HadislarҲадисларPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
Sahih al-Buxoriy · HadisСаҳиҳ ал-Бухорий · Ҳадис6976Bob 14:Боб 14: Hiba (sovgʻa) va shufʼa (qoʻshnilik huquqi)dagi hiylalar bobiҲиба (совға) ва шуфъа (қўшнилик ҳуқуқи)даги ҳийлалар бобиباب فِي الْهِبَةِ وَالشُّفْعَةِ

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ يُوسُفَ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، قَالَ إِنَّمَا جَعَلَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم الشُّفْعَةَ فِي كُلِّ مَا لَمْ يُقْسَمْ، فَإِذَا وَقَعَتِ الْحُدُودُ وَصُرِّفَتِ الطُّرُقُ فَلاَ شُفْعَةَ‏.‏ وَقَالَ بَعْضُ النَّاسِ الشُّفْعَةُ لِلْجِوَارِ‏.‏ ثُمَّ عَمَدَ إِلَى مَا شَدَّدَهُ فَأَبْطَلَهُ، وَقَالَ إِنِ اشْتَرَى دَارًا فَخَافَ أَنْ يَأْخُذَ الْجَارُ بِالشُّفْعَةِ، فَاشْتَرَى سَهْمًا مِنْ مِائَةِ سَهْمٍ، ثُمَّ اشْتَرَى الْبَاقِيَ، وَكَانَ لِلْجَارِ الشُّفْعَةُ فِي السَّهْمِ الأَوَّلِ، وَلاَ شُفْعَةَ لَهُ فِي بَاقِي الدَّارِ، وَلَهُ أَنْ يَحْتَالَ فِي ذَلِكَ‏.‏

(Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) rivoyat qildiki, u aytdi:) Paygʻambar ﷺ shufʼani (qoʻshnilik va sheriklik huquqini) faqat hali boʻlinmagan har bir (mol)da joriy qildilar; chegaralar qoʻyilib, yoʻllar ajratilgach esa, shufʼa yoʻq (boʻladi). (Buxoriy aytdi:) Baʼzi kishilar esa: «Shufʼa (faqat) qoʻshnichilik (sababli)dir», deydilar; soʻng oʻzi qattiq turgan (qoidasini) bekor qilib: «Agar (kimdir) bir uyni sotib olib, qoʻshni shufʼa bilan (uni) olishidan qoʻrqsa, u yuz ulushdan bir ulushni sotib olsa, soʻng qolganini sotib olsa — qoʻshniga (faqat) birinchi ulushda shufʼa boʻladi, uyning qolgan (qismi)da unga shufʼa yoʻq; va u (xaridor) bunda hiyla ishlatishi mumkin», deydi (— bu esa ziddiyatdir).(Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) ривоят қилдики, у айтди:) Пайғамбар ﷺ шуфъани (қўшнилик ва шериклик ҳуқуқини) фақат ҳали бўлинмаган ҳар бир (мол)да жорий қилдилар; чегаралар қўйилиб, йўллар ажратилгач эса, шуфъа йўқ (бўлади). (Бухорий айтди:) Баъзи кишилар эса: «Шуфъа (фақат) қўшничилик (сабабли)дир», дейдилар; сўнг ўзи қаттиқ турган (қоидасини) бекор қилиб: «Агар (кимдир) бир уйни сотиб олиб, қўшни шуфъа билан (уни) олишидан қўрқса, у юз улушдан бир улушни сотиб олса, сўнг қолганини сотиб олса — қўшнига (фақат) биринчи улушда шуфъа бўлади, уйнинг қолган (қисми)да унга шуфъа йўқ; ва у (харидор) бунда ҳийла ишлатиши мумкин», дейди (— бу эса зиддиятдир).

Darajasi:Даражаси: SahihСаҳиҳ · Rivoyat qildi:Ривоят қилди: Jobir ibn Abdulloh al-Ansoriy