Abdulloh ibn Amr ibn al-Os

حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا الْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ طُفْتُ مَعَ عَبْدِ اللَّهِ فَلَمَّا جِئْنَا دُبَرَ الْكَعْبَةِ قُلْتُ أَلاَ تَتَعَوَّذُ ‏.‏ قَالَ نَعُوذُ بِاللَّهِ مِنَ النَّارِ ‏.‏ ثُمَّ مَضَى حَتَّى اسْتَلَمَ الْحَجَرَ وَأَقَامَ بَيْنَ الرُّكْنِ وَالْبَابِ فَوَضَعَ صَدْرَهُ وَوَجْهَهُ وَذِرَاعَيْهِ وَكَفَّيْهِ هَكَذَا وَبَسَطَهُمَا بَسْطًا ثُمَّ قَالَ هَكَذَا رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَفْعَلُهُ ‏.‏

Amr ibn Shuʼayb otasidan rivoyat qilib aytadilar: «Men Abdulloh (ibn Amr) bilan birga tavof qildim. Kaʼbaning orqa tomoniga kelganimizda men: ‹(Allohdan) panoh soʻramaysizmi?› dedim. U: ‹Doʻzaxdan Allohdan panoh soʻraymiz›, dedi. Soʻng (oldinga) yurib, Hajar(-ul Asvad)ni istilom qildi va (Hajar-ul Asvad) burchagi bilan eshik orasida turdi-da, koʻkragini, yuzini, ikki bilagini va ikki kaftini mana shunday qoʻyib, ularni yoyib qoʻydi, soʻng: ‹Men Rasululloh ﷺni shunday qilayotganlarini koʻrdim›, dedi».Амр ибн Шуъайб отасидан ривоят қилиб айтадилар: «Мен Абдуллоҳ (ибн Амр) билан бирга тавоф қилдим. Каъбанинг орқа томонига келганимизда мен: ‹(Аллоҳдан) паноҳ сўрамайсизми?› дедим. У: ‹Дўзахдан Аллоҳдан паноҳ сўраймиз›, деди. Сўнг (олдинга) юриб, Ҳажар(-ул Асвад)ни истилом қилди ва (Ҳажар-ул Асвад) бурчаги билан эшик орасида турди-да, кўкрагини, юзини, икки билагини ва икки кафтини мана шундай қўйиб, уларни ёйиб қўйди, сўнг: ‹Мен Расулуллоҳ ﷺни шундай қилаётганларини кўрдим›, деди».

حَدَّثَنَا عُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، وَعَبْدُ اللَّهِ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا أَبُو خَالِدٍ، - يَعْنِي سُلَيْمَانَ بْنَ حَيَّانَ - عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ إِذَا تَزَوَّجَ أَحَدُكُمُ امْرَأَةً أَوِ اشْتَرَى خَادِمًا فَلْيَقُلِ اللَّهُمَّ إِنِّي أَسْأَلُكَ خَيْرَهَا وَخَيْرَ مَا جَبَلْتَهَا عَلَيْهِ وَأَعُوذُ بِكَ مِنْ شَرِّهَا وَمِنْ شَرِّ مَا جَبَلْتَهَا عَلَيْهِ وَإِذَا اشْتَرَى بَعِيرًا فَلْيَأْخُذْ بِذِرْوَةِ سَنَامِهِ وَلْيَقُلْ مِثْلَ ذَلِكَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو دَاوُدَ زَادَ أَبُو سَعِيدٍ ‏"‏ ثُمَّ لْيَأْخُذْ بِنَاصِيَتِهَا وَلْيَدْعُ بِالْبَرَكَةِ ‏"‏ ‏.‏ فِي الْمَرْأَةِ وَالْخَادِمِ ‏.‏

Amr ibn Shuayb otasidan, u esa bobosidan (Abdulloh ibn Amr ibn al-Os roziyallohu anhumo) Nabiy ﷺdan rivoyat qiladi. U zot: «Sizlardan biringiz bir ayolga uylansa yoki bir xizmatkor (choʻri) sotib olsa, ‹Allohumma, men Sendan uning yaxshiligini va Sen uni qaysi xulq uzra yaratgan boʻlsang, oʻshaning yaxshiligini soʻrayman; uning yomonligidan va Sen uni qaysi xulq uzra yaratgan boʻlsang, oʻshaning yomonligidan Senga panoh tilayman›, desin. Tuya sotib olsa, uning oʻrkachi uchidan ushlab, xuddi shunday desin», — dedilar. Abu Dovud aytdi: Abu Saʼid (oʻz rivoyatida) ziyoda qildi: «Soʻng (ayol yoki xizmatkorning) peshona sochidan ushlab, baraka tilab duo qilsin» — bu ayol va xizmatkor (choʻri) haqidadir.Амр ибн Шуайб отасидан, у эса бобосидан (Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос розияллоҳу анҳумо) Набий ﷺдан ривоят қилади. У зот: «Сизлардан бирингиз бир аёлга уйланса ёки бир хизматкор (чўри) сотиб олса, ‹Аллоҳумма, мен Сендан унинг яхшилигини ва Сен уни қайси хулқ узра яратган бўлсанг, ўшанинг яхшилигини сўрайман; унинг ёмонлигидан ва Сен уни қайси хулқ узра яратган бўлсанг, ўшанинг ёмонлигидан Сенга паноҳ тилайман›, десин. Туя сотиб олса, унинг ўркачи учидан ушлаб, худди шундай десин», — дедилар. Абу Довуд айтди: Абу Саъид (ўз ривоятида) зиёда қилди: «Сўнг (аёл ёки хизматкорнинг) пешона сочидан ушлаб, барака тилаб дуо қилсин» — бу аёл ва хизматкор (чўри) ҳақидадир.

حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ عَبْدِ الصَّمَدِ، قَالاَ حَدَّثَنَا مَطَرٌ الْوَرَّاقُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ طَلاَقَ إِلاَّ فِيمَا تَمْلِكُ وَلاَ عِتْقَ إِلاَّ فِيمَا تَمْلِكُ وَلاَ بَيْعَ إِلاَّ فِيمَا تَمْلِكُ ‏"‏ ‏.‏ زَادَ ابْنُ الصَّبَّاحِ ‏"‏ وَلاَ وَفَاءَ نَذْرٍ إِلاَّ فِيمَا تَمْلِكُ ‏"‏ ‏.‏

Muslim ibn Ibrohim bizga Hishomdan, shuningdek Ibn as-Sabboh bizga Abdulaziz ibn Abdussamaddan rivoyat qildi. Ikkovi: bizga Matar al-Varroq, u Amr ibn Shuaybdan, u otasidan, u bobosidan (Abdulloh ibn Amr ibn al-Os) rivoyat qildiki, Nabiy ﷺ: «Egalik qilmagan narsada taloq yoʻq, egalik qilmagan narsada ozod qilish yoʻq va egalik qilmagan narsada sotish yoʻq», dedilar. Ibn as-Sabboh: «Egalik qilmagan narsada nazrni bajarish ham yoʻq», deb qoʻshimcha qildi.Муслим ибн Иброҳим бизга Ҳишомдан, шунингдек Ибн ас-Саббоҳ бизга Абдулазиз ибн Абдуссамаддан ривоят қилди. Иккови: бизга Матар ал-Варроқ, у Амр ибн Шуайбдан, у отасидан, у бобосидан (Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос) ривоят қилдики, Набий ﷺ: «Эгалик қилмаган нарсада талоқ йўқ, эгалик қилмаган нарсада озод қилиш йўқ ва эгалик қилмаган нарсада сотиш йўқ», дедилар. Ибн ас-Саббоҳ: «Эгалик қилмаган нарсада назрни бажариш ҳам йўқ», деб қўшимча қилди.

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ السُّلَمِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنْ أَبِي عَمْرٍو، - يَعْنِي الأَوْزَاعِيَّ - حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ امْرَأَةً، قَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ ابْنِي هَذَا كَانَ بَطْنِي لَهُ وِعَاءً وَثَدْيِي لَهُ سِقَاءً وَحِجْرِي لَهُ حِوَاءً وَإِنَّ أَبَاهُ طَلَّقَنِي وَأَرَادَ أَنْ يَنْتَزِعَهُ مِنِّي فَقَالَ لَهَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ أَنْتِ أَحَقُّ بِهِ مَا لَمْ تَنْكِحِي ‏"‏ ‏.‏ ‏.‏

Amr ibn Shuʼayb otasidan, u esa bobosi Abdulloh ibn Amr (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qiladiki, bir ayol: «Ey Allohning Rasuli, mana shu oʻgʻlim uchun qornim idish, koʻkragim mesh, bagʻrim esa goʻsha boʻlgan edi. Endi uning otasi meni taloq qildi va uni mendan tortib olmoqchi boʻlyapti», dedi. Shunda Rasululloh ﷺ unga: «Sen turmushga chiqmaguningcha, unga haqliroqsan», dedilar.Амр ибн Шуъайб отасидан, у эса бобоси Абдуллоҳ ибн Амр (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қиладики, бир аёл: «Эй Аллоҳнинг Расули, мана шу ўғлим учун қорним идиш, кўкрагим меш, бағрим эса гўша бўлган эди. Энди унинг отаси мени талоқ қилди ва уни мендан тортиб олмоқчи бўляпти», деди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ унга: «Сен турмушга чиқмагунингча, унга ҳақлироқсан», дедилар.