حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ قَالَ حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ قَالَتْتَزَوَّجَنِي الزُّبَيْرُ وَمَا لَهُ فِي الْأَرْضِ مِنْ مَالٍ وَلَا مَمْلُوكٍ وَلَا شَيْءٍ غَيْرَ فَرَسِهِ قَالَتْ فَكُنْتُ أَعْلِفُ فَرَسَهُ وَأَكْفِيهِ مَئُونَتَهُ وَأَسُوسُهُ وَأَدُقُّ النَّوَى لِنَاضِحِهِ أَعْلِبُ وَأَسْتَقِي الْمَاءَ وَأَخْرُزُ غَرْبَهُ وَأَعْجِنُ وَلَمْ أَكُنْ أُحْسِنُ أَخْبِزُ فَكَانَ يَخْبِزُ لِي جَارَاتٌ مِنْ الْأَنْصَارِ وَكُنَّ نِسْوَةَ صِدْقٍ وَكُنْتُ أَنْقُلُ النَّوَى مِنْ أَرْضِ الزُّبَيْرِ الَّتِي أَقْطَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى رَأْسِي وَهِيَ مِنِّي عَلَى ثُلُثَيْ فَرْسَخٍ قَالَتْ فَجِئْتُ يَوْمًا وَالنَّوَى عَلَى رَأْسِي فَلَقِيتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَمَعَهُ نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَدَعَانِي ثُمَّ قَالَ إِخْ إِخْ لِيَحْمِلَنِي خَلْفَهُ قَالَتْ فَاسْتَحَيْتُ أَنْ أَسِيرَ مَعَ الرِّجَالِ وَذَكَرْتُ الزُّبَيْرَ وَغَيْرَتَهُ قَالَتْ وَكَانَ أَغْيَرَ النَّاسِ فَعَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَنِّي قَدْ اسْتَحَيْتُ فَمَضَى وَجِئْتُ الزُّبَيْرَ فَقُلْتُ لَقِيَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَعَلَى رَأْسِي النَّوَى وَمَعَهُ نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِهِ فَأَنَاخَ لِأَرْكَبَ مَعَهُ فَاسْتَحَيْتُ وَعَرَفْتُ غَيْرَتَكَ فَقَالَ وَاللَّهِ لَحَمْلُكِ النَّوَى أَشَدُّ عَلَيَّ مِنْ رُكُوبِكِ مَعَهُ قَالَتْ حَتَّى أَرْسَلَ إِلَيَّ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَ ذَلِكَ بِخَادِمٍ فَكَفَتْنِي سِيَاسَةَ الْفَرَسِ فَكَأَنَّمَا أَعْتَقَنِي
Zubayr menga uylandi; uning yer yuzida otidan boshqa na moli, na quli, na biror narsasi bor edi. Men uning otiga yem berar, uning yemishini yetkazib turar, unga qarab-boqar, suvkash tuyasi uchun xurmo danaklarini yanchar, suv tortib kelar, suv meshini tikar va xamir qorar edim; lekin men non yopishni yaxshi bilmas edim. Menga ansorlardan boʻlgan qoʻshni ayollar non yopib berar edi; ular rost soʻzli, sodiq ayollar edi. Men Rasululloh ﷺ Zubayrga boʻlib bergan yerdan xurmo danaklarini boshimda tashir edim; u yer mendan bir farsaxning uchdan ikki masofasida edi. Bir kuni danaklar boshimda boʻlgan holda kelayotgan edim, Rasululloh ﷺni uchratdim; u zot bilan ashoblaridan bir necha kishi bor edi. U zot meni chaqirdilar, soʻng meni ortlariga mindirish uchun tuyani choʻktirib: «Ix, ix!» dedilar. Men erkaklar bilan birga yurishdan uyaldim va Zubayrni hamda uning gʻayratini esladim; u odamlarning eng gʻayratlisi edi. Rasululloh ﷺ mening uyalganimni bildilar va yoʻllarida davom etdilar. Men Zubayrning oldiga kelib: «Rasululloh ﷺ meni boshimda danaklar boʻlgan holda uchratdilar; u zot bilan ashoblaridan bir necha kishi bor edi; u zot meni mindirish uchun tuyani choʻktirdilar, lekin men uyaldim va sening gʻayratingni esladim», dedim. U: «Allohga qasamki, sening danak tashishing menga u zot bilan birga minishingdan koʻra ogʻirroqdir», dedi. Shundan keyin Abu Bakr menga bir xizmatchi yubordi; u ot boqish yumushini mendan olib qoʻydi, goʻyo u meni ozod qilgandek boʻldi.Зубайр менга уйланди; унинг ер юзида отидан бошқа на моли, на қули, на бирор нарсаси бор эди. Мен унинг отига ем берар, унинг емишини етказиб турар, унга қараб-боқар, сувкаш туяси учун хурмо данакларини янчар, сув тортиб келар, сув мешини тикар ва хамир қорар эдим; лекин мен нон ёпишни яхши билмас эдим. Менга ансорлардан бўлган қўшни аёллар нон ёпиб берар эди; улар рост сўзли, содиқ аёллар эди. Мен Расулуллоҳ ﷺ Зубайрга бўлиб берган ердан хурмо данакларини бошимда ташир эдим; у ер мендан бир фарсахнинг учдан икки масофасида эди. Бир куни данаклар бошимда бўлган ҳолда келаётган эдим, Расулуллоҳ ﷺни учратдим; у зот билан ашобларидан бир неча киши бор эди. У зот мени чақирдилар, сўнг мени ортларига миндириш учун туяни чўктириб: «Их, их!» дедилар. Мен эркаклар билан бирга юришдан уялдим ва Зубайрни ҳамда унинг ғайратини эсладим; у одамларнинг энг ғайратлиси эди. Расулуллоҳ ﷺ менинг уялганимни билдилар ва йўлларида давом этдилар. Мен Зубайрнинг олдига келиб: «Расулуллоҳ ﷺ мени бошимда данаклар бўлган ҳолда учратдилар; у зот билан ашобларидан бир неча киши бор эди; у зот мени миндириш учун туяни чўктирдилар, лекин мен уялдим ва сенинг ғайратингни эсладим», дедим. У: «Аллоҳга қасамки, сенинг данак ташишинг менга у зот билан бирга минишингдан кўра оғирроқдир», деди. Шундан кейин Абу Бакр менга бир хизматчи юборди; у от боқиш юмушини мендан олиб қўйди, гўё у мени озод қилгандек бўлди.