حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَالِكٌ، عَنْ هِشَامِ بْنِ عُرْوَةَ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ قَالَ قُلْتُ لِعَائِشَةَ زَوْجِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا يَوْمَئِذٍ حَدِيثُ السِّنِّ أَرَأَيْتِ قَوْلَ اللَّهِ تَبَارَكَ وَتَعَالَى
﴿ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا ﴾ فَمَا أُرَى عَلَى أَحَدٍ شَيْئًا أَنْ لاَ يَطَّوَّفَ بِهِمَا. فَقَالَتْ عَائِشَةُ كَلاَّ لَوْ كَانَتْ كَمَا تَقُولُ كَانَتْ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ لاَ يَطَّوَّفَ بِهِمَا، إِنَّمَا أُنْزِلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِي الأَنْصَارِ، كَانُوا يُهِلُّونَ لِمَنَاةَ، وَكَانَتْ مَنَاةُ حَذْوَ قُدَيْدٍ، وَكَانُوا يَتَحَرَّجُونَ أَنْ يَطُوفُوا بَيْنَ الصَّفَا وَالْمَرْوَةِ، فَلَمَّا جَاءَ الإِسْلاَمُ سَأَلُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْ ذَلِكَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ ﴿ إِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَائِرِ اللَّهِ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ أَوِ اعْتَمَرَ فَلاَ جُنَاحَ عَلَيْهِ أَنْ يَطَّوَّفَ بِهِمَا ﴾(Urva aytdi:) Men Paygʻambar ﷺning zavjasi Oishaga — oʻsha kuni men yosh edim — dedim: «Alloh tabaraka va taoloning: ‹Albatta Safo va Marva Allohning shiorlaridandir; kim Baytni haj yoki umra qilsa, ular orasida tavof (saʼy) qilishida unga gunoh yoʻq› (Baqara surasi, 158) degan soʻzini qanday koʻrasiz? Men, kimki ular orasida saʼy qilmasa, unga hech (gunoh) yoʻq (deb) koʻraman», dedim. Oisha: «Yoʻq (unday emas)! Agar sen aytgandek boʻ lganida, ‹ular orasida saʼy qilmasligida unga gunoh yoʻq› (deb kelgan) boʻ lardi. Bu oyat faqat ansor haqida nozil boʻ ldi: ular Manot (butiga) talbiya (ehrom) aytar edilar — Manot Qudayd roʻparasida (joylashgan) edi — va ular Safo bilan Marva orasida saʼy qilishdan (gunoh deb) hijolat (torayish) qilar edilar. Islom kelganida, ular Rasululloh ﷺdan bu haqida soʻradilar; shunda Alloh: ‹Albatta Safo va Marva Allohning shiorlaridandir; kim Baytni haj yoki umra qilsa, ular orasida saʼy qilishida unga gunoh yoʻq› (Baqara surasi, 158) (oyatini) nozil qildi», dedi.