حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرٍ النَّيْسَابُورِيُّ ، ثنا أَبُو عُمَرَ عِيسَى بْنُ أَبِي عِمْرَانَ الْبَزَّازُ بِالرَّمْلَةِ , ثنا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ , ثنا الأَوْزَاعِيُّ ، حَدَّثَنِي الزُّهْرِيُّ ، عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , أَنَّ رَجُلا جَاءَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , فَقَالَ : يَا رَسُولَ اللَّهِ , هَلَكْتُ , قَالَ : " وَيْحَكَ وَمَا ذَا ؟ " ، قَالَ : وَقَعْتُ عَلَى أَهْلِي فِي يَوْمٍ مِنْ رَمَضَانَ , قَالَ : فَقَالَ : " فَأَعْتِقْ رَقَبَةً " , قَالَ : مَا أَجِدُ , قَالَ : " فَصُمْ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِ " , قَالَ : مَا أَسْتَطِيعُ , قَالَ : " فَأَطْعِمْ سِتِّينَ مِسْكِينًا " , قَالَ : مَا أَجِدُ , قَالَ : فَأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَقِ تَمْرٍ فِيهِ خَمْسَةَ عَشَرَ صَاعًا , قَالَ : " خُذْهُ فَتَصَدَّقْ بِهِ " , قَالَ : عَلَى أَفْقَرَ مِنْ أَهْلِي ؟ فَوَاللَّهِ مَا بَيْنَ لابَتَيِ الْمَدِينَةِ أَحْوَجُ مِنْ أَهْلِي , فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ حَتَّى بَدَتْ أَنْيَابُهُ , ثُمَّ قَالَ : " خُذْهُ وَاسْتَغْفِرِ اللَّهَ وَأَطْعِمْهُ أَهْلَكَ " . هَذَا إِسْنَادٌ صَحِيحٌ . حَدَّثَنَا الْمَحَامِلِيُّ ، ثنا زِيَادُ بْنُ أَيُّوبَ , ثنا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ , نا حَجَّاجٌ , عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ عَامِرٍ , عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيِّبِ , وَعَنِ الزُّهْرِيِّ , عَنْ حُمَيْدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ , بِهَذَا الْحَدِيثِ وَقَالَ : فَأُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَقٍ فِيهِ خَمْسَةَ عَشَرَ صَاعًا مِنْ تَمْرٍ , ثُمَّ قَالَ : " خُذْ هَذَا فَأَطْعِمْهُ عَنْكَ سِتِّينَ مِسْكِينًا " . حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى بْنِ مِرْدَاسٍ ، ثنا أَبُو دَاوُدَ ، ثنا جَعْفَرُ بْنُ مُسَافِرٍ , ثنا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ , ثنا هِشَامُ بْنُ سَعْدٍ , عَنِ ابْنِ شِهَابٍ , عَنْ أَبِي سَلَمَةَ ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِهَذَا , وَقَالَ : أُتِيَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِعَرَقٍ قَدْرَ خَمْسَةَ عَشَرَ صَاعًا , وَقَالَ فِيهِ : " كُلْهُ أَنْتَ وَأَهْلُ بَيْتِكَ , وَصُمْ يَوْمًا وَاسْتَغْفِرِ اللَّهَ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir kishi Rasululloh ﷺ ning oldilariga kelib: «Yo Rasululloh, halok boʻldim!» dedi. U zot: «Voy senga, nima boʻldi?» dedilar. U: «Ramazon kunlaridan birida ahlimga qoʻshildim», dedi. U zot: «Bir qul ozod qil», dedilar. U: «Topa olmayman», dedi. U zot: «Ikki oy ketma-ket roʻza tut», dedilar. U: «Qodir emasman», dedi. U zot: «Oltmish miskinni taomlantir», dedilar. U: «Topa olmayman», dedi. Soʻng Nabiy ﷺ ga ichida oʻn besh soʻ xurmo bor bir savat keltirildi. U zot: «Buni ol va sadaqa qil», dedilar. U: «Oʻz ahlimdan koʻra muhtojroqqami? Allohga qasamki, Madinaning ikki qora toshloq chekkasi orasida mening ahlimdan muhtojroq (oila) yoʻq», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ oziq tishlari koʻringuncha kulib: «Buni ol, Allohdan magʻfirat soʻra va ahlingga yedir», dedilar. Bu isnod sahihdir. Boshqa bir rivoyatda: Nabiy ﷺ ga ichida oʻn besh soʻ xurmo bor savat keltirildi, soʻng u zot: «Buni ol va oʻzing tomondan oltmish miskinga yedir», dedilar, deyilgan. Yana bir rivoyatda: Nabiy ﷺ ga oʻn besh soʻ miqdorida bir savat keltirildi, deyilgan va unda: «Uni oʻzing va ahli bayting yenglar, bir kun roʻza tut va Allohdan magʻfirat soʻra», dedilar, deb kelgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир киши Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, ҳалок бўлдим!» деди. У зот: «Вой сенга, нима бўлди?» дедилар. У: «Рамазон кунларидан бирида аҳлимга қўшилдим», деди. У зот: «Бир қул озод қил», дедилар. У: «Топа олмайман», деди. У зот: «Икки ой кетма-кет рўза тут», дедилар. У: «Қодир эмасман», деди. У зот: «Олтмиш мискинни таомлантир», дедилар. У: «Топа олмайман», деди. Сўнг Набий ﷺ га ичида ўн беш сў хурмо бор бир сават келтирилди. У зот: «Буни ол ва садақа қил», дедилар. У: «Ўз аҳлимдан кўра муҳтожроққами? Аллоҳга қасамки, Мадинанинг икки қора тошлоқ чеккаси орасида менинг аҳлимдан муҳтожроқ (оила) йўқ», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ озиқ тишлари кўрингунча кулиб: «Буни ол, Аллоҳдан мағфират сўра ва аҳлингга едир», дедилар. Бу иснод саҳиҳдир. Бошқа бир ривоятда: Набий ﷺ га ичида ўн беш сў хурмо бор сават келтирилди, сўнг у зот: «Буни ол ва ўзинг томондан олтмиш мискинга едир», дедилар, дейилган. Яна бир ривоятда: Набий ﷺ га ўн беш сў миқдорида бир сават келтирилди, дейилган ва унда: «Уни ўзинг ва аҳли байтинг енглар, бир кун рўза тут ва Аллоҳдан мағфират сўра», дедилар, деб келган.