وَعَن أبي قتادةَ قَالَ خَطَبَنَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنَّكُمْ تَسِيرُونَ عَشِّيَتَكُمْ وَلَيْلَتَكُمْ وَتَأْتُونَ الْمَاءَ إِنْ شَاءَ اللَّهُ غَدًا فَانْطَلَقَ النَّاسُ لَا يَلْوِي أَحَدٌ عَلَى أَحَدٍ قَالَ أَبُو قَتَادَةَ فَبَيْنَمَا رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَسِيرُ حَتَّى ابْهَارَّ اللَّيْلُ فَمَالَ عَنِ الطَّرِيقِ فَوَضَعَ رَأْسَهُ ثُمَّ قَالَ احْفَظُوا عَلَيْنَا صَلَاتَنَا فَكَانَ أَوَّلَ مَنِ اسْتَيْقَظَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَالشَّمْسُ فِي ظَهْرِهِ ثُمَّ قَالَ ارْكَبُوا فَرَكِبْنَا فَسِرْنَا حَتَّى إِذَا ارْتَفَعَتِ الشَّمْسُ نَزَلَ ثُمَّ دَعَا بِمِيضَأَةٍ كَانَتْ معي فِيهَا شيءٌ من مَاء قَالَ فَتَوَضَّأَ مِنْهَا وُضُوءًا دُونَ وُضُوءٍ قَالَ وَبَقِيَ فِيهَا شَيْءٌ مِنْ مَاءٍ ثُمَّ قَالَ احْفَظْ عَلَيْنَا مِيضَأَتَكَ فَسَيَكُونُ لَهَا نَبَأٌ ثُمَّ أَذَّنَ بِلَالٌ بِالصَّلَاةِ فَصَلَّى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ صَلَّى الْغَدَاةَ وَرَكِبَ وَرَكِبْنَا مَعَهُ فَانْتَهَيْنَا إِلَى النَّاسِ حِينَ امْتَدَّ النَّهَارُ وَحَمِيَ كُلُّ شَيْءٌ وَهُمْ يَقُولُونَ يَا رَسُولَ اللَّهِ هَلَكْنَا وَعَطِشْنَا فَقَالَ لَا هُلْكَ عَلَيْكُمْ وَدَعَا بِالْمِيضَأَةِ فَجَعَلَ يَصُبُّ وَأَبُو قَتَادَةَ يَسْقِيهِمْ فَلَمْ يَعْدُ أَنْ رَأَى النَّاسُ مَاءً فِي الْمِيضَأَةِ تَكَابُّوا عَلَيْهَا فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَحْسِنُوا الْمَلَأَ كُلُّكُمْ سَيُرْوَى قَالَ فَفَعَلُوا فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَصُبُّ وَأَسْقِيهِمْ حَتَّى مَا بَقِيَ غَيْرِي وَغَيْرُ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ثُمَّ صَبَّ فَقَالَ لِيَ اشْرَبْ فَقُلْتُ لَا أَشْرَبُ حَتَّى تَشْرَبَ يَا رَسُولَ الله قَالَ إِن ساقي الْقَوْم آخِرهم شربا قَالَ فَشَرِبْتُ وَشَرِبَ قَالَ فَأَتَى النَّاسُ الْمَاءَ جَامِّينَ رِوَاءً. رَوَاهُ مُسْلِمٌ هَكَذَا فِي صَحِيحِهِ وَكَذَا فِي كتاب الْحميدِي وجامع الْأُصُولِ وَزَادَ فِي الْمَصَابِيحِ بَعْدَ قَوْلِهِ آخِرُهُمْ لَفْظَة شربا
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U dedi: Rasululloh ﷺ bizga xutba qilib: «Sizlar kechqurun va tuningiz boʻyi yurasiz, Alloh xohlasa, ertaga suvga (suvli joyga) yetib borasiz», — dedilar. Odamlar hech kim hech kimga qaramay (oldinga) yoʻl oldilar. Abu Qatoda dedi: Rasululloh ﷺ yurar edilar, tun yarmiga yetdi, men u zotning yonida edim. (Abu Qatoda) dedi: Rasululloh ﷺ mudrab, ulovlaridan (bir tomonga) ogʻib ketdilar. Men u zotning oldiga keldim va uygʻotmasdan turib ularni (suyab) tutdim, toki u zot ulovlarida tik oʻtirib olgunlaricha. (Abu Qatoda) dedi: Soʻng yurdilar, tun (yarmidan) ancha oʻtganda yana ulovlaridan ogʻdilar. (Abu Qatoda) dedi: Men u zotni uygʻotmasdan suyab tutdim, toki ulovlarida tik oʻtirib olgunlaricha. (Abu Qatoda) dedi: Soʻng yurdilar, sahar oxiri boʻlganda avvalgi ikki ogʻishdan ham qattiqroq bir ogʻish bilan ogʻdilar, hatto yiqilib tushishlariga sal qoldi. Men u zotning oldiga keldim va suyab tutdim. U zot boshlarini koʻtarib: «Bu kim?» — dedilar. Men: «Abu Qatoda», — dedim. U zot: «Sen qachondan beri men bilan shunday yurib kelyapsan?» — dedilar. Men: «Tundan beri shu mening yurishim (shu holatda yuribman)», — dedim. U zot: «Sen Allohning Nabiysini (yiqilishdan) saqlaganing kabi, Alloh seni saqlasin», — dedilar. Soʻng: «Bizni odamlardan xufiya (ortda qolgan) deb oʻylaysanmi?» — dedilar. Soʻng: «Birortasini koʻryapsanmi?» — dedilar. Men: «Mana bir suvoriy», — dedim. Soʻng: «Mana yana bir suvoriy», — dedim. Toki biz jamuljam boʻlib, yetti suvoriy boʻldik. (Abu Qatoda) dedi: Rasululloh ﷺ yoʻldan chetga ogʻib, boshlarini (yerga) qoʻydilar, soʻng: «Bizning namozimizni (vaqtini) bizga (qarab) saqlanglar (qoʻriqlanglar)», — dedilar. (Ammo) birinchi boʻlib uygʻongan Rasululloh ﷺ edilar, quyosh esa orqalarida (chiqib turardi). (Abu Qatoda) dedi: Biz choʻchib oʻrnimizdan turdik. Soʻng u zot: «Minib oling», — dedilar. Biz mindik va yurdik, toki quyosh koʻtarilganda u zot (ulovdan) tushdilar. Soʻng menda boʻlgan, ichida bir oz suvi bor matora (suv idishi)ni soʻradilar. (Abu Qatoda) dedi: U zot undan (odatdagi) toʻliq tahoratdan kamroq qilib tahorat oldilar. (Abu Qatoda) dedi: Unda yana bir oz suv qoldi. Soʻng Abu Qatodaga: «Matorangni biz uchun saqlab qoʻy, uning bir xabari (qiziq hodisasi) boʻladi», — dedilar. Soʻng Bilol namozga azon aytdi. Rasululloh ﷺ ikki rakaat (nafl) oʻqidilar, soʻng subh namozini oʻqidilar va har kuni qiladigan ishlarini qildilar. (Abu Qatoda) dedi: Rasululloh ﷺ ulovga mindilar, biz ham u zot bilan birga mindik. (Abu Qatoda) dedi: Baʼzilarimiz baʼzilarimizga shivirlab: «Namozimizdagi qusurimiz (oʻtkazib yuborganimiz)ning kafforati nima?» — dey boshladik. Shunda u zot: «Menda sizlar uchun namuna (oʻrnak) yoʻqmi?» — dedilar. Soʻng: «Bilingki, uyquda qusur (gunoh) yoʻq; qusur faqat namozni boshqa namoz vaqti kirgunicha oʻqimagan kishi ustidadir. Kim shunday qilsa, uni eslagan vaqtida oʻqib olsin, ertasi kelganda esa uni oʻz vaqtida oʻqisin», — dedilar. Soʻng: «Odamlar nima qildi deb oʻylaysizlar?» — dedilar. (Abu Qatoda) dedi: Soʻng u zot: «Odamlar tongda Nabiylarini topolmay qoldilar. Abu Bakr bilan Umar: ‹Rasululloh ﷺ sizlarning ortingizda, u zot sizlarni ortda qoldirib ketmaydilar›, dedilar. Boshqa odamlar esa: ‹Rasululloh ﷺ sizlarning oldingizda›, dedilar. Agar ular Abu Bakr bilan Umarga itoat qilsalar, toʻgʻri yoʻlni topadilar», — dedilar. (Abu Qatoda) dedi: Kun yoyilib, hamma narsa qizib ketganda biz odamlarga yetib bordik. Ular: «Yo Rasululloh! Halok boʻldik, chanqadik», — deyishardi. U zot: «Sizlarga halokat yoʻq», — dedilar. Soʻng: «Mening kichik kosamni keltiringlar», — dedilar. (Abu Qatoda) dedi: U zot matorani soʻradilar va Rasululloh ﷺ (suvni) quya boshladilar, Abu Qatoda esa odamlarga suv ichira boshladi. Odamlar matorada suv borligini koʻrgan zahoti uning ustiga yopirildilar. Shunda Rasululloh ﷺ: «(Bir-biringizga) yaxshilik qilinglar, hammangiz qonib (suv) ichasizlar», — dedilar. (Abu Qatoda) dedi: Ular shunday qildilar. Rasululloh ﷺ quyar, men esa ularga ichirar