نَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ الْفَارِسِيُّ , نَا أَبُو زُرْعَةَ الدِّمَشْقِيُّ ، نَا أَبُو نُعَيْمٍ ، نَا شَيْبَانُ , عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ , عَنْ أَبِي سَلَمَةَ , عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ , أَنَّ خُزَاعَةَ قَتَلُوا رَجُلا مِنْ بَنِي لَيْثٍ عَامَ فَتْحِ مَكَّةَ بِقَتِيلٍ مِنْهُمْ قَتَلُوهُ , فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِذَلِكَ فَرَكِبَ رَاحِلَتَهُ فَخَطَبَ , فَقَالَ : " إِنَّ اللَّهَ تَعَالَى حَبَسَ عَنْ مَكَّةَ الْفِيلَ وَسَلَّطَ عَلَيْهَا رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالْمُؤْمِنِينَ , أَلا وَإِنَّهَا لَمْ تَحِلُّ لأَحَدٍ قَبْلِي , وَلا تَحِلُّ لأَحَدٍ بَعْدِي , أَلا وَإِنَّهَا أُحِلَّتْ لِيَ سَاعَةً مِنْ نَهَارٍ , أَلا وَإِنَّهَا سَاعَتِي هَذِهِ حَرَامٌ لا يُخْتَلَى خَلاهَا , وَلا يُعْضَدُ شَجَرُهَا , وَلا تُلْتَقَطُ سَاقِطَتُهَا إِلا لِمُنْشِدٍ , فَمَنْ قُتِلَ لَهُ قَتِيلٌ فَهُوَ بِخَيْرِ النَّظَرَيْنِ , إِمَّا أَنْ يَقْتُلَ , وَإِمَّا أَنْ يُفَادِيَ أَهْلَ الْقَتِيلِ " , فَجَاءَ رَجُلٌ مِنْ أَهْلِ الْيَمَنِ , فَقَالَ : اكْتُبُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : اكْتُبُوا لأَبِي فُلانٍ, فَقَالَ رَجُلٌ مِنْ قُرَيْشٍ : إِلا الإِذْخِرَ يَا رَسُولَ اللَّهِ ، فَإِنَّا نَجْعَلُهُ فِي بُيُوتِنَا وَقُبُورِنَا , فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : إِلا الإِذْخِرَ "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Makka fath qilingan yili Xuzoa qabilasi Bani Laysdan bir kishini — oʻzlaridan oʻldirilgan bir kishi evaziga — oʻldirdi. Bu haqda Nabiy ﷺga xabar berildi. Shunda u zot ulovlariga minib xutba qildilar va: «Albatta, Alloh taolo Makkadan filni toʻsdi va unga Allohning Rasuli ﷺ hamda moʻminlarni gʻolib qildi. Ogoh boʻlinglar, u mendan oldin hech kimga halol boʻlmagan va mendan keyin ham hech kimga halol boʻlmaydi. Ogoh boʻlinglar, u menga kunduzning bir soatigina halol qilindi. Ogoh boʻlinglar, u mening bu soatimda haromdir: uning oʻti oʻrilmaydi, daraxti kesilmaydi, tushib qolgan narsasi eʼlon qiluvchidan boshqa uchun terib olinmaydi. Kimning yaqini oʻldirilsa, u ikki qarashning yaxshisida ixtiyorlidir: yo oʻldirsin, yo oʻldirilganning ahli tovon olsin», dedilar. Shunda Yaman ahlidan bir kishi kelib: «Ey Allohning Rasuli, yozib beringlar», dedi. Rasululloh ﷺ: «Falonchining otasiga yozib beringlar», dedilar. Qurayshdan bir kishi: «Izxirdan boshqa, ey Allohning Rasuli, chunki biz uni uylarimizda va qabrlarimizda ishlatamiz», dedi. Rasululloh ﷺ: «Izxirdan boshqa», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Макка фатҳ қилинган йили Хузоа қабиласи Бани Лайсдан бир кишини — ўзларидан ўлдирилган бир киши эвазига — ўлдирди. Бу ҳақда Набий ﷺга хабар берилди. Шунда у зот уловларига миниб хутба қилдилар ва: «Албатта, Аллоҳ таоло Маккадан филни тўсди ва унга Аллоҳнинг Расули ﷺ ҳамда мўминларни ғолиб қилди. Огоҳ бўлинглар, у мендан олдин ҳеч кимга ҳалол бўлмаган ва мендан кейин ҳам ҳеч кимга ҳалол бўлмайди. Огоҳ бўлинглар, у менга кундузнинг бир соатигина ҳалол қилинди. Огоҳ бўлинглар, у менинг бу соатимда ҳаромдир: унинг ўти ўрилмайди, дарахти кесилмайди, тушиб қолган нарсаси эълон қилувчидан бошқа учун териб олинмайди. Кимнинг яқини ўлдирилса, у икки қарашнинг яхшисида ихтиёрлидир: ё ўлдирсин, ё ўлдирилганнинг аҳли товон олсин», дедилар. Шунда Яман аҳлидан бир киши келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули, ёзиб беринглар», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Фалончининг отасига ёзиб беринглар», дедилар. Қурайшдан бир киши: «Изхирдан бошқа, эй Аллоҳнинг Расули, чунки биз уни уйларимизда ва қабрларимизда ишлатамиз», деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Изхирдан бошқа», дедилар.