Abu Bakra Nufay' ibn al-Horis as-Saqafiy

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الأَعْلَى الصَّنْعَانِيُّ، حَدَّثَنَا خَالِدُ بْنُ الْحَارِثِ، عَنْ شُعْبَةَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ أَبِي بَكْرِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَنَسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الْكَبَائِرِ قَالَ ‏"‏ الشِّرْكُ بِاللَّهِ وَعُقُوقُ الْوَالِدَيْنِ وَقَتْلُ النَّفْسِ وَقَوْلُ الزُّورِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي بَكْرَةَ وَأَيْمَنَ بْنِ خُرَيْمٍ وَابْنِ عُمَرَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ katta gunohlar haqida: «Allohga shirk keltirish, ota-onaga oqlik qilish, jonni oʻldirish (qotillik) va yolgʻon soʻzlash», dedilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Abu Bakra, Ayman ibn Xuraym va Ibn Umardan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Anasning hadisi hasan sahih gʻaribdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ катта гуноҳлар ҳақида: «Аллоҳга ширк келтириш, ота-онага оқлик қилиш, жонни ўлдириш (қотиллик) ва ёлғон сўзлаш», дедилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Абу Бакра, Айман ибн Хурайм ва Ибн Умардан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Анаснинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ғарибдир.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، أَخْبَرَنَا حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ، أَخْبَرَنَا شَيْبَانُ، عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، عَنْ نَافِعٍ، قَالَ انْطَلَقْتُ أَنَا وَابْنُ، عُمَرَ إِلَى أَبِي سَعِيدٍ فَحَدَّثَنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ سَمِعَتْهُ أُذُنَاىَ هَاتَانِ يَقُولُ ‏"‏ لاَ تَبِيعُوا الذَّهَبَ بِالذَّهَبِ إِلاَّ مِثْلاً بِمِثْلٍ وَالْفِضَّةَ بِالْفِضَّةِ إِلاَّ مِثْلاً بِمِثْلٍ لاَ يُشَفُّ بَعْضُهُ عَلَى بَعْضٍ وَلاَ تَبِيعُوا مِنْهُ غَائِبًا بِنَاجِزٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى وَفِي الْبَابِ عَنْ أَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ وَعُثْمَانَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَهِشَامِ بْنِ عَامِرٍ وَالْبَرَاءِ وَزَيْدِ بْنِ أَرْقَمَ وَفَضَالَةَ بْنِ عُبَيْدٍ وَأَبِي بَكْرَةَ وَابْنِ عُمَرَ وَأَبِي الدَّرْدَاءِ وَبِلاَلٍ ‏.‏ قَالَ وَحَدِيثُ أَبِي سَعِيدٍ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الرِّبَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ إِلاَّ مَا رُوِيَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ كَانَ لاَ يَرَى بَأْسًا أَنْ يُبَاعَ الذَّهَبُ بِالذَّهَبِ مُتَفَاضِلاً وَالْفِضَّةُ بِالْفِضَّةِ مُتَفَاضِلاً إِذَا كَانَ يَدًا بِيَدٍ ‏.‏ وَقَالَ إِنَّمَا الرِّبَا فِي النَّسِيئَةِ ‏.‏ وَكَذَلِكَ رُوِيَ عَنْ بَعْضِ أَصْحَابِهِ شَيْءٌ مِنْ هَذَا وَقَدْ رُوِيَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ أَنَّهُ رَجَعَ عَنْ قَوْلِهِ حِينَ حَدَّثَهُ أَبُو سَعِيدٍ الْخُدْرِيُّ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏ وَالْقَوْلُ الأَوَّلُ أَصَحُّ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ وَهُوَ قَوْلُ سُفْيَانَ الثَّوْرِيِّ وَابْنِ الْمُبَارَكِ وَالشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ ‏.‏ وَرُوِيَ عَنِ ابْنِ الْمُبَارَكِ أَنَّهُ قَالَ لَيْسَ فِي الصَّرْفِ اخْتِلاَفٌ ‏.‏

