حَدَّثَنَا مَحْمُودٌ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبِي، عَنْ أَسْمَاءَ بِنْتِ أَبِي بَكْرٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَتْ تَزَوَّجَنِي الزُّبَيْرُ، وَمَا لَهُ فِي الأَرْضِ مِنْ مَالٍ، وَلاَ مَمْلُوكٍ، وَلاَ شَىْءٍ غَيْرَ نَاضِحٍ، وَغَيْرَ فَرَسِهِ، فَكُنْتُ أَعْلِفُ فَرَسَهُ، وَأَسْتَقِي الْمَاءَ، وَأَخْرِزُ غَرْبَهُ وَأَعْجِنُ، وَلَمْ أَكُنْ أُحْسِنُ أَخْبِزُ، وَكَانَ يَخْبِزُ جَارَاتٌ لِي مِنَ الأَنْصَارِ وَكُنَّ نِسْوَةَ صِدْقٍ، وَكُنْتُ أَنْقُلُ النَّوَى مِنْ أَرْضِ الزُّبَيْرِ الَّتِي أَقْطَعَهُ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى رَأْسِي، وَهْىَ مِنِّي عَلَى ثُلُثَىْ فَرْسَخٍ، فَجِئْتُ يَوْمًا وَالنَّوَى عَلَى رَأْسِي فَلَقِيتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَمَعَهُ نَفَرٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَدَعَانِي ثُمَّ قَالَ " إِخْ إِخْ ". لِيَحْمِلَنِي خَلْفَهُ، فَاسْتَحْيَيْتُ أَنْ أَسِيرَ مَعَ الرِّجَالِ، وَذَكَرْتُ الزُّبَيْرَ وَغَيْرَتَهُ، وَكَانَ أَغْيَرَ النَّاسِ، فَعَرَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنِّي قَدِ اسْتَحْيَيْتُ فَمَضَى، فَجِئْتُ الزُّبَيْرَ فَقُلْتُ لَقِيَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَعَلَى رَأْسِي النَّوَى، وَمَعَهُ نَفَرٌ مِنْ أَصْحَابِهِ، فَأَنَاخَ لأَرْكَبَ، فَاسْتَحْيَيْتُ مِنْهُ وَعَرَفْتُ غَيْرَتَكَ. فَقَالَ وَاللَّهِ لَحَمْلُكِ النَّوَى كَانَ أَشَدَّ عَلَىَّ مِنْ رُكُوبِكِ مَعَهُ. قَالَتْ حَتَّى أَرْسَلَ إِلَىَّ أَبُو بَكْرٍ بَعْدَ ذَلِكَ بِخَادِمٍ يَكْفِينِي سِيَاسَةَ الْفَرَسِ، فَكَأَنَّمَا أَعْتَقَنِي.
(Asmoʼ bint Abu Bakr (roziyallohu anhumo) aytdi:) Zubayr menga uylandi — uning yer yuzida — bir suvkash (tuya) va otidan boshqa — na mol, na qul, na (boshqa) biror narsasi bor edi. Men uning otiga oziq (yem) berar, suv tashir, (suv) meshini tikar va xamir qorar edim; (lekin) men non yopishni yaxshi bilmas edim. Menga — ansorlardan boʻ lgan qoʻ shni ayollar — non yopib berar edi; ular rost (soʻ zli, sodiq) ayollar edi. Men Zubayrning — Rasululloh ﷺ unga (boʻ lib) bergan — yeridan xurmo danaklarini boshimda tashir edim; u (yer) mendan uch chaqirimning (farsaxning) uchdan ikki (qismi) (masofa)da edi. Bir kuni — danaklar boshimda (boʻ lgan) holda — kelayotgan edim; Rasululloh ﷺni — u zot bilan ansorlardan bir necha kishi bor edi — uchratdim. U zot meni chaqirdilar, soʻng — meni ortlariga mindirish uchun — (tuyani choʻ ktirib) ‹Ix, ix!› dedilar. Men erkaklar bilan (birga) yurishdan uyaldim va Zubayrni hamda uning gʻ ayratini esladim — u odamlarning eng gʻ ayratlisi edi. Rasululloh ﷺ mening uyalganimni payqab, (yoʻ lda davom etib) ketdilar. Men Zubayrning oldigʻa kelib: «Rasululloh ﷺ meni — boshimda danaklar (boʻ lgan) holda — uchratdilar; u zot bilan ashobidan bir necha kishi bor edi; (meni) mindirish uchun (tuyani) choʻ ktirdilar; (lekin) men u zotdan uyaldim va sening gʻ ayratingni esladim» dedim. U: «Allohga qasamki, sening danaklarni tashishing — sening u zot bilan (birga) minishingdan koʻ ra menga ogʻ irroq edi» dedi. (Asmoʼ:) «(Shu holda davom etdim) — to Abu Bakr bundan keyin menga — otni boqish (parvarishi)dan meni behojat qiladigan — bir xizmatkor yubordi; goʻyo u (Abu Bakr) meni ozod qilgandek (yengillik) boʻ ldi.»(Асмў бинт Абу Бакр (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Зубайр менга уйланди — унинг ер юзида — бир сувкаш (туя) ва отидан бошқа — на мол, на қул, на (бошқа) бирор нарсаси бор эди. Мен унинг отига озиқ (ем) берар, сув ташир, (сув) мешини тикар ва хамир қорар эдим; (лекин) мен нон ёпишни яхши билмас эдим. Менга — ансорлардан бў лган қў шни аёллар — нон ёпиб берар эди; улар рост (сў зли, содиқ) аёллар эди. Мен Зубайрнинг — Расулуллоҳ ﷺ унга (бў либ) берган — еридан хурмо данакларини бошимда ташир эдим; у (ер) мендан уч чақиримнинг (фарсахнинг) учдан икки (қисми) (масофа)да эди. Бир куни — данаклар бошимда (бў лган) ҳолда — келаётган эдим; Расулуллоҳ ﷺни — у зот билан ансорлардан бир неча киши бор эди — учратдим. У зот мени чақирдилар, сўнг — мени ортларига миндириш учун — (туяни чў ктириб) ‹Их, их!› дедилар. Мен эркаклар билан (бирга) юришдан уялдим ва Зубайрни ҳамда унинг ғ айратини эсладим — у одамларнинг энг ғ айратлиси эди. Расулуллоҳ ﷺ менинг уялганимни пайқаб, (йў лда давом этиб) кетдилар. Мен Зубайрнинг олдиға келиб: «Расулуллоҳ ﷺ мени — бошимда данаклар (бў лган) ҳолда — учратдилар; у зот билан ашобидан бир неча киши бор эди; (мени) миндириш учун (туяни) чў ктирдилар; (лекин) мен у зотдан уялдим ва сенинг ғ айратингни эсладим» дедим. У: «Аллоҳга қасамки, сенинг данакларни ташишинг — сенинг у зот билан (бирга) минишингдан кў ра менга оғ ирроқ эди» деди. (Асмў:) «(Шу ҳолда давом этдим) — то Абу Бакр бундан кейин менга — отни боқиш (парвариши)дан мени беҳожат қиладиган — бир хизматкор юборди; гўё у (Абу Бакр) мени озод қилгандек (енгиллик) бў лди.»