Abdurrahmon ibn Abu Layla

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا ابْنُ عَوْنٍ، عَنْ مُحَمَّدٍ، قَالَ كُنْتُ جَالِسًا فِي نَاسٍ بِالْكُوفَةِ فِي مَجْلِسٍ - لِلأَنْصَارِ - عَظِيمٍ فِيهِمْ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى فَذَكَرُوا شَأْنَ سُبَيْعَةَ فَذَكَرْتُ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ بْنِ مَسْعُودٍ فِي مَعْنَى قَوْلِ ابْنِ عَوْنٍ حَتَّى تَضَعَ ‏.‏ قَالَ ابْنُ أَبِي لَيْلَى لَكِنَّ عَمَّهُ لاَ يَقُولُ ذَلِكَ فَرَفَعْتُ صَوْتِي وَقُلْتُ إِنِّي لَجَرِيءٌ أَنْ أَكْذِبَ عَلَى عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُتْبَةَ وَهُوَ فِي نَاحِيَةِ الْكُوفَةِ ‏.‏ قَالَ فَلَقِيتُ مَالِكًا قُلْتُ كَيْفَ كَانَ ابْنُ مَسْعُودٍ يَقُولُ فِي شَأْنِ سُبَيْعَةَ قَالَ قَالَ أَتَجْعَلُونَ عَلَيْهَا التَّغْلِيظَ وَلاَ تَجْعَلُونَ لَهَا الرُّخْصَةَ لأُنْزِلَتْ سُورَةُ النِّسَاءِ الْقُصْرَى بَعْدَ الطُّولَى ‏.‏

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u aytdi: «Uning ustiga ogʻirlashtirishni qoʻyasizu, unga yengillikni bermaysizmi? Nisoning qisqarog Surasi (Talaq surasi) uzunidan (Baqaradan) keyin nozil qilingan», dedi. Yaʼni eri vafot etgan homilador ayolning iddasi homilasini tugʻishi bilan tugaydi.Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у айтди: «Унинг устига оғирлаштиришни қўясизу, унга енгилликни бермайсизми? Нисонинг қисқарог Сураси (Талақ сураси) узунидан (Бақарадан) кейин нозил қилинган», деди. Яъни эри вафот этган ҳомиладор аёлнинг иддаси ҳомиласини туғиши билан тугайди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ أَمَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي لَيْلَى أَنْ أَسْأَلَ ابْنَ عَبَّاسٍ، عَنْ هَاتَيْنِ الآيَتَيْنِ، ‏{‏ وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ ‏}‏ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ لَمْ يَنْسَخْهَا شَىْءٌ ‏.‏ وَعَنْ هَذِهِ الآيَةِ ‏{‏ وَالَّذِينَ لاَ يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلاَ يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ ‏}‏ قَالَ نَزَلَتْ فِي أَهْلِ الشِّرْكِ ‏.‏

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Abdurrahmon ibn Abu Laylo menga Ibn Abbosdan mana bu ikki oyat haqida soʻrashni buyurdi: {Kim bir muminni qasddan oʻldirsa, uning jazosi jahannamdir}. Men undan soʻradim, u: «Buni hech narsa bekor qilmadi», dedi. Yana {Ular Alloh bilan birga boshqa ilohga iltijo qilmaydilar va Alloh harom qilgan jonni haqsiz ravishda oʻldirmaydilar} degan oyat haqida soʻraganimda: «Bu mushriklar haqida nozil boʻlgan», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Абдурраҳмон ибн Абу Лайло менга Ибн Аббосдан мана бу икки оят ҳақида сўрашни буюрди: {Ким бир муминни қасддан ўлдирса, унинг жазоси жаҳаннамдир}. Мен ундан сўрадим, у: «Буни ҳеч нарса бекор қилмади», деди. Яна {Улар Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳга илтижо қилмайдилар ва Аллоҳ ҳаром қилган жонни ҳақсиз равишда ўлдирмайдилар} деган оят ҳақида сўраганимда: «Бу мушриклар ҳақида нозил бўлган», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ، لَفْظًا قَالَ أَنْبَأَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدٌ، قَالَ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، قَالَ أَمَرَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبْزَى أَنْ أَسْأَلَ ابْنَ عَبَّاسٍ، عَنْ هَاتَيْنِ الآيَتَيْنِ، ‏{‏ وَمَنْ يَقْتُلْ مُؤْمِنًا مُتَعَمِّدًا فَجَزَاؤُهُ جَهَنَّمُ ‏}‏ فَسَأَلْتُهُ فَقَالَ لَمْ يَنْسَخْهَا شَىْءٌ ‏.‏ وَعَنْ هَذِهِ الآيَةِ ‏{‏ وَالَّذِينَ لاَ يَدْعُونَ مَعَ اللَّهِ إِلَهًا آخَرَ وَلاَ يَقْتُلُونَ النَّفْسَ الَّتِي حَرَّمَ اللَّهُ إِلاَّ بِالْحَقِّ ‏}‏ قَالَ نَزَلَتْ فِي أَهْلِ الشِّرْكِ ‏.‏

Said ibn Jubayr (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Abdurrahmon ibn Abzo menga Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan quyidagi ikki oyat haqida soʻrashni buyurdi: {Kim bir moʻminni qasddan oʻldirsa, uning jazosi jahannamdir}. Men undan soʻradim. U: «Buni hech narsa nasx qilmagan», dedi. Yana bu oyat haqida: {Ular Alloh bilan birga boshqa ilohga ibodat qilmaydilar va Alloh harom qilgan jonni nohaq oʻldirmaydilar} soʻraganimda: «Bu mushriklar haqida nozil boʻlgan», dedi.Саид ибн Жубайр (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Абдурраҳмон ибн Абзо менга Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан қуйидаги икки оят ҳақида сўрашни буюрди: {Ким бир мўминни қасддан ўлдирса, унинг жазоси жаҳаннамдир}. Мен ундан сўрадим. У: «Буни ҳеч нарса насх қилмаган», деди. Яна бу оят ҳақида: {Улар Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳга ибодат қилмайдилар ва Аллоҳ ҳаром қилган жонни ноҳақ ўлдирмайдилар} сўраганимда: «Бу мушриклар ҳақида нозил бўлган», деди.