи билан заиф билан бирга (юкни) кўтаришинг — буларнинг барчаси сенинг ўзингдан ўзингга (қиладиган) садақа эшикларингдандир. Ва хотининг билан қўшилишингда ҳам сенга ажр бордир», дедилар. Абу Зарр: «Ўз шаҳватимда менга қандай ажр бўлади?» деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Айтчи, агар сенинг боланг бўлиб, у (ёшга) етса ва сен ундан яхшилик умид қилсанг-у, сўнг у ўлса — сен (ажрини Аллоҳдан) умид қилармидинг?» дедилар. Мен: «Ҳа», дедим. У зот: «Уни сен яратганмисан?» дедилар. У: «Йўқ, балки Аллоҳ яратган», деди. У зот: «Уни сен ҳидоят қилганмисан?» дедилар. У: «Йўқ, балки Аллоҳ ҳидоят қилган», деди. У зот: «Унга сен ризқ берасанми?» дедилар. У: «Йўқ, балки Аллоҳ унга ризқ берарди», деди. У зот: «Худди шундай. Бас, уни ўз ҳалолингга қўй ва ҳаромидан сақла. Агар Аллоҳ хоҳласа, уни тирилтиради; хоҳласа, ўлдиради — сенга эса ажр бордир», дедилар.