وَحَدَّثَنِي عَنْ مَالِكٍ، أَنَّهُ سَأَلَ ابْنَ شِهَابٍ عَنْ بَيْعٍ الْحَيَوَانِ، اثْنَيْنِ بِوَاحِدٍ إِلَى أَجَلٍ فَقَالَ لاَ بَأْسَ بِذَلِكَ . قَالَ مَالِكٌ الأَمْرُ الْمُجْتَمَعُ عَلَيْهِ عِنْدَنَا أَنَّهُ لاَ بَأْسَ بِالْجَمَلِ بِالْجَمَلِ مِثْلِهِ وَزِيَادَةِ دَرَاهِمَ يَدًا بِيَدٍ وَلاَ بَأْسَ بِالْجَمَلِ بِالْجَمَلِ مِثْلِهِ وَزِيَادَةِ دَرَاهِمَ الْجَمَلُ بِالْجَمَلِ يَدًا بِيَدٍ وَالدَّرَاهِمُ إِلَى أَجَلٍ . قَالَ وَلاَ خَيْرَ فِي الْجَمَلِ بِالْجَمَلِ مِثْلِهِ وَزِيَادَةِ دَرَاهِمَ الدَّرَاهِمُ نَقْدًا وَالْجَمَلُ إِلَى أَجَلٍ وَإِنْ أَخَّرْتَ الْجَمَلَ وَالدَّرَاهِمَ لاَ خَيْرَ فِي ذَلِكَ أَيْضًا . قَالَ مَالِكٌ وَلاَ بَأْسَ أَنْ يَبْتَاعَ الْبَعِيرَ النَّجِيبَ بِالْبَعِيرَيْنِ أَوْ بِالأَبْعِرَةِ مِنَ الْحَمُولَةِ مِنْ مَاشِيَةِ الإِبِلِ وَإِنْ كَانَتْ مِنْ نَعَمٍ وَاحِدَةٍ فَلاَ بَأْسَ أَنْ يُشْتَرَى مِنْهَا اثْنَانِ بِوَاحِدٍ إِلَى أَجَلٍ إِذَا اخْتَلَفَتْ فَبَانَ اخْتِلاَفُهَا وَإِنْ أَشْبَهَ بَعْضُهَا بَعْضًا وَاخْتَلَفَتْ أَجْنَاسُهَا أَوْ لَمْ تَخْتَلِفْ فَلاَ يُؤْخَذُ مِنْهَا اثْنَانِ بِوَاحِدٍ إِلَى أَجَلٍ . قَالَ مَالِكٌ وَتَفْسِيرُ مَا كُرِهَ مِنْ ذَلِكَ أَنْ يُؤْخَذَ الْبَعِيرُ بِالْبَعِيرَيْنِ لَيْسَ بَيْنَهُمَا تَفَاضُلٌ فِي نَجَابَةٍ وَلاَ رِحْلَةٍ فَإِذَا كَانَ هَذَا عَلَى مَا وَصَفْتُ لَكَ فَلاَ يُشْتَرَى مِنْهُ اثْنَانِ بِوَاحِدٍ إِلَى أَجَلٍ وَلاَ بَأْسَ أَنْ تَبِيعَ مَا اشْتَرَيْتَ مِنْهَا قَبْلَ أَنْ تَسْتَوْفِيَهُ مِنْ غَيْرِ الَّذِي اشْتَرَيْتَهُ مِنْهُ إِذَا انْتَقَدْتَ ثَمَنَهُ . قَالَ مَالِكٌ وَمَنْ سَلَّفَ فِي شَىْءٍ مِنَ الْحَيَوَانِ إِلَى أَجَلٍ مُسَمًّى فَوَصَفَهُ وَحَلاَّهُ وَنَقَدَ ثَمَنَهُ فَذَلِكَ جَائِزٌ وَهُوَ لاَزِمٌ لِلْبَائِعِ وَالْمُبْتَاعِ عَلَى مَا وَصَفَا وَحَلَّيَا وَلَمْ يَزَلْ ذَلِكَ مِنْ عَمَلِ النَّاسِ الْجَائِزِ بَيْنَهُمْ وَالَّذِي لَمْ يَزَلْ عَلَيْهِ أَهْلُ الْعِلْمِ بِبَلَدِنَا .