Abu Said al-Xudriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ — (Nofeʼ aytadi: Bu ikki qulogʻim eshitdi, deb rivoyat qildi) — : «Oltinni oltinga teng-batengdan boshqa sotmangiz, kumushni kumushga teng-batengdan boshqa sotmangiz, ularning birini ikkinchisidan ortiq qilmangiz va ulardan gʻoyibni (mavjud boʻlmaganini) hozir boʻlganiga sotmangiz», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Abu Bakr, Umar, Usmon, Abu Hurayra, Hishom ibn Omir, Baroʼ, Zayd ibn Arqam, Fazola ibn Ubayd, Abu Bakra, Ibn Umar, Abud-Dardoʼ va Bilollardan ham (rivoyatlar bor). Abu Saidning Nabiy ﷺdan ribo haqidagi hadisi hasan sahihdir. Nabiy ﷺning sahobalaridan va boshqalardan ilm ahli shu hadis bilan amal qiladilar, faqat Ibn Abbosdan rivoyat qilinishicha, u qoʻlma-qoʻl boʻlsa oltinni oltinga kam-koʻp, kumushni kumushga kam-koʻp sotishda zarar yoʻq deb hisoblar va: «Ribo faqat nasiyadadir», der edi. Uning baʼzi sheriklaridan ham shunga oʻxshash narsa rivoyat qilingan. Ibn Abbos esa Abu Said al-Xudriy unga Nabiy ﷺdan hadis aytib bergach, oʻz soʻzidan qaytgani rivoyat qilingan. Birinchi soʻz sahihroqdir. Nabiy ﷺning sahobalaridan va boshqalardan ilm ahli shu hadis bilan amal qiladilar; bu Sufyon as-Savriy, Ibnul-Muborak, Shofeiy, Ahmad va Ishoqning soʻzidir. Ibnul-Muborakdan rivoyat qilinishicha, u: «Sarf (pul almashinuvi)da ixtilof yoʻq», degan.Абу Саид ал-Худрий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ — (Нофеъ айтади: Бу икки қулоғим эшитди, деб ривоят қилди) — : «Олтинни олтинга тенг-батенгдан бошқа сотмангиз, кумушни кумушга тенг-батенгдан бошқа сотмангиз, уларнинг бирини иккинчисидан ортиқ қилмангиз ва улардан ғойибни (мавжуд бўлмаганини) ҳозир бўлганига сотмангиз», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Абу Бакр, Умар, Усмон, Абу Ҳурайра, Ҳишом ибн Омир, Барў, Зайд ибн Арқам, Фазола ибн Убайд, Абу Бакра, Ибн Умар, Абуд-Дардў ва Билоллардан ҳам (ривоятлар бор). Абу Саиднинг Набий ﷺдан рибо ҳақидаги ҳадиси ҳасан саҳиҳдир. Набий ﷺнинг саҳобаларидан ва бошқалардан илм аҳли шу ҳадис билан амал қиладилар, фақат Ибн Аббосдан ривоят қилинишича, у қўлма-қўл бўлса олтинни олтинга кам-кўп, кумушни кумушга кам-кўп сотишда зарар йўқ деб ҳисоблар ва: «Рибо фақат насиядадир», дер эди. Унинг баъзи шерикларидан ҳам шунга ўхшаш нарса ривоят қилинган. Ибн Аббос эса Абу Саид ал-Худрий унга Набий ﷺдан ҳадис айтиб бергач, ўз сўзидан қайтгани ривоят қилинган. Биринчи сўз саҳиҳроқдир. Набий ﷺнинг саҳобаларидан ва бошқалардан илм аҳли шу ҳадис билан амал қиладилар; бу Суфён ас-Саврий, Ибнул-Муборак, Шофеий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир. Ибнул-Муборакдан ривоят қилинишича, у: «Сарф (пул алмашинуви)да ихтилоф йўқ», деган.