edim, toki mendan va Rasululloh ﷺ dan boshqa hech kim qolmadi. (Abu Qatoda) dedi: Soʻng Rasululloh ﷺ (kosaga suv) quyib, menga: «Ich», — dedilar. Men: «Siz ichmagunizcha men ichmayman, yo Rasululloh!» — dedim. U zot: «Qavmga suv quyuvchi ularning eng oxirida ichadi», — dedilar. (Abu Qatoda) dedi: Men ichdim, Rasululloh ﷺ ham ichdilar. (Abu Qatoda) dedi: Soʻng odamlar suvga (suvli manzilga) qonib, xotirjam holda yetib bordilar. (Abdulloh ibn Roboh) dedi: Abdulloh ibn Roboh: Men bu hadisni jomeʼ masjidida soʻzlab turgan edim, Imron ibn Husayn: «Ey yigit, qanday hadis aytayotganingga eʼtibor ber, chunki men oʻsha kechasi suvoriylardan biri edim», — dedi. (Abdulloh) dedi: Men: «Unda hadisni sen yaxshiroq bilasan», — dedim. U: «Sen kimlardansan?» — dedi. Men: «Ansorlardanman», — dedim. U: «Soʻzlayver, axir sizlar oʻz hadisingizni yaxshiroq bilasiz», — dedi. (Abdulloh) dedi: Men qavmga hadis aytib berdim. Imron: «Men ham oʻsha kechasi hozir edim, lekin uni mendan boshqa birorta odam sen yodlagandek yodlaganini bilmayman», — dedi.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У деди: Расулуллоҳ ﷺ бизга хутба қилиб: «Сизлар кечқурун ва тунингиз бўйи юрасиз, Аллоҳ хоҳласа, эртага сувга (сувли жойга) етиб борасиз», — дедилар. Одамлар ҳеч ким ҳеч кимга қарамай (олдинга) йўл олдилар. Абу Қатода деди: Расулуллоҳ ﷺ юрар эдилар, тун ярмига етди, мен у зотнинг ёнида эдим. (Абу Қатода) деди: Расулуллоҳ ﷺ мудраб, уловларидан (бир томонга) оғиб кетдилар. Мен у зотнинг олдига келдим ва уйғотмасдан туриб уларни (суяб) тутдим, токи у зот уловларида тик ўтириб олгунларича. (Абу Қатода) деди: Сўнг юрдилар, тун (ярмидан) анча ўтганда яна уловларидан оғдилар. (Абу Қатода) деди: Мен у зотни уйғотмасдан суяб тутдим, токи уловларида тик ўтириб олгунларича. (Абу Қатода) деди: Сўнг юрдилар, саҳар охири бўлганда аввалги икки оғишдан ҳам қаттиқроқ бир оғиш билан оғдилар, ҳатто йиқилиб тушишларига сал қолди. Мен у зотнинг олдига келдим ва суяб тутдим. У зот бошларини кўтариб: «Бу ким?» — дедилар. Мен: «Абу Қатода», — дедим. У зот: «Сен қачондан бери мен билан шундай юриб келяпсан?» — дедилар. Мен: «Тундан бери шу менинг юришим (шу ҳолатда юрибман)», — дедим. У зот: «Сен Аллоҳнинг Набийсини (йиқилишдан) сақлаганинг каби, Аллоҳ сени сақласин», — дедилар. Сўнг: «Бизни одамлардан хуфия (ортда қолган) деб ўйлайсанми?» — дедилар. Сўнг: «Бирортасини кўряпсанми?» — дедилар. Мен: «Мана бир суворий», — дедим. Сўнг: «Мана яна бир суворий», — дедим. Токи биз жамулжам бўлиб, етти суворий бўлдик. (Абу Қатода) деди: Расулуллоҳ ﷺ йўлдан четга оғиб, бошларини (ерга) қўйдилар, сўнг: «Бизнинг намозимизни (вақтини) бизга (қараб) сақланглар (қўриқланглар)», — дедилар. (Аммо) биринчи бўлиб уйғонган Расулуллоҳ ﷺ эдилар, қуёш эса орқаларида (чиқиб турарди). (Абу Қатода) деди: Биз чўчиб ўрнимиздан турдик. Сўнг у зот: «Миниб олинг», — дедилар. Биз миндик ва юрдик, токи қуёш кўтарилганда у зот (уловдан) тушдилар. Сўнг менда бўлган, ичида бир оз суви бор матора (сув