حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنْ غَيَّرَ دِينَهُ فَاضْرِبُوا عُنُقَهُ " . وَمَعْنَى قَوْلِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِيمَا نُرَى - وَاللَّهُ أَعْلَمُ - " مَنْ غَيَّرَ دِينَهُ فَاضْرِبُوا عُنُقَهُ " . أَنَّهُ مَنْ خَرَجَ مِنَ الإِسْلاَمِ إِلَى غَيْرِهِ مِثْلُ الزَّنَادِقَةِ وَأَشْبَاهِهِمْ فَإِنَّ أُولَئِكَ إِذَا ظُهِرَ عَلَيْهِمْ قُتِلُوا وَلَمْ يُسْتَتَابُوا لأَنَّهُ لاَ تُعْرَفُ تَوْبَتُهُمْ وَأَنَّهُمْ كَانُوا يُسِرُّونَ الْكُفْرَ وَيُعْلِنُونَ الإِسْلاَمَ فَلاَ أَرَى أَنْ يُسْتَتَابَ هَؤُلاَءِ وَلاَ يُقْبَلُ مِنْهُمْ قَوْلُهُمْ وَأَمَّا مَنْ خَرَجَ مِنَ الإِسْلاَمِ إِلَى غَيْرِهِ وَأَظْهَرَ ذَلِكَ فَإِنَّهُ يُسْتَتَابُ فَإِنْ تَابَ وَإِلاَّ قُتِلَ وَذَلِكَ لَوْ أَنَّ قَوْمًا كَانُوا عَلَى ذَلِكَ رَأَيْتُ أَنْ يُدْعَوْا إِلَى الإِسْلاَمِ وَيُسْتَتَابُوا فَإِنْ تَابُوا قُبِلَ ذَلِكَ مِنْهُمْ وَإِنْ لَمْ يَتُوبُوا قُتِلُوا وَلَمْ يُعْنَ بِذَلِكَ فِيمَا نُرَى وَاللَّهُ أَعْلَمُ مَنْ خَرَجَ مِنَ الْيَهُودِيَّةِ إِلَى النَّصْرَانِيَّةِ وَلاَ مِنَ النَّصْرَانِيَّةِ إِلَى الْيَهُودِيَّةِ وَلاَ مَنْ يُغَيِّرُ دِينَهُ مِنْ أَهْلِ الأَدْيَانِ كُلِّهَا إِلاَّ الإِسْلاَمَ فَمَنْ خَرَجَ مِنَ الإِسْلاَمِ إِلَى غَيْرِهِ وَأَظْهَرَ ذَلِكَ فَذَلِكَ الَّذِي عُنِيَ بِهِ وَاللَّهُ أَعْلَمُ .
Zayd ibn Aslam (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Kim dinini oʻzgartirsa, boʻynini uring (oʻldiring)», dedilar. Nabiy ﷺ ning ushbu: «Kim dinini oʻzgartirsa, boʻynini uring» degan soʻzlarining maʼnosi — bizningcha, Alloh yaxshi biluvchi — shuki, kim Islomdan boshqasiga chiqsa — zanadiqa (munofiq-mulhidlar) va ularga oʻxshaganlar kabi — ana oʻshalar (qilmishlari) fosh boʻlsa, tavbaga chorlanmay oʻldiriladi; chunki ularning tavbasi (rostligini) bilib boʻlmaydi va ular kufrni yashirib, Islomni oshkor qilib yurardilar. Shuning uchun men bularning tavbaga chorlanishini va soʻzlari qabul qilinishini (durust) deb bilmayman. Ammo Islomdan boshqasiga chiqib, buni oshkor qilgan kishi esa tavbaga chorlanadi: agar tavba qilsa (yaxshi), boʻlmasa oʻldiriladi. Yaʼni, agar bir qavm shu (holat)da boʻlsa, men ularni Islomga chaqirib, tavbaga undash kerak deb bilaman: agar tavba qilsalar, bu ulardan qabul qilinadi, tavba qilmasalar oʻldiriladilar. Bu bilan — bizningcha, Alloh yaxshi biluvchi — yahudiylikdan nasroniylikka yoki nasroniylikdan yahudiylikka chiqqan, yoxud barcha din ahlidan dinini oʻzgartirgan kishi nazarda tutilmagan; faqat Islom (mustasno). Bas, kim Islomdan boshqasiga chiqib, buni oshkor qilsa — mana shu nazarda tutilgandir, Alloh yaxshi biluvchi.Зайд ибн Аслам (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Ким динини ўзгартирса, бўйнини уринг (ўлдиринг)», дедилар. Набий ﷺ нинг ушбу: «Ким динини ўзгартирса, бўйнини уринг» деган сўзларининг маъноси — бизнингча, Аллоҳ яхши билувчи — шуки, ким Исломдан бошқасига чиқса — занадиқа (мунофиқ-мулҳидлар) ва уларга ўхшаганлар каби — ана ўшалар (қилмишлари) фош бўлса, тавбага чорланмай ўлдирилади; чунки уларнинг тавбаси (ростлигини) билиб бўлмайди ва улар куфрни яшириб, Исломни ошкор қилиб юрардилар. Шунинг учун мен буларнинг тавбага чорланишини ва сўзлари қабул қилинишини (дуруст) деб билмайман. Аммо Исломдан бошқасига чиқиб, буни ошкор қилган киши эса тавбага чорланади: агар тавба қилса (яхши), бўлмаса ўлдирилади. Яъни, агар бир қавм шу (ҳолат)да бўлса, мен уларни Исломга чақириб, тавбага ундаш керак деб биламан: агар тавба қилсалар, бу улардан қабул қилинади, тавба қилмасалар ўлдириладилар. Бу билан — бизнингча, Аллоҳ яхши билувчи — яҳудийликдан насронийликка ёки насронийликдан яҳудийликка чиққан, ёхуд барча дин аҳлидан динини ўзгартирган киши назарда тутилмаган; фақат Ислом (мустасно). Бас, ким Исломдан бошқасига чиқиб, буни ошкор қилса — мана шу назарда тутилгандир, Аллоҳ яхши билувчи.