HadislarҲадисларPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
Sunan ad-Doraqutniy · HadisСунан ад-Дорақутний · Ҳадис3997

نَا مُحَمَّدُ بْنُ أَحْمَدَ بْنِ الْحَسَنِ الصَّوَّافُ , نَا حَامِدُ بْنُ شُعَيْبٍ , نَا سُرَيْجُ بْنُ يُونُسَ , نَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ هُوَ أَبُو يُوسُفَ الْقَاضِي , نَا هِشَامُ بْنُ عُرْوَةَ , عَنْ أَبِيهِ , أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ جَعْفَرٍ ، أَتَى الزُّبَيْرَ فَقَالَ : " إِنِّي اشْتَرَيْتُ بَيْعَ كَذَا وَكَذَا ، وَإِنَّ عَلِيًّا يُرِيدُ أَنْ يَأْتِيَ أَمِيرَ الْمُؤْمِنِينَ فَيَسْأَلَهُ أَنْ يَحْجُرَ عَلَيَّ فِيهِ , فَقَالَ الزُّبَيْرُ : فَأَنَا شَرِيكُكَ فِي الْبَيْعِ , فَأَتَى عَلِيُّ عُثْمَانَ , فَقَالَ : إِنَّ ابْنَ جَعْفَرٍ اشْتَرَى بَيْعَ كَذَا وَكَذَا ، فَاحْجُرْ عَلَيْهِ , فَقَالَ الزُّبَيْرُ : فَأَنَا شَرِيكُهُ فِي الْبَيْعِ , فَقَالَ عُثْمَانُ : كَيْفَ أَحْجُرُ عَلَى رَجُلٍ فِي بَيْعٍ شَرِيكُهُ فِيهِ الزُّبَيْرُ ؟ " ، قَالَ يَعْقُوبُ : أنا آخُذُ بِالْحَجْرِ وَأُرَاهُ , وَأَحْجُرُ ، وَأُبْطِلُ بَيْعَ الْمَحجُورِ عَلَيْهِ وَشِرَاهُ , وَإِذَا اشْتَرَى أَوْ بَاعَ قَبْلَ الْحَجْرِ ، فَإِنْ كَانَ صَلاحًا أَجَزْتُهُ ، وَإِنْ كَانَ مَعْنًى يَسْتَحِقُّ الْحَجْرَ حَجَرْتُ عَلَيْهِ وَرَدَدْتُ عَلَيْهِ بَيْعَهُ ، وَإِنْ كَانَ مِمَّنْ لا يَسْتَحِقُّ الْحَجْرَ عَلَيْهِ أَجَزْتُ بَيْعَهُ . قَالَ يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ : وَكَانَ أَبُو حَنِيفَةَ لا يَحْجُرُ وَلا يَأْخُذُ بِالْحَجْرِ

Urvadan rivoyat qilinadiki, Abdulloh ibn Jaʼfar az-Zubayrning huzuriga kelib: «Men falon-falon savdoni sotib oldim; Ali esa amirul-moʻʼmininning oldiga borib, undan menga bu haqda hajr qoʻyishini soʻramoqchi», dedi. Az-Zubayr: «Unday boʻlsa, men bu savdoda sening sherigingman», dedi. Ali Usmonning huzuriga kelib: «Ibn Jaʼfar falon-falon savdoni sotib oldi, unga hajr qoʻy», dedi. Az-Zubayr: «Men bu savdoda uning sherigiman», dedi. Shunda Usmon: «Sherigi az-Zubayr boʻlgan bir savdoda kishiga qanday hajr qoʻyaman?» dedi. Yaʼqub aytdi: Men hajrni olaman va uni (toʻgʻri deb) koʻraman; hajr qoʻyaman va hajr qoʻyilgan kishining sotgani va sotib olganini botil qilaman. Agar u hajrdan oldin sotib olgan yoki sotgan boʻlsa: bunda maslahat boʻlsa, uni joiz qilaman; hajrga loyiq bir maʼno boʻlsa, unga hajr qoʻyaman va sotganini oʻziga qaytaraman; agar u hajrga loyiq boʻlmaganlardan boʻlsa, sotganini joiz qilaman. Yaʼqub ibn Ibrohim aytdi: Abu Hanifa hajr qoʻymas va hajrni olmas edi.Урвадан ривоят қилинадики, Абдуллоҳ ибн Жаъфар аз-Зубайрнинг ҳузурига келиб: «Мен фалон-фалон савдони сотиб олдим; Али эса амирул-мўъмининнинг олдига бориб, ундан менга бу ҳақда ҳажр қўйишини сўрамоқчи», деди. Аз-Зубайр: «Ундай бўлса, мен бу савдода сенинг шеригингман», деди. Али Усмоннинг ҳузурига келиб: «Ибн Жаъфар фалон-фалон савдони сотиб олди, унга ҳажр қўй», деди. Аз-Зубайр: «Мен бу савдода унинг шеригиман», деди. Шунда Усмон: «Шериги аз-Зубайр бўлган бир савдода кишига қандай ҳажр қўяман?» деди. Яъқуб айтди: Мен ҳажрни оламан ва уни (тўғри деб) кўраман; ҳажр қўяман ва ҳажр қўйилган кишининг сотгани ва сотиб олганини ботил қиламан. Агар у ҳажрдан олдин сотиб олган ёки сотган бўлса: бунда маслаҳат бўлса, уни жоиз қиламан; ҳажрга лойиқ бир маъно бўлса, унга ҳажр қўяман ва сотганини ўзига қайтараман; агар у ҳажрга лойиқ бўлмаганлардан бўлса, сотганини жоиз қиламан. Яъқуб ибн Иброҳим айтди: Абу Ҳанифа ҳажр қўймас ва ҳажрни олмас эди.