Abu Burda ibn Abu Muso al-Ash'ariy

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، أَخْبَرَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مَرَّ عَلَى صُبْرَةٍ مِنْ طَعَامٍ فَأَدْخَلَ يَدَهُ فِيهَا فَنَالَتْ أَصَابِعُهُ بَلَلاً فَقَالَ ‏"‏ يَا صَاحِبَ الطَّعَامِ مَا هَذَا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَصَابَتْهُ السَّمَاءُ يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ أَفَلاَ جَعَلْتَهُ فَوْقَ الطَّعَامِ حَتَّى يَرَاهُ النَّاسُ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ مَنْ غَشَّ فَلَيْسَ مِنَّا ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنِ ابْنِ عُمَرَ وَأَبِي الْحَمْرَاءِ وَابْنِ عَبَّاسٍ وَبُرَيْدَةَ وَأَبِي بُرْدَةَ بْنِ نِيَارٍ وَحُذَيْفَةَ بْنِ الْيَمَانِ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَبِي هُرَيْرَةَ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَهْلِ الْعِلْمِ كَرِهُوا الْغِشَّ وَقَالُوا الْغِشُّ حَرَامٌ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir uyum taom yonidan oʻtdilar-da, qoʻllarini uning ichiga tiqdilar, shunda barmoqlariga namlik tegdi. U zot: «Ey taom egasi, bu nima?» dedilar. (Egasi): «Unga osmon (yomgʻiri) yetdi, yo Rasululloh», dedi. U zot: «Uni odamlar koʻrishi uchun taomning ustiga qoʻysang boʻlmasmidi?!» dedilar. Soʻng: «Kim aldasa, u bizdan emas», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Ibn Umar, Abulhamro, Ibn Abbos, Burayda, Abu Burda ibn Niyor va Huzayfa ibn al-Yamondan ham (rivoyatlar bor). Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning hadisi hasan sahih hadisdir. Ilm ahlining amali shunga (muvofiq)dir: ular aldashni makruh sanaganlar va: «Aldash haromdir», deganlar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир уюм таом ёнидан ўтдилар-да, қўлларини унинг ичига тиқдилар, шунда бармоқларига намлик тегди. У зот: «Эй таом эгаси, бу нима?» дедилар. (Эгаси): «Унга осмон (ёмғири) етди, ё Расулуллоҳ», деди. У зот: «Уни одамлар кўриши учун таомнинг устига қўйсанг бўлмасмиди?!» дедилар. Сўнг: «Ким алдаса, у биздан эмас», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Ибн Умар, Абулҳамро, Ибн Аббос, Бурайда, Абу Бурда ибн Ниёр ва Ҳузайфа ибн ал-Ямондан ҳам (ривоятлар бор). Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Илм аҳлининг амали шунга (мувофиқ)дир: улар алдашни макруҳ санаганлар ва: «Алдаш ҳаромдир», деганлар.

حَدَّثَنَا أَبُو سَعِيدٍ الأَشَجُّ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنْ أَشْعَثَ، عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ، عَنِ الْبَرَاءِ، قَالَ مَرَّ بِي خَالِي أَبُو بُرْدَةَ بْنُ نِيَارٍ وَمَعَهُ لِوَاءٌ فَقُلْتُ أَيْنَ تُرِيدُ قَالَ بَعَثَنِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَى رَجُلٍ تَزَوَّجَ امْرَأَةَ أَبِيهِ أَنْ آتِيَهُ بِرَأْسِهِ ‏.‏ قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ قُرَّةَ الْمُزَنِيِّ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ الْبَرَاءِ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ ‏.‏ وَقَدْ رَوَى مُحَمَّدُ بْنُ إِسْحَاقَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ عَدِيِّ بْنِ ثَابِتٍ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ عَنِ الْبَرَاءِ وَقَدْ رُوِيَ هَذَا الْحَدِيثُ عَنْ أَشْعَثَ عَنْ عَدِيٍّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْبَرَاءِ عَنْ أَبِيهِ وَرُوِيَ عَنْ أَشْعَثَ عَنْ عَدِيٍّ عَنْ يَزِيدَ بْنِ الْبَرَاءِ عَنْ خَالِهِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ‏.‏

Baroʼ (roziyallohu anhu) aytdilarki: Togʻam Abu Burda ibn Niyor qoʻlida bayroq bilan yonimdan oʻtdi. Men: «Qayoqqa ketyapsan?» dedim. U: «Rasululloh ﷺ meni otasining xotiniga uylangan bir kishining oldiga, uning boshini (kesib) keltirishim uchun yubordilar», dedi. (U yana) aytdi: Bu bobda Qurra al-Muzaniydan ham (hadis) bor. Abu Iso aytdi: Baroʼning hadisi hasan gʻaribdir. Muhammad ibn Ishoq bu hadisni Adiy ibn Sobitdan, u Abdulloh ibn Yaziddan, u Baroʼdan rivoyat qilgan. Yana bu hadis Ashʼasdan, u Adiydan, u Yazid ibn Baroʼdan, u otasidan (degan yoʻl bilan) ham rivoyat qilingan. Hamda Ashʼasdan, u Adiydan, u Yazid ibn Baroʼdan, u togʻasidan, u Nabiy ﷺdan (degan yoʻl bilan) ham rivoyat qilingan.Барў (розияллоҳу анҳу) айтдиларки: Тоғам Абу Бурда ибн Ниёр қўлида байроқ билан ёнимдан ўтди. Мен: «Қаёққа кетяпсан?» дедим. У: «Расулуллоҳ ﷺ мени отасининг хотинига уйланган бир кишининг олдига, унинг бошини (кесиб) келтиришим учун юбордилар», деди. (У яна) айтди: Бу бобда Қурра ал-Музанийдан ҳам (ҳадис) бор. Абу Исо айтди: Барўнинг ҳадиси ҳасан ғарибдир. Муҳаммад ибн Ишоқ бу ҳадисни Адий ибн Собитдан, у Абдуллоҳ ибн Язиддан, у Барўдан ривоят қилган. Яна бу ҳадис Ашъасдан, у Адийдан, у Язид ибн Барўдан, у отасидан (деган йўл билан) ҳам ривоят қилинган. Ҳамда Ашъасдан, у Адийдан, у Язид ибн Барўдан, у тоғасидан, у Набий ﷺдан (деган йўл билан) ҳам ривоят қилинган.

حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عُمَرَ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ كُلَيْبٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُوسَى، قَالَ سَمِعْتُ عَلِيًّا، يَقُولُ نَهَانِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنِ الْقَسِّيِّ وَالْمِيثَرَةِ الْحَمْرَاءِ وَأَنْ أَلْبَسَ خَاتَمِي فِي هَذِهِ وَفِي هَذِهِ ‏.‏ وَأَشَارَ إِلَى السَّبَّابَةِ وَالْوُسْطَى ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَابْنُ أَبِي مُوسَى هُوَ أَبُو بُرْدَةَ بْنُ أَبِي مُوسَى وَاسْمُهُ عَامِرُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ قَيْسٍ ‏.‏

Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u: «Rasululloh ﷺ meni qassiydan, qizil mayssaradan hamda uzugimni bu va bu (barmoq)ga taqishimdan qaytardilar», dedi — va u koʻrsatkich hamda oʻrta barmoqqa ishora qildi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Ibn Abu Muso — Abu Burda ibn Abu Muso boʻlib, uning ismi Omir ibn Abdulloh ibn Qaysdir.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у: «Расулуллоҳ ﷺ мени қассийдан, қизил майссарадан ҳамда узугимни бу ва бу (бармоқ)га тақишимдан қайтардилар», деди — ва у кўрсаткич ҳамда ўрта бармоққа ишора қилди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Ибн Абу Мусо — Абу Бурда ибн Абу Мусо бўлиб, унинг исми Омир ибн Абдуллоҳ ибн Қайсдир.

حَدَّثَنَا عَبْدُ بْنُ حُمَيْدٍ، حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَاصِمٍ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ الْوَازِعِ، حَدَّثَنِي شَيْخٌ، مِنْ بَنِي مُرَّةَ قَالَ قَدِمْتُ الْكُوفَةَ فَأُخْبِرْتُ عَنْ بِلاَلِ بْنِ أَبِي بُرْدَةَ، فَقُلْتُ إِنَّ فِيهِ لَمُعْتَبَرًا فَأَتَيْتُهُ وَهُوَ مَحْبُوسٌ فِي دَارِهِ الَّتِي قَدْ كَانَ بَنَى قَالَ وَإِذَا كُلُّ شَيْءٍ مِنْهُ قَدْ تَغَيَّرَ مِنَ الْعَذَابِ وَالضَّرْبِ وَإِذَا هُوَ فِي قُشَاشٍ فَقُلْتُ الْحَمْدُ لِلَّهِ يَا بِلاَلُ لَقَدْ رَأَيْتُكَ وَأَنْتَ تَمُرُّ بِنَا تُمْسِكُ بِأَنْفِكَ مِنْ غَيْرِ غُبَارٍ وَأَنْتَ فِي حَالِكَ هَذَا الْيَوْمَ فَقَالَ مِمَّنْ أَنْتَ فَقُلْتُ مِنْ بَنِي مُرَّةَ بْنِ عَبَّادٍ ‏.‏ فَقَالَ أَلاَ أُحَدِّثُكَ حَدِيثًا عَسَى اللَّهُ أَنْ يَنْفَعَكَ بِهِ قُلْتُ هَاتِ ‏.‏ قَالَ حَدَّثَنِي أَبِي أَبُو بُرْدَةَ عَنْ أَبِيهِ أَبِي مُوسَى أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ ‏"‏ لاَ يُصِيبُ عَبْدًا نَكْبَةٌ فَمَا فَوْقَهَا أَوْ دُونَهَا إِلاَّ بِذَنْبٍ وَمَا يَعْفُو اللَّهُ عَنْهُ أَكْثَرُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ وَقَرَأََ ‏:‏ ‏(‏وما أَصَابَكُمْ مِنْ مُصِيبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ أَيْدِيكُمْ وَيَعْفُو عَنْ كَثِيرٍ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏

Abu Muso al-Ashʼariy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Bandaga hech qanday musibat — undan kattasi boʻladimi yoki kichigi — gunoh sababidan boshqa narsa bilan yetmaydi. Alloh kechiradigan (gunohlar) esa undan ham koʻpdir», dedilar va: {Sizlarga yetgan har qanday musibat oʻz qoʻllaringiz qilgan (gunohlar) sababidandir, (Alloh) koʻp (gunohlarni) afv etadi} (Shoʻro 30) (oyatini) oʻqidilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis gʻaribdir, biz uni faqat shu yoʻldan bilamiz.Абу Мусо ал-Ашъарий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бандага ҳеч қандай мусибат — ундан каттаси бўладими ёки кичиги — гуноҳ сабабидан бошқа нарса билан етмайди. Аллоҳ кечирадиган (гуноҳлар) эса ундан ҳам кўпдир», дедилар ва: {Сизларга етган ҳар қандай мусибат ўз қўлларингиз қилган (гуноҳлар) сабабидандир, (Аллоҳ) кўп (гуноҳларни) афв этади} (Шўро 30) (оятини) ўқидилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ғарибдир, биз уни фақат шу йўлдан биламиз.