HadislarҲадисларPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
Riyoz us-solihin · HadisРиёз ус-солиҳин · Ҳадис700Bob 91:Боб 91: Vaʼzda meʼyorni saqlashВаъзда меъёрни сақлаш- باب الوعظ والأقتصاد فيه

- وعن معاوية بن الحكم السلمي رضي الله عنه قال‏:‏ ‏"‏بينا أنا أصلي مع رسول الله صلى الله عليه وسلم ، إذا عطس رجل من القوم فقلت‏:‏ يرحمك الله، فرماني القوم بأبصارهم ‏!‏ فقلت‏:‏ واثكل أمياه ‏!‏ ما شأنكم تنظرون إلى‏؟‏ فجعلوا يضربون بأيديهم على أفخاذهم ‏!‏ فلما رأيتهم يصمتونني لكنى سكت‏.‏ فلما صلى رسول الله صلى الله عليه وسلم، فبأبي هو وأمي، ما رأيت معلما قبله ولا بعده أحسن تعليماً منه، فوالله ما كهرني ولا ضربني ولا شتمني، قال‏:‏ ‏"‏إن هذه الصلاة لا يصلح فيها شئ من كلام الناس، إنما هى التسبيح والتكبير، وقراءة القرآن‏"‏ أو كما قال رسول الله صلى الله عليه وسلم قلت‏:‏ يا رسول الله، إنى حديث عهد بجاهلية، وقد جاء الله بالإسلام، وإن منا رجالً يأتون الكهان‏؟‏ قال‏:‏ ‏"‏فلا تأتهم، قلت‏:‏ ومنا رجال يتطيرون‏؟‏ قال‏:‏ ذاك شئ يجدونه في صدورهم، فلا يصدهم‏"‏ ‏(‏‏(‏رواه مسلم‏)‏‏)‏‏.‏

Muoviya ibn al-Hakam as-Sulamiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ bilan namoz oʻqiyotganimda, jamoadan bir kishi aksa urdi. Men: «Yarhamukalloh (Alloh senga rahm qilsin)», dedim. Shunda jamoa menga koʻzlari bilan tikilib qarashdi. Men: «Voy, onam yoʻqotgur, sizlarga nima boʻldi, nega menga qaraysizlar?» dedim. Shunda ular qoʻllari bilan sonlariga ura boshlashdi. Ularning meni jim qildirmoqchi boʻlayotganini koʻrgach, men jim boʻldim. Rasululloh ﷺ namozni oʻqib boʻlgach — otam-onam u zotga fido boʻlsin, men u zotdan oldin ham, keyin ham undan koʻra yaxshiroq taʼlim beradigan muallimni koʻrmaganman — Alloh haqi, u zot meni na boʻralab soʻkdilar, na urdilar, na haqorat qildilar — u zot: «Bu namozda odamlarning kalomidan biror narsa toʻgʻri kelmaydi. U faqat tasbeh, takbir va Qurʼon oʻqishdir», dedilar. Yoki Rasululloh ﷺ aytganlaridek (deganlar). Men: «Yo Rasululloh! Men johiliyatga yaqin (zamonda yashagan) odamman, Alloh esa Islomni keltirdi. Bizdan baʼzi kishilar kohinlarga boradilar», dedim. U zot: «Ularga borma», dedilar. (Muoviya) dedi: «Bizdan baʼzi kishilar fol ochadilar (qush uchirib yaxshi-yomon belgi oladilar)», dedi. U zot: «Bu ularning koʻngillarida topadigan bir narsadir; bas, u ularni (ishdan) toʻsmasin», dedilar. Ibn as-Sabboh: «Sizlarni toʻsmasin», dedi. (Muoviya) dedi: Men: «Bizdan baʼzi kishilar (yerga) chiziq tortadilar», dedim. U zot: «Paygʻambarlardan bir paygʻambar chiziq tortar edi; bas, kimning chizigʻi unikiga muvofiq kelsa, oʻsha (toʻgʻri)dir», dedilar. (Muoviya) dedi: Mening Uhud va Javvoniya tomonda qoʻylarimni boqib yuradigan bir choʻri qizim bor edi. Bir kuni borib qarasam, boʻri uning qoʻyilaridan birini