Molik Ibn Shihob (az-Zuhriy)dan hayvonni — ikkitasini bittasiga muddatga (nasiya) — sotish haqida soʻradi. U: «Bunda zarar yoʻq», dedi. Molik aytdi: «Bizning nazdimizda ittifoq qilingan ish shuki: bir tuyani oʻziga oʻxshash tuyaga hamda ustiga qoʻshimcha dirhamlar bilan qoʻldan-qoʻlga (almashishda) zarar yoʻq; bir tuyani oʻziga oʻxshash tuyaga qoʻshimcha dirhamlar bilan — tuya tuyaga qoʻldan-qoʻlga, dirhamlar esa muddatga (kechiktirilib) boʻlishida ham zarar yoʻq». U aytdi: «Bir tuyani oʻziga oʻxshash tuyaga qoʻshimcha dirhamlar bilan — dirhamlar naqd, tuya esa muddatga (keyin beriladigan) boʻlsa, unda yaxshilik yoʻq; agar tuya bilan dirhamlarning ikkovini ham kechiktirsang, bunda ham yaxshilik yoʻq». Molik aytdi: «Najib (asl zotli, chopqir) tuyani ikkita yoki bir necha yuk tashuvchi tuyaga sotib olishda zarar yoʻq. Agar ular bir toʻda (nasl)dan boʻlsa-da, bir-biridan farq qilib, farqi ravshan boʻlsa, ulardan ikkitasini bittasiga muddatga sotib olishda zarar yoʻq. Agar baʼzisi baʼzisiga oʻxshab, jinslari (turlari) har xil boʻlsin yoki boʻlmasin, ulardan ikkitasi bittasiga muddatga olinmaydi». Molik aytdi: «Bunda makruh sanalgan narsaning izohi shuki: bir tuya ikki tuyaga olinib, ular orasida najoblik (zot) yoki minish-yuk tashishda hech qanday ortiqlik (farq) boʻlmasligidir. Agar ish men senga taʼriflaganimdek boʻlsa, undan ikkitasini bittasiga muddatga sotib olinmaydi. Ulardan sotib olganingni — narxini naqd toʻlagan boʻlsang — qabzga toʻliq olishdan oldin, oʻzidan sotib olgan kishingdan boshqasiga sotishingda zarar yoʻq». Molik aytdi: «Kim hayvondan biror narsani belgilangan muddatga selef (oldindan toʻlab) olsa, uni taʼriflab, xususiyatini bayon qilib, narxini naqd toʻlasa — bu joizdir; va u sotuvchi hamda oluvchi uchun ular taʼriflab, bayon qilgan sifat asosida lozim (bogʻlovchi) boʻladi. Bu doimo odamlar orasidagi joiz amal boʻlib kelgan hamda bizning yurtimizdagi ilm ahli doimo shu asosda ish tutib kelgandir».Молик Ибн Шиҳоб (аз-Зуҳрий)дан ҳайвонни — иккитасини биттасига муддатга (насия) — сотиш ҳақида сўради. У: «Бунда зарар йўқ», деди. Молик айтди: «Бизнинг наздимизда иттифоқ қилинган иш шуки: бир туяни ўзига ўхшаш туяга ҳамда устига қўшимча дирҳамлар билан қўлдан-қўлга (алмашишда) зарар йўқ; бир туяни ўзига ўхшаш туяга қўшимча дирҳамлар билан — туя туяга қўлдан-қўлга, дирҳамлар эса муддатга (кечиктирилиб) бўлишида ҳам зарар йўқ». У айтди: «Бир туяни ўзига ўхшаш туяга қўшимча дирҳамлар билан — дирҳамлар нақд, туя эса муддатга (кейин бериладиган) бўлса, унда яхшилик йўқ; агар туя билан дирҳамларнинг икковини ҳам кечиктирсанг, бунда ҳам яхшилик йўқ». Молик айтди: «Нажиб (асл зотли, чопқир) туяни иккита ёки бир неча юк ташувчи туяга сотиб олишда зарар йўқ. Агар улар бир тўда (насл)дан бўлса-да, бир-биридан фарқ қилиб, фарқи равшан бўлса, улардан иккитасини биттасига муддатга сотиб олишда зарар йўқ. Агар баъзиси баъзисига ўхшаб, жинслари (турлари) ҳар хил бўлсин ёки бўлмасин, улардан иккитаси биттасига муддатга олинмайди». Молик айтди: «Бунда макруҳ саналган нарсанинг изоҳи шуки: бир туя икки туяга олиниб, улар орасида нажоблик (зот) ёки миниш-юк ташишда ҳеч қандай ортиқлик (фарқ) бўлмаслигидир. Агар иш мен сенга таърифлаганимдек бўлса, ундан иккитасини биттасига муддатга сотиб олинмайди. Улардан сотиб олганингни — нархини нақд тўлаган бўлсанг — қабзга тўлиқ олишдан олдин, ўзидан сотиб олган кишингдан бошқасига сотишингда зарар йўқ». Молик айтди: «Ким ҳайвондан бирор нарсани белгиланган муддатга селеф (олдиндан тўлаб) олса, уни таърифлаб, хусусиятини баён қилиб, нархини нақд тўласа — бу жоиздир; ва у сотувчи ҳамда олувчи учун улар таърифлаб, баён қилган сифат асосида лозим (боғловчи) бўлади. Бу доимо одамлар орасидаги жоиз амал бўлиб келган ҳамда бизнинг юртимиздаги илм аҳли доимо шу асосда иш тутиб келгандир».