حَدَّثَنَا أَبُو الْيَمَانِ، أَخْبَرَنَا شُعَيْبٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، قَالَ أَخْبَرَنِي سُلَيْمَانُ بْنُ يَسَارٍ، أَخْبَرَنِي عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبَّاسٍ ـ رضى الله عنهما ـ قَالَ أَرْدَفَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْفَضْلَ بْنَ عَبَّاسٍ يَوْمَ النَّحْرِ خَلْفَهُ عَلَى عَجُزِ رَاحِلَتِهِ، وَكَانَ الْفَضْلُ رَجُلاً وَضِيئًا، فَوَقَفَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلنَّاسِ يُفْتِيهِمْ، وَأَقْبَلَتِ امْرَأَةٌ مِنْ خَثْعَمَ وَضِيئَةٌ تَسْتَفْتِي رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَطَفِقَ الْفَضْلُ يَنْظُرُ إِلَيْهَا، وَأَعْجَبَهُ حُسْنُهَا، فَالْتَفَتَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَنْظُرُ إِلَيْهَا، فَأَخْلَفَ بِيَدِهِ فَأَخَذَ بِذَقَنِ الْفَضْلِ، فَعَدَلَ وَجْهَهُ عَنِ النَّظَرِ إِلَيْهَا، فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ فَرِيضَةَ اللَّهِ فِي الْحَجِّ عَلَى عِبَادِهِ أَدْرَكَتْ أَبِي شَيْخًا كَبِيرًا، لاَ يَسْتَطِيعُ أَنْ يَسْتَوِيَ عَلَى الرَّاحِلَةِ، فَهَلْ يَقْضِي عَنْهُ أَنْ أَحُجَّ عَنْهُ قَالَ " نَعَمْ ".
(Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo) aytdi:) Rasululloh ﷺ Nahr (qurbonlik) kuni Fazl ibn Abbosni ortlariga — ulovlarining orqasiga — mindirdilar; Fazl chiroyli (xushroʻy) kishi edi. Paygʻambar ﷺ odamlarga — ularga fatvo berib — toʻxtadilar. Shunda Xasʼamdan bir chiroyli ayol Rasululloh ﷺdan fatvo soʻrab keldi. Fazl unga qaray boshladi, uning goʻzalligi unga yoqdi. Paygʻambar ﷺ oʻgirilib, uning (Fazlning) unga qarayotganini koʻrdilar va qoʻllarini orqaga yuborib, Fazlning iyagidan ushladilar hamda uning yuzini undan (ayolga qarashdan) burib (chetga) qaratdilar. (Ayol:) «Yo Rasululloh, albatta Allohning bandalari ustidagi haj farizasi otamni — ulovda (mahkam) oʻtira olmaydigan juda keksa chol (boʻlgan) holida — topdi (unga haj farz boʻldi); men uning oʻrniga haj qilsam, bu undan (haj farzini) ado etadimi?» dedi. (U zot:) «Ha» dedilar.(Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) айтди:) Расулуллоҳ ﷺ Наҳр (қурбонлик) куни Фазл ибн Аббосни ортларига — уловларининг орқасига — миндирдилар; Фазл чиройли (хушрўй) киши эди. Пайғамбар ﷺ одамларга — уларга фатво бериб — тўхтадилар. Шунда Хасъамдан бир чиройли аёл Расулуллоҳ ﷺдан фатво сўраб келди. Фазл унга қарай бошлади, унинг гўзаллиги унга ёқди. Пайғамбар ﷺ ўгирилиб, унинг (Фазлнинг) унга қараётганини кўрдилар ва қўлларини орқага юбориб, Фазлнинг иягидан ушладилар ҳамда унинг юзини ундан (аёлга қарашдан) буриб (четга) қаратдилар. (Аёл:) «Ё Расулуллоҳ, албатта Аллоҳнинг бандалари устидаги ҳаж фаризаси отамни — уловда (маҳкам) ўтира олмайдиган жуда кекса чол (бўлган) ҳолида — топди (унга ҳаж фарз бўлди); мен унинг ўрнига ҳаж қилсам, бу ундан (ҳаж фарзини) адо этадими?» деди. (У зот:) «Ҳа» дедилар.