идиши)ни сўрадилар. (Абу Қатода) деди: У зот ундан (одатдаги) тўлиқ таҳоратдан камроқ қилиб таҳорат олдилар. (Абу Қатода) деди: Унда яна бир оз сув қолди. Сўнг Абу Қатодага: «Маторангни биз учун сақлаб қўй, унинг бир хабари (қизиқ ҳодисаси) бўлади», — дедилар. Сўнг Билол намозга азон айтди. Расулуллоҳ ﷺ икки ракаат (нафл) ўқидилар, сўнг субҳ намозини ўқидилар ва ҳар куни қиладиган ишларини қилдилар. (Абу Қатода) деди: Расулуллоҳ ﷺ уловга миндилар, биз ҳам у зот билан бирга миндик. (Абу Қатода) деди: Баъзиларимиз баъзиларимизга шивирлаб: «Намозимиздаги қусуримиз (ўтказиб юборганимиз)нинг каффорати нима?» — дей бошладик. Шунда у зот: «Менда сизлар учун намуна (ўрнак) йўқми?» — дедилар. Сўнг: «Билингки, уйқуда қусур (гуноҳ) йўқ; қусур фақат намозни бошқа намоз вақти киргунича ўқимаган киши устидадир. Ким шундай қилса, уни эслаган вақтида ўқиб олсин, эртаси келганда эса уни ўз вақтида ўқисин», — дедилар. Сўнг: «Одамлар нима қилди деб ўйлайсизлар?» — дедилар. (Абу Қатода) деди: Сўнг у зот: «Одамлар тонгда Набийларини тополмай қолдилар. Абу Бакр билан Умар: ‹Расулуллоҳ ﷺ сизларнинг ортингизда, у зот сизларни ортда қолдириб кетмайдилар›, дедилар. Бошқа одамлар эса: ‹Расулуллоҳ ﷺ сизларнинг олдингизда›, дедилар. Агар улар Абу Бакр билан Умарга итоат қилсалар, тўғри йўлни топадилар», — дедилар. (Абу Қатода) деди: Кун ёйилиб, ҳамма нарса қизиб кетганда биз одамларга етиб бордик. Улар: «Ё Расулуллоҳ! Ҳалок бўлдик, чанқадик», — дейишарди. У зот: «Сизларга ҳалокат йўқ», — дедилар. Сўнг: «Менинг кичик косамни келтиринглар», — дедилар. (Абу Қатода) деди: У зот маторани сўрадилар ва Расулуллоҳ ﷺ (сувни) қуя бошладилар, Абу Қатода эса одамларга сув ичира бошлади. Одамлар маторада сув борлигини кўрган заҳоти унинг устига ёпирилдилар. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «(Бир-бирингизга) яхшилик қилинглар, ҳаммангиз қониб (сув) ичасизлар», — дедилар. (Абу Қатода) деди: Улар шундай қилдилар. Расулуллоҳ ﷺ қуяр, мен эса уларга ичирар эдим, токи мендан ва Расулуллоҳ ﷺ дан бошқа ҳеч ким қолмади. (Абу Қатода) деди: Сўнг Расулуллоҳ ﷺ (косага сув) қуйиб, менга: «Ич», — дедилар. Мен: «Сиз ичмагунизча мен ичмайман, ё Расулуллоҳ!» — дедим. У зот: «Қавмга сув қуювчи уларнинг энг охирида ичади», — дедилар. (Абу Қатода) деди: Мен ичдим, Расулуллоҳ ﷺ ҳам ичдилар. (Абу Қатода) деди: Сўнг одамлар сувга (сувли манзилга) қониб, хотиржам ҳолда етиб бордилар. (Абдуллоҳ ибн Робоҳ) деди: Абдуллоҳ ибн Робоҳ: Мен бу ҳадисни жомеъ масжидида сўзлаб турган эдим, Имрон ибн Ҳусайн: «Эй йигит, қандай ҳадис айтаётганингга эътибор бер, чунки мен ўша кечаси суворийлардан бири эдим», — деди. (Абдуллоҳ) деди: Мен: «Унда ҳадисни сен яхшироқ биласан», — дедим. У: «Сен кимлардансан?» — деди. Мен: «Ансорларданман», — дедим. У: «Сўзлайвер, ахир сизлар ўз ҳадисингизни яхшироқ биласиз», — деди. (Абдуллоҳ) деди: Мен қавмга ҳадис айтиб бердим. Имрон: «Мен ҳам ўша кечаси ҳозир эдим, лекин уни мендан бошқа бирорта одам сен ёдлагандек ёдлаганини билмайман», — деди.