حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، قَالَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ صُهَيْبٍ، عَنْ أَنَسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم غَزَا خَيْبَرَ، فَصَلَّيْنَا عِنْدَهَا صَلاَةَ الْغَدَاةِ بِغَلَسٍ، فَرَكِبَ نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَرَكِبَ أَبُو طَلْحَةَ، وَأَنَا رَدِيفُ أَبِي طَلْحَةَ، فَأَجْرَى نَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي زُقَاقِ خَيْبَرَ، وَإِنَّ رُكْبَتِي لَتَمَسُّ فَخِذَ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، ثُمَّ حَسَرَ الإِزَارَ عَنْ فَخِذِهِ حَتَّى إِنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِ فَخِذِ نَبِيِّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم، فَلَمَّا دَخَلَ الْقَرْيَةَ قَالَ " اللَّهُ أَكْبَرُ، خَرِبَتْ خَيْبَرُ، إِنَّا إِذَا نَزَلْنَا بِسَاحَةِ قَوْمٍ فَسَاءَ صَبَاحُ الْمُنْذَرِينَ ". قَالَهَا ثَلاَثًا. قَالَ وَخَرَجَ الْقَوْمُ إِلَى أَعْمَالِهِمْ فَقَالُوا مُحَمَّدٌ ـ قَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ وَقَالَ بَعْضُ أَصْحَابِنَا ـ وَالْخَمِيسُ. يَعْنِي الْجَيْشَ، قَالَ فَأَصَبْنَاهَا عَنْوَةً، فَجُمِعَ السَّبْىُ، فَجَاءَ دِحْيَةُ فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، أَعْطِنِي جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ. قَالَ " اذْهَبْ فَخُذْ جَارِيَةً ". فَأَخَذَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ، فَجَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا نَبِيَّ اللَّهِ، أَعْطَيْتَ دِحْيَةَ صَفِيَّةَ بِنْتَ حُيَىٍّ سَيِّدَةَ قُرَيْظَةَ وَالنَّضِيرِ، لاَ تَصْلُحُ إِلاَّ لَكَ. قَالَ " ادْعُوهُ بِهَا ". فَجَاءَ بِهَا، فَلَمَّا نَظَرَ إِلَيْهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خُذْ جَارِيَةً مِنَ السَّبْىِ غَيْرَهَا ". قَالَ فَأَعْتَقَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَتَزَوَّجَهَا. فَقَالَ لَهُ ثَابِتٌ يَا أَبَا حَمْزَةَ، مَا أَصْدَقَهَا قَالَ نَفْسَهَا، أَعْتَقَهَا وَتَزَوَّجَهَا، حَتَّى إِذَا كَانَ بِالطَّرِيقِ جَهَّزَتْهَا لَهُ أُمُّ سُلَيْمٍ فَأَهْدَتْهَا لَهُ مِنَ اللَّيْلِ، فَأَصْبَحَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم عَرُوسًا فَقَالَ " مَنْ كَانَ عِنْدَهُ شَىْءٌ فَلْيَجِئْ بِهِ ". وَبَسَطَ نِطَعًا، فَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالتَّمْرِ، وَجَعَلَ الرَّجُلُ يَجِيءُ بِالسَّمْنِ ـ قَالَ وَأَحْسِبُهُ قَدْ ذَكَرَ السَّوِيقَ ـ قَالَ فَحَاسُوا حَيْسًا، فَكَانَتْ وَلِيمَةَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم.
