حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ كَانَ عُمَرُ يُدْخِلُنِي مَعَ أَشْيَاخِ بَدْرٍ، فَكَأَنَّ بَعْضَهُمْ وَجَدَ فِي نَفْسِهِ فَقَالَ لِمَ تُدْخِلُ هَذَا مَعَنَا وَلَنَا أَبْنَاءٌ مِثْلُهُ فَقَالَ عُمَرُ إِنَّهُ مِنْ حَيْثُ عَلِمْتُمْ. فَدَعَا ذَاتَ يَوْمٍ ـ فَأَدْخَلَهُ مَعَهُمْ ـ فَمَا رُئِيتُ أَنَّهُ دَعَانِي يَوْمَئِذٍ إِلاَّ لِيُرِيَهُمْ. قَالَ مَا تَقُولُونَ فِي قَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى
﴿ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ ﴾ فَقَالَ بَعْضُهُمْ أُمِرْنَا نَحْمَدُ اللَّهَ وَنَسْتَغْفِرُهُ، إِذَا نُصِرْنَا وَفُتِحَ عَلَيْنَا. وَسَكَتَ بَعْضُهُمْ فَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا فَقَالَ لِي أَكَذَاكَ تَقُولُ يَا ابْنَ عَبَّاسٍ فَقُلْتُ لاَ. قَالَ فَمَا تَقُولُ قُلْتُ هُوَ أَجَلُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَعْلَمَهُ لَهُ، قَالَ ﴿ إِذَا جَاءَ نَصْرُ اللَّهِ وَالْفَتْحُ ﴾ وَذَلِكَ عَلاَمَةُ أَجَلِكَ ﴿ فَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ وَاسْتَغْفِرْهُ إِنَّهُ كَانَ تَوَّابًا ﴾. فَقَالَ عُمَرُ مَا أَعْلَمُ مِنْهَا إِلاَّ مَا تَقُولُ.(Saʼid ibn Jubayr, Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qildi:) Umar meni Badr (ahli) shayxlari (keksalari) bilan (birga oʻ z majlisiga) kiritar edi. Goʻyo ularning baʼzisi koʻ nglida (bundan norozilik) topdi va: «Nega buni biz bilan (birga) kiritasan — bizning (ham) uning kabi (yoshdagi) oʻgʻ illarimiz bor-ku?» dedi. Umar: «Albatta u — sizlar biladigan (oʻ sha bilimli) (kishi)dandir», dedi. Bir kuni u (Umar) (ularni) chaqirdi va meni (ham) ular bilan (birga) kiritdi; men oʻ sha kuni u meni — faqat ularga (mening bilimimni) koʻ rsatish uchun — chaqirgan deb oʻyladim. (Umar): «Alloh taoloning ‹Allohning yordami va fath (gʻ alaba) kelganida› (Nasr surasi, 1) degan soʻzi haqida nima deysizlar?» dedi. Ularning baʼzisi: «Biz — yordam berilib, bizga fath (gʻ alaba) berilganida — Allohga hamd aytishga va Undan magʻ firat soʻrashga buyurildik», dedi. Baʼzisi esa jim turdi, hech narsa demadi. (Umar) menga: «Sen ham shunday deysanmi, ey Ibn Abbos?» dedi. Men: «Yoʻq», dedim. U: «Bas, nima deysan?» dedi. Men: «(Bu) — Rasululloh ﷺning ajali (vafoti)dirki, Alloh unga buni bildirdi: ‹Allohning yordami va fath kelganida› — mana shu — sening ajaling alomatidir — ‹bas, Robbing(ning) hamdi bilan tasbeh ayt va Undan magʻ firat soʻra; albatta U — tavbalarni koʻ p qabul qiluvchidir› (Nasr surasi, 1, 3)», dedim. Umar: «Men undan — sen aytgan (gap)dan boshqani — bilmayman», dedi.