حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ يَعْنِي ابْنَ زَيْدٍ ، حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ رِيَابٍ ، حَدَّثَنَا كِنَانَةُ بْنُ نُعَيْمٍ الْعَدَوِيُّ ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ الْمُخَارِقِ الْهِلالِيِّ ، قَالَ : تَحَمَّلْتُ حَمَالَةً ، فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ، أَسْأَلُهُ فِيهَا ، فَقَالَ : " أَقِمْ يَا قَبِيصَةُ ، حَتَّى تَأْتِيَنِي الصَّدَقَةُ فَآمُرُ لَكَ بِهَا " ، ثُمَّ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ : " إِنَّ الصَّدَقَةَ لا تَحِلُّ ، إِلا لأَحَدِ ثَلاثَةٍ : رَجُلٍ تَحَمَّلَ حَمَالَةً ، فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ , أَوْ قَالَ : سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ ، وَرَجُلٍ أَصَابَتْهُ جَائِحَةٌ فَاجْتَاحَتْ مَالَهُ ، فَحَلَّتْ لَهُ الْمَسْأَلَةُ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ أَوْ سِدَادًا مِنْ عَيْشٍ ، وَرَجُلٍ أَصَابَتْهُ فَاقَةٌ ، فَحَلَّتْ لَهُ الصَّدَقَةُ حَتَّى يُصِيبَ قِوَامًا مِنْ عَيْشٍ ، فَمَا سِوَى ذَلِكَ يَا قَبِيصَةُ ، سُحْتٌ يَأْكُلُهَا صَاحِبُهَا سُحْتًا "
Qabisa ibn al-Muxoriq al-Hiloliy (roziyallohu anhu) aytdi: Men bir moliyaviy majburiyatni oʻz zimmamga oldim, soʻng u haqda soʻrash uchun Nabiy ﷺ huzurlariga keldim. U zot: «Ey Qabisa, menga sadaqa kelguncha turib tur, keyin senga berishni buyuraman», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ: «Albatta, sadaqa faqat uch kishidan biriga haloldir: moliyaviy majburiyatni oʻz zimmasiga olgan kishi — unga tirikchiligini toʻgʻrilaydigan, yoki u zot aytganlaridek, yetarli kun kechiradigan narsani topguncha soʻrash halol boʻladi; molini yoʻq qilib yuborgan ofatga uchragan kishi — unga tirikchiligini toʻgʻrilaydigan yoki yetarli kun kechiradigan narsani topguncha soʻrash halol boʻladi; qashshoqlikka uchragan kishi — unga tirikchiligini toʻgʻrilaydigan narsani topguncha sadaqa halol boʻladi. Ey Qabisa, bulardan boshqasi esa haromdir, uni yeydigan kishi haromni yegan boʻladi», dedilar.Қабиса ибн ал-Мухориқ ал-Ҳилолий (розияллоҳу анҳу) айтди: Мен бир молиявий мажбуриятни ўз зиммамга олдим, сўнг у ҳақда сўраш учун Набий ﷺ ҳузурларига келдим. У зот: «Эй Қабиса, менга садақа келгунча туриб тур, кейин сенга беришни буюраман», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, садақа фақат уч кишидан бирига ҳалолдир: молиявий мажбуриятни ўз зиммасига олган киши — унга тирикчилигини тўғрилайдиган, ёки у зот айтганларидек, етарли кун кечирадиган нарсани топгунча сўраш ҳалол бўлади; молини йўқ қилиб юборган офатга учраган киши — унга тирикчилигини тўғрилайдиган ёки етарли кун кечирадиган нарсани топгунча сўраш ҳалол бўлади; қашшоқликка учраган киши — унга тирикчилигини тўғрилайдиган нарсани топгунча садақа ҳалол бўлади. Эй Қабиса, булардан бошқаси эса ҳаромдир, уни ейдиган киши ҳаромни еган бўлади», дедилар.