Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonida baʼzi kishilar: «Ey Allohning Rasuli, qiyomat kuni biz Rabbimizni koʻramizmi?» dedilar. Rasululloh ﷺ: «Ha», dedilar. (Paygʻambar): «Tush paytida — ochiq, ustida bulut boʻlmagan — quyoshni koʻrishda (bir-biringizga) xalal beradimi? Va toʻlin oy kechasi — ochiq, ichida bulut boʻlmagan — oyni koʻrishda xalal beradimi?» dedilar. Ular: «Yoʻq, ey Allohning Rasuli», dedilar. (Paygʻambar): «Qiyomat kuni Alloh — tabaroka va taolo — ni koʻrishda, ularning birortasini koʻrishda (boʻladigan) xalaldan boshqa (qiyinchilik) sizlarga boʻlmaydi. Qiyomat kuni boʻlganda, bir munodiy (jarchi): ‹Har bir ummat oʻzi ibodat qilgan narsaga ergashsin› deb nido qiladi. Shunda Allohdan — subhonahu — boshqa, butlar va (qurbongoh) toshlarga ibodat qilgan hech kim qolmaydiki, illo doʻzaxga birin-ketin tushaveradilar. Toki yaxshi (taqvodor) va yomon (fojir) (boʻlsin) — faqat Allohga ibodat qilgan kishilar va kitob ahlidan qolib-saqlanganlardan boshqa hech kim qolmaganda, yahudiylar chaqiriladi. Ularga: ‹Sizlar nimaga ibodat qilar edingiz?› deyiladi. Ular: ‹Biz Uzayrga — Allohning oʻgʻli (deb) — ibodat qilar edik› deydilar. Shunda: ‹Yolgʻon aytdingiz; Alloh (oʻziga) na xotin va na bola tutgan — bas, endi nimani istaysizlar?› deyiladi. Ular: ‹Tashna (chanqadik), ey Rabbimiz; bizni sugor› deydilar. Shunda ularga: ‹(Mana bu tomonga) bormaysizlarmi?› deb ishora qilinadi va doʻzaxga toʻplanadilar — u (doʻzax) goʻyo sarob kabi, baʼzisi baʼzisini chaqib (sindirib) turar edi —. Bas, ular doʻzaxga birin-ketin tushadilar. Soʻng nasroniylar chaqiriladi. Ularga: ‹Sizlar nimaga ibodat qilar edingiz?› deyiladi. Ular: ‹Biz al-Masihga — Allohning oʻgʻli (deb) — ibodat qilar edik› deydilar. Ularga: ‹Yolgʻon aytdingiz; Alloh (oʻziga) na xotin va na bola tutgan› deyiladi. Ularga: ‹Nimani istaysizlar?› deyiladi. Ular: ‹Tashna (chanqadik), ey Rabbimiz; bizni sugor› deydilar. (Paygʻambar) dedilar: Shunda ularga: ‹(Mana bu tomonga) bormaysizlarmi?› deb ishora qilinadi va jahannamga toʻplanadilar — u goʻyo sarob kabi, baʼzisi baʼzisini chaqib turar edi —. Bas, ular doʻzaxga birin-ketin tushadilar. Toki yaxshi va yomon (boʻlsin) — faqat Alloh taologa ibodat qilgan kishidan boshqa hech kim qolmaganda, olamlar Rabbisi — subhonahu va taolo — ularga, ular Uni (avval) koʻrgan suratdan eng yaqin (oʻxshash) bir suratda keladi. (Paygʻambar) dedilar: Shunda (Alloh): ‹Nimani kutyapsizlar? Har bir ummat oʻzi ibodat qilgan narsaga ergashadi (-ku)› deydi. Ular: ‹Ey Rabbimiz, biz dunyoda — odamlarga eng muhtoj boʻlgan paytimizda (ham) — ulardan ajralib (yiroq) turdik va ularga (gunohda) hamroh boʻlmadik› deydilar. Shunda (Alloh): ‹Men Rabbingizman› deydi. Ular: ‹Sendan Allohga panoh tilaymiz! Biz Allohga hech narsani sherik qilmaymiz› deydilar — ikki yoki uch marta — toki ularning baʼzisi (haqdan) qaytishiga (ozgina) qoladi. Shunda (Alloh): ‹Sizlar bilan Uning orasida bir belgi (alomat) bormi — uni shu bilan taniydiganmisizlar?› deydi. Ular: ‹Ha› deydilar. Shunda (Allohning) soqi (azamati) ochiladi. Bas, oʻz ixtiyori bilan Allohga sajda qilgan hech kim qolmaydiki, illo Alloh unga sajdaga izn beradi; va (odamlardan) qoʻrqib hamda riyo (koʻz-koʻz) uchun sajda qilgan hech kim qolmaydiki, illo Alloh uning orqasini (umurtqasini) yagona bir tabaqa (qotgan plastinka) qilib qoʻyadi — har qachon sajda qilmoqchi boʻlsa, chalqancha yiqiladi. Soʻng ular boshlarini koʻtaradilar — (Alloh) esa ular Uni birinchi marta koʻrgan suratiga oʻzgargan boʻladi. Shunda (Alloh): ‹Men Rabbingizman› deydi. Ular: ‹Sen Rabbimizsan› deydilar. Soʻng jahannam ustidan jisr (koʻprik) qoʻyiladi (tortiladi) va shafoatga ruxsat (izn) beriladi; ular: ‹Allohumma, sallim, sallim (Ey