olib ketibdi. Men ham odam bolasidan boʻlgan bir kishiman, ular afsuslanganidek afsuslandim va uni bir shapaloq urdim. Soʻng Rasululloh ﷺ ning huzuriga keldim, u zot buni mening uchun (gunoh deb) ulugʻladilar. Men: «Yo Rasululloh! Uni ozod qilaymi?» dedim. U zot: «Uni mening oldimga olib kel», dedilar. Men uni olib keldim. U zot unga: «Alloh qayerda?» dedilar. U: «Osmonda», dedi. U zot: «Men kimman?» dedilar. U: «Siz Allohning Rasulisiz», dedi. U zot: «Uni ozod qil, chunki u moʻminadir», dedilar.Муовия ибн ал-Ҳакам ас-Суламий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ билан намоз ўқиётганимда, жамоадан бир киши акса урди. Мен: «Ярҳамукаллоҳ (Аллоҳ сенга раҳм қилсин)», дедим. Шунда жамоа менга кўзлари билан тикилиб қарашди. Мен: «Вой, онам йўқотгур, сизларга нима бўлди, нега менга қарайсизлар?» дедим. Шунда улар қўллари билан сонларига ура бошлашди. Уларнинг мени жим қилдирмоқчи бўлаётганини кўргач, мен жим бўлдим. Расулуллоҳ ﷺ намозни ўқиб бўлгач — отам-онам у зотга фидо бўлсин, мен у зотдан олдин ҳам, кейин ҳам ундан кўра яхшироқ таълим берадиган муаллимни кўрмаганман — Аллоҳ ҳақи, у зот мени на бўралаб сўкдилар, на урдилар, на ҳақорат қилдилар — у зот: «Бу намозда одамларнинг каломидан бирор нарса тўғри келмайди. У фақат тасбеҳ, такбир ва Қуръон ўқишдир», дедилар. Ёки Расулуллоҳ ﷺ айтганларидек (деганлар). Мен: «Ё Расулуллоҳ! Мен жоҳилиятга яқин (замонда яшаган) одамман, Аллоҳ эса Исломни келтирди. Биздан баъзи кишилар коҳинларга борадилар», дедим. У зот: «Уларга борма», дедилар. (Муовия) деди: «Биздан баъзи кишилар фол очадилар (қуш учириб яхши-ёмон белги оладилар)», деди. У зот: «Бу уларнинг кўнгилларида топадиган бир нарсадир; бас, у уларни (ишдан) тўсмасин», дедилар. Ибн ас-Саббоҳ: «Сизларни тўсмасин», деди. (Муовия) деди: Мен: «Биздан баъзи кишилар (ерга) чизиқ тортадилар», дедим. У зот: «Пайғамбарлардан бир пайғамбар чизиқ тортар эди; бас, кимнинг чизиғи уникига мувофиқ келса, ўша (тўғри)дир», дедилар. (Муовия) деди: Менинг Уҳуд ва Жаввония томонда қўйларимни боқиб юрадиган бир чўри қизим бор эди. Бир куни бориб қарасам, бўри унинг қўйиларидан бирини олиб кетибди. Мен ҳам одам боласидан бўлган бир кишиман, улар афсусланганидек афсусландим ва уни бир шапалоқ урдим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ нинг ҳузурига келдим, у зот буни менинг учун (гуноҳ деб) улуғладилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ! Уни озод қилайми?» дедим. У зот: «Уни менинг олдимга олиб кел», дедилар. Мен уни олиб келдим. У зот унга: «Аллоҳ қаерда?» дедилар. У: «Осмонда», деди. У зот: «Мен кимман?» дедилар. У: «Сиз Аллоҳнинг Расулисиз», деди. У зот: «Уни озод қил, чунки у мўминадир», дедилар.