حَدَّثَنَا بُنْدَارٌ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مِهْرَانَ، عَنْ سَعْدِ بْنِ أَوْسٍ، عَنْ زِيَادِ بْنِ كُسَيْبٍ الْعَدَوِيِّ، قَالَ كُنْتُ مَعَ أَبِي بَكْرَةَ تَحْتَ مِنْبَرِ ابْنِ عَامِرٍ وَهُوَ يَخْطُبُ وَعَلَيْهِ ثِيَابٌ رِقَاقٌ فَقَالَ أَبُو بِلاَلٍ انْظُرُوا إِلَى أَمِيرِنَا يَلْبَسُ ثِيَابَ الْفُسَّاقِ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرَةَ اسْكُتْ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ مَنْ أَهَانَ سُلْطَانَ اللَّهِ فِي الأَرْضِ أَهَانَهُ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏

Ziyod ibn Kusayb al-Adaviy aytadi: Men Abu Bakra (roziyallohu anhu) bilan Ibn Omirning minbari ostida edim. U xutba qilayotgan, egnida nozik kiyimlar bor edi. Abu Bilol: «Amirimizga qaranglar, fosiqlar kiyimini kiyibdi!» dedi. Shunda Abu Bakra: «Jim boʻl! Men Rasululloh ﷺning shunday deganlarini eshitganman: ‹Kim yer yuzida Allohning sultonini xor qilsa, Alloh uni xor qiladi›», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir.Зиёд ибн Кусайб ал-Адавий айтади: Мен Абу Бакра (розияллоҳу анҳу) билан Ибн Омирнинг минбари остида эдим. У хутба қилаётган, эгнида нозик кийимлар бор эди. Абу Билол: «Амиримизга қаранглар, фосиқлар кийимини кийибди!» деди. Шунда Абу Бакра: «Жим бўл! Мен Расулуллоҳ ﷺнинг шундай деганларини эшитганман: ‹Ким ер юзида Аллоҳнинг султонини хор қилса, Аллоҳ уни хор қилади›», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир.

حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاوِيَةَ الْجُمَحِيُّ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ زَيْدٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي بَكْرَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ‏"‏ يَمْكُثُ أَبُو الدَّجَّالِ وَأُمُّهُ ثَلاَثِينَ عَامًا لاَ يُولَدُ لَهُمَا وَلَدٌ ثُمَّ يُولَدُ لَهُمَا غُلاَمٌ أَعْوَرُ أَضَرُّ شَيْءٍ وَأَقَلُّهُ مَنْفَعَةً تَنَامُ عَيْنَاهُ وَلاَ يَنَامُ قَلْبُهُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ نَعَتَ لَنَا رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَبَوَيْهِ فَقَالَ ‏"‏ أَبُوهُ طِوَالٌ ضَرْبُ اللَّحْمِ كَأَنَّ أَنْفَهُ مِنْقَارٌ وَأُمُّهُ امْرَأَةٌ فَرْضَاخِيَّةٌ طَوِيلَةُ الْيَدَيْنِ ‏"‏ ‏.‏ فَقَالَ أَبُو بَكْرَةَ فَسَمِعْنَا بِمَوْلُودٍ فِي الْيَهُودِ بِالْمَدِينَةِ فَذَهَبْتُ أَنَا وَالزُّبَيْرُ بْنُ الْعَوَّامِ حَتَّى دَخَلْنَا عَلَى أَبَوَيْهِ فَإِذَا نَعْتُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِيهِمَا فَقُلْنَا هَلْ لَكُمَا وَلَدٌ فَقَالاَ مَكَثْنَا ثَلاَثِينَ عَامًا لاَ يُولَدُ لَنَا وَلَدٌ ثُمَّ وُلِدَ لَنَا غُلاَمٌ أَعْوَرُ أَضَرُّ شَيْءٍ وَأَقَلُّهُ مَنْفَعَةً تَنَامُ عَيْنَاهُ وَلاَ يَنَامُ قَلْبُهُ ‏.‏ قَالَ فَخَرَجْنَا مِنْ عِنْدِهِمَا فَإِذَا هُوَ مُنْجَدِلٌ فِي الشَّمْسِ فِي قَطِيفَةٍ لَهُ وَلَهُ هَمْهَمَةٌ فَكَشَفَ عَنْ رَأْسِهِ فَقَالَ مَا قُلْتُمَا قُلْنَا وَهَلْ سَمِعْتَ مَا قُلْنَا قَالَ نَعَمْ تَنَامُ عَيْنَاىَ وَلاَ يَنَامُ قَلْبِي ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ حَمَّادِ بْنِ سَلَمَةَ ‏.‏