Alloh, salomat saqla, salomat saqla)› deydilar», dedilar. «Ey Allohning Rasuli, jisr (koʻprik) nima?» deyildi. (Paygʻambar): «(U) toyguvchi, sirgʻanib ketadigan (joy)dir. Unda ilgaklar, ilmoqlar va tikanlar bor — Najdda boʻladigan, ‹Saʼdon› deyiladigan tikanak kabi. Bas, moʻminlar (undan) koʻz yumib ochguncha (zumda), chaqmoq kabi, shamol kabi, qush kabi va eng zotdor (yuvrik) otlar hamda tuyalar kabi oʻtadilar. (Ulardan) najot topib (sogʻ-salomat) oʻtgani, tirnalib (yaralanib) qoʻyib yuborilgani va jahannam oʻtiga tiqilgani (bor). Toki moʻminlar doʻzaxdan qutulganda — jonim qoʻlida boʻlgan Zotga qasamki, sizlardan hech biringiz haqni (toʻla) undirib olishda Allohga, qiyomat kuni doʻzaxdagi birodarlari uchun moʻminlar(ning Allohga yalinishi)dan koʻra qattiqroq yalinib soʻramaydi —. Ular: ‹Ey Rabbimiz, ular biz bilan birga roʻza tutar, namoz oʻqir va haj qilar edilar› deydilar. Shunda ularga: ‹Tanigan (kishilaringiz)ni chiqaring› deyiladi. Bas, ularning suratlari doʻzaxga harom qilinadi; ular koʻp xalqni chiqaradilar — (olov) baʼzisining yarim boldirigacha va tizzalarigacha yetgan boʻladi —. Soʻng ular: ‹Ey Rabbimiz, bizga buyurgan (kishilaringdan) unda hech kim qolmadi› deydilar. Shunda (Alloh): ‹Qaytinglar; kimning qalbida dinordek yaxshilik topsangiz, uni chiqaring› deydi. Bas, ular koʻp xalqni chiqaradilar. Soʻng: ‹Ey Rabbimiz, bizga buyurganlardan unda hech kimni qoldirmadik› deydilar. Soʻng (Alloh): ‹Qaytinglar; kimning qalbida yarim dinor (miqdorida) yaxshilik topsangiz, uni chiqaring› deydi. Bas, ular koʻp xalqni chiqaradilar. Soʻng: ‹Ey Rabbimiz, bizga buyurganlardan unda hech kimni qoldirmadik› deydilar. Soʻng (Alloh): ‹Qaytinglar; kimning qalbida zarra ogʻirligida yaxshilik topsangiz, uni chiqaring› deydi. Bas, ular koʻp xalqni chiqaradilar. Soʻng: ‹Ey Rabbimiz, unda biror yaxshilikni qoldirmadik› deydilar». Va
Abu Said al-Xudriy: «Agar menga bu hadisni tasdiqlamasangiz (ishonmasangiz), xohlasangiz: {Albatta Alloh zarra ogʻirligicha (ham) zulm qilmaydi; agar (u) yaxshilik boʻlsa, uni (Alloh) bir necha barobar qiladi va Oʻz huzuridan ulkan ajr beradi} (oyatini) oʻqinglar», der edi. «Soʻng Alloh azza va jalla: ‹Farishtalar shafoat qildi, paygʻambarlar shafoat qildi va moʻminlar shafoat qildi; (endi) eng rahmli Zot (Arhamur-rohimin)dan boshqa hech kim qolmadi› deydi. Bas, U doʻzaxdan bir hovuch (qabza) oladi-da, undan — hech qachon biror yaxshilik qilmagan, (yonib) koʻmirga aylangan — bir qavmni chiqaradi. Soʻng ularni jannatning ogʻzidagi (chekkasidagi) bir daryoga — unga ‹Hayot daryosi (Nahrul-hayot)› deyiladi — tashlaydi. Bas, ular — sel (suvi) keltirgan narsada (urugʻ) unib chiqqani kabi — chiqadilar. Uni (urugʻni) koʻrmaysizlarmi — u tosh yoki daraxt yonida boʻladi; quyoshga (qaragan) tomoni sargʻishroq va yashilroq boʻladi, soyada boʻlgan tomoni esa oq boʻladi», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, goʻyo siz sahroda (chorva) boqib yurganga oʻxshaysiz (shu qadar aniq bilasiz)», dedilar. (Paygʻambar): «Bas, ular — boʻyinlarida muhrlar (boʻlgan) marvarid kabi — chiqadilar; ularni jannat ahli taniydi: ‹Mana bular — Allohning ozod qilganlari (utaqo); Alloh ularni — oʻzlari qilgan biror amalsiz va oldindan yuborgan biror yaxshiliksiz — jannatga kiritgan (zotlar)› (deydilar). Soʻng (Alloh): ‹Jannatga kiringlar; unda nimaiki koʻrsangiz, u sizniki› deydi. Ular: ‹Ey Rabbimiz, Sen bizga olamlardan hech kimga bermagan narsani berding› deydilar. Shunda (Alloh): ‹Mening huzurimda sizlar uchun bundan-da afzal (narsa) bor› deydi. Ular: ‹Ey Rabbimiz, bundan afzal qaysi narsa (boʻlishi mumkin)?› deydilar. (Alloh): ‹Mening rizoyatim; bas, men bundan keyin sizlardan hech qachon gʻazablanmayman (rozi boʻlaveraman)› deydi», dedilar.
