أَخْبَرَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ حَرْبٍ ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ ، عَنْ أَيُّوبَ ، عَنْ أَبِي قِلَابَةَ ، قَالَ : " إِنَّ أَهْلَ الْأَهْوَاءِ أَهْلُ الضَّلَالَةِ، وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا إِلَي النَّارَ، فَجَرِّبْهُمْ فَلَيْسَ أَحَدٌ مِنْهُمْ يَنْتَحِلُ قَوْلًا أَوْ قَالَ : حَدِيثًا فَيَتَنَاهَى بِهِ الْأَمْرُ دُونَ السَّيْفِ، وَإِنَّ النِّفَاقَ كَانَ ضُرُوبًا، ثُمَّ تَلَا : # وَمِنْهُمْ مَنْ عَاهَدَ اللَّهَ لَئِنْ آتَانَا مِنْ فَضْلِهِ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُونَنَّ مِنَ الصَّالِحِينَ سورة التوبة آية 75 #، # وَمِنْهُمْ مَنْ يَلْمِزُكَ فِي الصَّدَقَاتِ فَإِنْ أُعْطُوا مِنْهَا رَضُوا وَإِنْ لَمْ يُعْطَوْا مِنْهَا إِذَا هُمْ يَسْخَطُونَ سورة التوبة آية 58 #، # وَمِنْهُمُ الَّذِينَ يُؤْذُونَ النَّبِيَّ وَيِقُولُونَ هُوَ أُذُنٌ قُلْ أُذُنُ خَيْرٍ لَكُمْ سورة التوبة آية 61 # فَاخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا، فِي الشَّكِّ وَالتَّكْذِيبِ، وَإِنَّ هَؤُلَاءِ اخْتَلَفَ قَوْلُهُمْ وَاجْتَمَعُوا فِي السَّيْفِ، وَلَا أَرَى مَصِيرَهُمْ إِلَّا إِلَي النَّارَ " ، قَالَ حَمَّادٌ : ثُمَّ قَالَ أَيُّوبُ عِنْدَ ذَا الْحَدِيثِ أَوْ عِنْدَ الْأَوَّلِ : وَكَانَ وَاللَّهِ مِنْ الْفُقَهَاءِ ذَوِي الْأَلْبَابِ : يَعْنِي أَبَا قِلَابَةَ
Abu Qilaba aytadi: Albatta, havoyi nafs ahli zalolat ahlidir va men ularning boradigan joyini doʻzaxdan boshqa deb koʻrmayman. Ularni sinab koʻr: ulardan hech biri bir soʻzni — yoki: bir hadisni — oʻziga daʼvo qilmaydiki, ish qilichdan berida toʻxtasin. Albatta, nifoq ham turli xil edi. Soʻng u: {Ulardan baʼzilari: Agar (Alloh) bizga oʻz fazlidan bersa, albatta sadaqa qilamiz va albatta solihlardan boʻlamiz, deb Allohga ahd berdilar} (Tavba, 75), {Ulardan baʼzilari sadaqalar borasida seni ayblaydilar. Agar ulardan berilsa, rozi boʻladilar; agar berilmasa, birdan gʻazablanadilar} (Tavba, 58), {Ulardan baʼzilari Nabiyga ozor beradilar va: U quloqdir, deydilar. Ayt: U sizlar uchun yaxshilik qulogʻidir} (Tavba, 61) oyatlarini tilovat qildi. Ularning soʻzlari turlicha boʻldi, ammo shak va yolgʻonga chiqarishda birlashdilar. Mana bularning ham soʻzlari turlicha boʻldi, ammo qilichda birlashdilar. Va men ularning boradigan joyini doʻzaxdan boshqa deb koʻrmayman. Hammod aytdi: Soʻng Ayyub shu hadis oldida — yoki avvalgisi oldida — dedi: Vallohi, u aql sohibi boʻlgan faqihlardan edi, yaʼni Abu Qilabani (nazarda tutdi).Абу Қилаба айтади: Албатта, ҳавойи нафс аҳли залолат аҳлидир ва мен уларнинг борадиган жойини дўзахдан бошқа деб кўрмайман. Уларни синаб кўр: улардан ҳеч бири бир сўзни — ёки: бир ҳадисни — ўзига даъво қилмайдики, иш қиличдан берида тўхтасин. Албатта, нифоқ ҳам турли хил эди. Сўнг у: {Улардан баъзилари: Агар (Аллоҳ) бизга ўз фазлидан берса, албатта садақа қиламиз ва албатта солиҳлардан бўламиз, деб Аллоҳга аҳд бердилар} (Тавба, 75), {Улардан баъзилари садақалар борасида сени айблайдилар. Агар улардан берилса, рози бўладилар; агар берилмаса, бирдан ғазабланадилар} (Тавба, 58), {Улардан баъзилари Набийга озор берадилар ва: У қулоқдир, дейдилар. Айт: У сизлар учун яхшилик қулоғидир} (Тавба, 61) оятларини тиловат қилди. Уларнинг сўзлари турлича бўлди, аммо шак ва ёлғонга чиқаришда бирлашдилар. Мана буларнинг ҳам сўзлари турлича бўлди, аммо қиличда бирлашдилар. Ва мен уларнинг борадиган жойини дўзахдан бошқа деб кўрмайман. Ҳаммод айтди: Сўнг Айюб шу ҳадис олдида — ёки аввалгиси олдида — деди: Валлоҳи, у ақл соҳиби бўлган фақиҳлардан эди, яъни Абу Қилабани (назарда тутди).