Abu Bakra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dajjolning otasi va onasi oʻttiz yil farzand koʻrmay turadilar, soʻng ularga bir koʻzi koʻr oʻgʻil bola tugʻiladi — u zararliroq va manfaati ozroq narsadir. Uning koʻzlari uxlaydi, lekin qalbi uxlamaydi», dedilar. Soʻng Rasululloh ﷺ bizga uning ota-onasini taʼriflab: «Otasi novcha, jussasi nozik (oriqroq), goʻyo burni tumshuqday boʻlgan kishidir; onasi esa baquvvat, qoʻllari (koʻkraklari) uzun ayoldir», dedilar. Abu Bakra aytdi: Biz Madinada yahudiylar orasida bir bola tugʻilgani haqida eshitdik. Shunda men va Zubayr ibn Avvom bordik, hattoki uning ota-onasi huzuriga kirdik. Qarasak, Rasululloh ﷺ taʼriflagan sifatlar ularda bor edi. Biz: «Sizlarning farzandingiz bormi?» dedik. Ular: «Biz oʻttiz yil farzand koʻrmadik, soʻng bizga bir koʻzi koʻr oʻgʻil tugʻildi — u zararliroq va manfaati ozroq narsadir, koʻzlari uxlaydi, lekin qalbi uxlamaydi», dedilar. (Abu Bakra) aytdi: Biz ularning huzuridan chiqdik, qarasak, u quyoshda choponiga oʻralib yotgan, biror narsani gʻoʻldirab turardi. U boshini ochib: «Nima dedingiz?» dedi. Biz: «Nima deganimizni eshitdingmi?» dedik. U: «Ha, koʻzlarim uxlaydi, lekin qalbim uxlamaydi», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Hammod ibn Salama hadisi orqaligina bilamiz.Абу Бакра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дажжолнинг отаси ва онаси ўттиз йил фарзанд кўрмай турадилар, сўнг уларга бир кўзи кўр ўғил бола туғилади — у зарарлироқ ва манфаати озроқ нарсадир. Унинг кўзлари ухлайди, лекин қалби ухламайди», дедилар. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ бизга унинг ота-онасини таърифлаб: «Отаси новча, жуссаси нозик (ориқроқ), гўё бурни тумшуқдай бўлган кишидир; онаси эса бақувват, қўллари (кўкраклари) узун аёлдир», дедилар. Абу Бакра айтди: Биз Мадинада яҳудийлар орасида бир бола туғилгани ҳақида эшитдик. Шунда мен ва Зубайр ибн Аввом бордик, ҳаттоки унинг ота-онаси ҳузурига кирдик. Қарасак, Расулуллоҳ ﷺ таърифлаган сифатлар уларда бор эди. Биз: «Сизларнинг фарзандингиз борми?» дедик. Улар: «Биз ўттиз йил фарзанд кўрмадик, сўнг бизга бир кўзи кўр ўғил туғилди — у зарарлироқ ва манфаати озроқ нарсадир, кўзлари ухлайди, лекин қалби ухламайди», дедилар. (Абу Бакра) айтди: Биз уларнинг ҳузуридан чиқдик, қарасак, у қуёшда чопонига ўралиб ётган, бирор нарсани ғўлдираб турарди. У бошини очиб: «Нима дедингиз?» деди. Биз: «Нима деганимизни эшитдингми?» дедик. У: «Ҳа, кўзларим ухлайди, лекин қалбим ухламайди», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Ҳаммод ибн Салама ҳадиси орқалигина биламиз.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ زَكَرِيَّا بْنِ أَبِي زَائِدَةَ، أَخْبَرَنِي عِيسَى بْنُ دِينَارٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْحَارِثِ بْنِ أَبِي ضِرَارٍ، عَنِ ابْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ مَا صُمْتُ مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم تِسْعًا وَعِشْرِينَ أَكْثَرُ مِمَّا صُمْنَا ثَلاَثِينَ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ عُمَرَ وَأَبِي هُرَيْرَةَ وَعَائِشَةَ وَسَعْدِ بْنِ أَبِي وَقَّاصٍ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَابْنِ عُمَرَ وَأَنَسٍ وَجَابِرٍ وَأُمِّ سَلَمَةَ وَأَبِي بَكْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ الشَّهْرُ يَكُونُ تِسْعًا وَعِشْرِينَ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Nabiy ﷺ bilan yigirma toʻqqiz (kun) tutgan roʻzam, oʻttiz (kun) tutganimizdan koʻproqdir», dedi. