حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، قَالَ قَرَأْتُ عَلَى مَالِكٍ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ أَبِي عَبْدِ، الرَّحْمَنِ عَنْ يَزِيدَ، مَوْلَى الْمُنْبَعِثِ عَنْ زَيْدِ بْنِ خَالِدٍ الْجُهَنِيِّ، أَنَّهُ قَالَ جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَسَأَلَهُ عَنِ اللُّقَطَةِ فَقَالَ " اعْرِفْ عِفَاصَهَا وَوِكَاءَهَا ثُمَّ عَرِّفْهَا سَنَةً فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلاَّ فَشَأْنَكَ بِهَا " . قَالَ فَضَالَّةُ الْغَنَمِ قَالَ " لَكَ أَوْ لأَخِيكَ أَوْ لِلذِّئْبِ " . قَالَ فَضَالَّةُ الإِبِلِ قَالَ " مَا لَكَ وَلَهَا مَعَهَا سِقَاؤُهَا وَحِذَاؤُهَا تَرِدُ الْمَاءَ وَتَأْكُلُ الشَّجَرَ حَتَّى يَلْقَاهَا رَبُّهَا " . قَالَ يَحْيَى أَحْسِبُ قَرَأْتُ عِفَاصَهَا
Zayd ibn Xolid al-Juhaniy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: bir kishi Nabiy ﷺ ning oldilariga kelib, undan luqata (topib olingan narsa) haqida soʻradi. Shunda u zot: «Uning idishi (xaltasi) va bogʻichini yaxshilab bilib ol, soʻng uni bir yil eʼlon qil. Agar egasi kelsa (qaytarib ber), boʻlmasa ixtiyoring oʻzingda», dedilar. (U kishi): «Qoʻyning yoʻqolgani-chi?» dedi. U zot: «U yo sernuqul senga, yo (uni topgan) birodaringga, yo (yeb ketadigan) boʻriga», dedilar. (U kishi): «Tuyaning yoʻqolgani-chi?» dedi. U zot: «Sen va u oʻrtangda nima ish bor? Uning oʻzi bilan suvi (oshqozonida toʻplagan suvi) va oyogʻi bor; suvga keladi, daraxt (yaproqlari)ni yeydi, toki egasi uni topib olguniga qadar», dedilar. Yahyo dedi: «Oʻylashimcha, men ‹ʼifosaho (idishi)› deb oʻqigan boʻlsam kerak.»Зайд ибн Холид ал-Жуҳаний (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: бир киши Набий ﷺ нинг олдиларига келиб, ундан луқата (топиб олинган нарса) ҳақида сўради. Шунда у зот: «Унинг идиши (халтаси) ва боғичини яхшилаб билиб ол, сўнг уни бир йил эълон қил. Агар эгаси келса (қайтариб бер), бўлмаса ихтиёринг ўзингда», дедилар. (У киши): «Қўйнинг йўқолгани-чи?» деди. У зот: «У ё сернуқул сенга, ё (уни топган) биродарингга, ё (еб кетадиган) бўрига», дедилар. (У киши): «Туянинг йўқолгани-чи?» деди. У зот: «Сен ва у ўртангда нима иш бор? Унинг ўзи билан суви (ошқозонида тўплаган суви) ва оёғи бор; сувга келади, дарахт (япроқлари)ни ейди, токи эгаси уни топиб олгунига қадар», дедилар. Яҳё деди: «Ўйлашимча, мен ‹ъифосаҳо (идиши)› деб ўқиган бўлсам керак.»