حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ صَالِحٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، أَنَّ عُبَيْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَهُ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّهُ تَمَارَى هُوَ وَالْحُرُّ بْنُ قَيْسٍ الْفَزَارِيُّ فِي صَاحِبِ مُوسَى، قَالَ ابْنُ عَبَّاسٍ هُوَ خَضِرٌ، فَمَرَّ بِهِمَا أُبَىُّ بْنُ كَعْبٍ، فَدَعَاهُ ابْنُ عَبَّاسٍ، فَقَالَ إِنِّي تَمَارَيْتُ أَنَا وَصَاحِبِي، هَذَا فِي صَاحِبِ مُوسَى الَّذِي سَأَلَ السَّبِيلَ إِلَى لُقِيِّهِ، هَلْ سَمِعْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَذْكُرُ شَأْنَهُ قَالَ نَعَمْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " بَيْنَمَا مُوسَى فِي مَلإٍ مِنْ بَنِي إِسْرَائِيلَ جَاءَهُ رَجُلٌ، فَقَالَ هَلْ تَعْلَمُ أَحَدًا أَعْلَمَ مِنْكَ قَالَ لاَ. فَأَوْحَى اللَّهُ إِلَى مُوسَى بَلَى عَبْدُنَا خَضِرٌ. فَسَأَلَ مُوسَى السَّبِيلَ إِلَيْهِ، فَجُعِلَ لَهُ الْحُوتُ آيَةً، وَقِيلَ لَهُ إِذَا فَقَدْتَ الْحُوتَ فَارْجِعْ، فَإِنَّكَ سَتَلْقَاهُ. فَكَانَ يَتْبَعُ الْحُوتَ فِي الْبَحْرِ، فَقَالَ لِمُوسَى فَتَاهُ أَرَأَيْتَ إِذْ أَوَيْنَا إِلَى الصَّخْرَةِ، فَإِنِّي نَسِيتُ الْحُوتَ، وَمَا أَنْسَانِيهِ إِلاَّ الشَّيْطَانُ أَنْ أَذْكُرَهُ. فَقَالَ مُوسَى ذَلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِ. فَارْتَدَّا عَلَى آثَارِهِمَا قَصَصًا فَوَجَدَا خَضِرًا، فَكَانَ مِنْ شَأْنِهِمَا الَّذِي قَصَّ اللَّهُ فِي كِتَابِهِ ".
Ibn Abbos (Ubay ibn Kaʼbdan) rivoyat qiladi: U — Musoning hamrohi haqida — Hur ibn Qays al-Fazoriy bilan ixtilof qildi. Ibn Abbos — u Xizr edi, dedi. Shu orada Ubay ibn Kaʼb ular yonidan oʻtdi va Ibn Abbos uni chaqirib: «Men va doʻstim — Muso uchrashish yoʻlini soʻragan hamrohi haqida — ixtilof qildik. Sen Allohning Rasuli ﷺ ning u haqda biror narsa zikr qilganini eshitganmisan?» — dedi. U: «Ha, men Allohning Rasuli ﷺ ning shunday deganini eshitdim: ‹Muso baʼzi isroilliklar bilan oʻtirganda, bir kishi kelib (undan): «Sen oʻzingdan koʻra bilimliroq birovni bilasanmi?» — deb soʻradi. Muso: «Yoʻq», — deb javob berdi. Shunda Alloh Musoga vahiy yubordi: «Ha, Bizning bandamiz Xizr (sendan bilimliroqdir)». Muso u (yaʼni Xizr) bilan qanday uchrashishni soʻradi. Bas, baliq unga bir alomat qilindi va unga aytildiki, baliq yoʻqolganda, u qaytishi va u yerda u (Xizr) bilan uchrashishi (kerak). Bas, Muso dengizda baliqning alomatini izlab bordi. Musoning xizmatkor boʻlasi unga: «Bilasanmi, biz qoya yonida oʻtirganimizda, men baliqni unutibman; va menga uni (senga) aytishni — faqat shayton — unutdirdi», — dedi. Muso: «Mana shu — biz izlayotgan (narsa) edi», — dedi va ikkalasi — oʻz izlaridan (qaytib) — Xizrni topdi; ularga keyin nima boʻlgani — Allohning Kitobida zikr qilingan›», — dedi.Ибн Аббос (Убай ибн Каъбдан) ривоят қилади: У — Мусонинг ҳамроҳи ҳақида — Ҳур ибн Қайс ал-Фазорий билан ихтилоф қилди. Ибн Аббос — у Хизр эди, деди. Шу орада Убай ибн Каъб улар ёнидан ўтди ва Ибн Аббос уни чақириб: «Мен ва дўстим — Мусо учрашиш йўлини сўраган ҳамроҳи ҳақида — ихтилоф қилдик. Сен Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг у ҳақда бирор нарса зикр қилганини эшитганмисан?» — деди. У: «Ҳа, мен Аллоҳнинг Расули ﷺ нинг шундай деганини эшитдим: ‹Мусо баъзи исроилликлар билан ўтирганда, бир киши келиб (ундан): «Сен ўзингдан кўра билимлироқ бировни биласанми?» — деб сўради. Мусо: «Йўқ», — деб жавоб берди. Шунда Аллоҳ Мусога ваҳий юборди: «Ҳа, Бизнинг бандамиз Хизр (сендан билимлироқдир)». Мусо у (яъни Хизр) билан қандай учрашишни сўради. Бас, балиқ унга бир аломат қилинди ва унга айтилдики, балиқ йўқолганда, у қайтиши ва у ерда у (Хизр) билан учрашиши (керак). Бас, Мусо денгизда балиқнинг аломатини излаб борди. Мусонинг хизматкор бўласи унга: «Биласанми, биз қоя ёнида ўтирганимизда, мен балиқни унутибман; ва менга уни (сенга) айтишни — фақат шайтон — унутдирди», — деди. Мусо: «Мана шу — биз излаётган (нарса) эди», — деди ва иккаласи — ўз изларидан (қайтиб) — Хизрни топди; уларга кейин нима бўлгани — Аллоҳнинг Китобида зикр қилинган›», — деди.