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Umar, Abu Hurayra, Oisha, Saʼd ibn Abu Vaqqos, Ibn Abbos, Ibn Umar, Anas, Jobir, Ummu Salama va Abu Bakradan ham — Nabiy ﷺ: «Oy yigirma toʻqqiz (kun) boʻladi», deganliklari (rivoyat qilingan).Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Набий ﷺ билан йигирма тўққиз (кун) тутган рўзам, ўттиз (кун) тутганимиздан кўпроқдир», деди. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Умар, Абу Ҳурайра, Оиша, Саъд ибн Абу Ваққос, Ибн Аббос, Ибн Умар, Анас, Жобир, Умму Салама ва Абу Бакрадан ҳам — Набий ﷺ: «Ой йигирма тўққиз (кун) бўлади», деганликлари (ривоят қилинган).

حَدَّثَنَا حُمَيْدُ بْنُ مَسْعَدَةَ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ زُرَيْعٍ، حَدَّثَنَا عُيَيْنَةُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي قَالَ، ذُكِرَتْ لَيْلَةُ الْقَدْرِ عِنْدَ أَبِي بَكْرَةَ فَقَالَ مَا أَنَا بِمُلْتَمِسِهَا، لِشَيْءٍ سَمِعْتُهُ مِنْ، رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلاَّ فِي الْعَشْرِ الأَوَاخِرِ فَإِنِّي سَمِعْتُهُ يَقُولُ ‏"‏ الْتَمِسُوهَا فِي تِسْعٍ يَبْقَيْنَ أَوْ فِي سَبْعٍ يَبْقَيْنَ أَوْ فِي خَمْسٍ يَبْقَيْنَ أَوْ فِي ثَلاَثٍ أَوْ آخِرِ لَيْلَةٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَكَانَ أَبُو بَكْرَةَ يُصَلِّي فِي الْعِشْرِينَ مِنْ رَمَضَانَ كَصَلاَتِهِ فِي سَائِرِ السَّنَةِ فَإِذَا دَخَلَ الْعَشْرُ اجْتَهَدَ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Abu Bakra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uning oldida Laylatul Qadr haqida gap ochildi. Shunda u: «Rasululloh ﷺdan eshitgan bir narsa sababli men uni faqat oxirgi oʻn kunlikdagina izlayman. Chunki men u zotning: ‹Uni toʻqqiz kun qolganda yoki yetti kun qolganda yoki besh kun qolganda yoki uch kun qolganda yoxud oxirgi kechada izlanglar›, deyayotganlarini eshitganman», dedi. (Roviy) aytdi: Abu Bakra Ramazonning (dastlabki) yigirma kunida yilning qolgan kunlaridagiday namoz oʻqir, oxirgi oʻn kunlik kirgach esa jidu jahd qilardi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Бакра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Унинг олдида Лайлатул Қадр ҳақида гап очилди. Шунда у: «Расулуллоҳ ﷺдан эшитган бир нарса сабабли мен уни фақат охирги ўн кунликдагина излайман. Чунки мен у зотнинг: ‹Уни тўққиз кун қолганда ёки етти кун қолганда ёки беш кун қолганда ёки уч кун қолганда ёхуд охирги кечада изланглар›, деяётганларини эшитганман», деди. (Ровий) айтди: Абу Бакра Рамазоннинг (дастлабки) йигирма кунида йилнинг қолган кунларидагидай намоз ўқир, охирги ўн кунлик киргач эса жиду жаҳд қиларди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.