Abdulaziz (Anasdan) rivoyat qiladi: Anas dedi: «Rasululloh ﷺ Xaybarga hujum qilganlarida, biz u yerda hali qorongʻilik paytida bomdod namozini oʻqidik. Paygʻambar ﷺ (ulovga) mindilar, Abu Talha ham mindi, men Abu Talhaning orqasida edim. Paygʻambar ﷺ Xaybar koʻchasidan tez oʻtdilar; mening tizzam Paygʻambar ﷺ ning sonlariga tegib turardi. U zot sonlarini ochdilar, men Paygʻambar ﷺ ning sonlarining oqligini koʻrdim. U zot shaharga kirganlarida: ‹Allohu akbar! Xaybar vayron boʻldi. Biz biror (dushman) qavmiga yaqinlashsak, ogohlantirilganlarning tongi yomon boʻladi›, — dedilar va buni uch marta takrorladilar. Odamlar ishlariga chiqdi; baʼzisi: ‹Muhammad (keldi)!› — dedi. (Baʼzi roviylar: ‹Lashkari bilan›, — deb qoʻshdi.) Biz Xaybarni fath qildik, asirlarni oldik, oʻlja yigʻildi. Dihya kelib: ‹Ey Allohning Paygʻambari, menga asirlardan bir choʻri ber›, — dedi. Paygʻambar ﷺ: ‹Borib, biror choʻri ol›, — dedilar. U Safiyya binti Huyayni oldi. Bir kishi Paygʻambar ﷺ ning oldiga kelib: ‹Yo Rasululloh, siz Safiyya binti Huyayni Dihyaga berdingiz; u — Qurayza va Nazir qabilalarining xonimi, faqat sizga loyiq›, — dedi. Shunda Paygʻambar ﷺ: ‹Uni (Dihyani) u (ayol) bilan birga olib kel›, — dedilar. Dihya u bilan keldi; Paygʻambar ﷺ uni koʻrgach, Dihyaga: ‹Asirlardan undan boshqa biror choʻri ol›, — dedilar». Anas qoʻshimcha qildi: «Soʻng Paygʻambar ﷺ uni ozod qildilar va unga uylandilar». Sobit Anasdan: «Ey Abu Hamza, u zot unga (mahr sifatida) nima berdilar?» — deb soʻradi. U: «Uning oʻzi (ozodligi) uning mahri edi — chunki u zot uni ozod qilib, soʻng unga uylandilar», — dedi. Anas qoʻshimcha qildi: «Yoʻlda Ummu Sulaym uni (kelinlik uchun) bezatdi va kechasi uni Paygʻambar ﷺ ga kelin qilib yubordi. Bas, Paygʻambar ﷺ kuyov edilar va: ‹Kimda (taom) boʻlsa, keltirsin›, — dedilar. U zot (taom uchun) bir teri (dasturxon) yozdilar; baʼzilar xurmo, baʼzilar saryogʻ keltirdi. (Menimcha, u (Anas) saviqni ham zikr qildi.) Bas, ular ‹hays› (degan taom) tayyorladi. Mana shu — Rasululloh ﷺ ning valimasi (toʻy ziyofati) edi».Абдулазиз (Анасдан) ривоят қилади: Анас деди: «Расулуллоҳ ﷺ Хайбарга ҳужум қилганларида, биз у ерда ҳали қоронғилик пайтида бомдод намозини ўқидик. Пайғамбар ﷺ (уловга) миндилар, Абу Талҳа ҳам минди, мен Абу Талҳанинг орқасида эдим. Пайғамбар ﷺ Хайбар кўчасидан тез ўтдилар; менинг тиззам Пайғамбар ﷺ нинг сонларига тегиб турарди. У зот сонларини очдилар, мен Пайғамбар ﷺ нинг сонларининг оқлигини кўрдим. У зот шаҳарга кирганларида: ‹Аллоҳу акбар! Хайбар вайрон бўлди. Биз бирор (душман) қавмига яқинлашсак, огоҳлантирилганларнинг тонги ёмон бўлади›, — дедилар ва буни уч марта такрорладилар. Одамлар ишларига чиқди; баъзиси: ‹Муҳаммад (келди)!› — деди. (Баъзи ровийлар: ‹Лашкари билан›, — деб қўшди.) Биз Хайбарни фатҳ қилдик, асирларни олдик, ўлжа йиғилди. Диҳя келиб: ‹Эй Аллоҳнинг Пайғамбари, менга асирлардан бир чўри бер›, — деди. Пайғамбар ﷺ: ‹Бориб, бирор чўри ол›, — дедилар. У Сафийя бинти Ҳуяйни олди. Бир киши Пайғамбар ﷺ нинг олдига келиб: ‹Ё Расулуллоҳ, сиз Сафийя бинти Ҳуяйни Диҳяга бердингиз; у — Қурайза ва Назир қабилаларининг хоними, фақат сизга лойиқ›, — деди. Шунда Пайғамбар ﷺ: ‹Уни (Диҳяни) у (аёл) билан бирга олиб кел›, — дедилар. Диҳя у билан келди; Пайғамбар ﷺ уни кўргач, Диҳяга: ‹Асирлардан ундан бошқа бирор чўри ол›, — дедилар». Анас қўшимча қилди: «Сўнг Пайғамбар ﷺ уни озод қилдилар ва унга уйландилар». Собит Анасдан: «Эй Абу Ҳамза, у зот унга (маҳр сифатида) нима бердилар?» — деб сўради. У: «Унинг ўзи (озодлиги) унинг маҳри эди — чунки у зот уни озод қилиб, сўнг унга уйландилар», — деди. Анас қўшимча қилди: «Йўлда Умму Сулайм уни (келинлик учун) безатди ва кечаси уни Пайғамбар ﷺ га келин қилиб юборди. Бас, Пайғамбар ﷺ куёв эдилар ва: ‹Кимда (таом) бўлса, келтирсин›, — дедилар. У зот (таом учун) бир тери (дастурхон) ёздилар; баъзилар хурмо, баъзилар сарёғ келтирди. (Менимча, у (Анас) савиқни ҳам зикр қилди.) Бас, улар ‹ҳайс› (деган таом) тайёрлади. Мана шу — Расулуллоҳ ﷺ нинг валимаси (тўй зиёфати) эди».