وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِنَّ الرَّجُلَ لَيَعْمَلُ وَالْمَرْأَةَ بِطَاعَةِ اللَّهِ سِتِّينَ سَنَةً ثُمَّ يَحْضُرُهُمَا الْمَوْتُ فَيُضَارَّانِ فِي الْوَصِيَّةِ فَتَجِبُ لَهُمَا النَّارُ» ثُمَّ قَرَأَ أَبُو هُرَيْرَةَ (مِنْ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُوصَى بِهَا أَوْ دَيْنٍ غير مضار)
إِلَى قَوْله (وَذَلِكَ الْفَوْز الْعَظِيم)
رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَابْنُ مَاجَهْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan rivoyat qiladi: U zot: «Albatta erkak yoki ayol oltmish yil Allohga itoatda amal qiladi, soʻng ularga oʻlim hozir boʻladi, shunda ular vasiyatda zarar yetkazadilar va ularga doʻzax vojib boʻladi», dedilar. Soʻng Abu Hurayra menga (oyatni) oʻqib berdi: {Vasiyat qilingan vasiyat yoki qarz adosidan keyin, (vorislarga) zarar yetkazmagan holda. Bu Allohdan boʻlgan vasiyatdir} — ushbu soʻzigacha: {Ana shu buyuk yutuqdir} (Niso 12). Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir. Ashʼas ibn Jobirdan rivoyat qilgan Nasr ibn Aliy — Nasr ibn Aliy al-Jahzamiyning bobosidir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан ривоят қилади: У зот: «Албатта эркак ёки аёл олтмиш йил Аллоҳга итоатда амал қилади, сўнг уларга ўлим ҳозир бўлади, шунда улар васиятда зарар етказадилар ва уларга дўзах вожиб бўлади», дедилар. Сўнг Абу Ҳурайра менга (оятни) ўқиб берди: {Васият қилинган васият ёки қарз адосидан кейин, (ворисларга) зарар етказмаган ҳолда. Бу Аллоҳдан бўлган васиятдир} — ушбу сўзигача: {Ана шу буюк ютуқдир} (Нисо 12). Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Ашъас ибн Жобирдан ривоят қилган Наср ибн Алий — Наср ибн Алий ал-Жаҳзамийнинг бобосидир.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: " تُنْكَحُ الْمَرْأَةُ لِأَرْبَعٍ: لِمَالِهَا وَلِحَسَبِهَا وَلِجَمَالِهَا وَلِدِينِهَا فَاظْفَرْ بِذَات الدّين تربت يداك "
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayol toʻrt (narsa) uchun nikohlanadi: moli uchun, nasl-nasabi uchun, goʻzalligi uchun va dini uchun. (Sen) dindor (ayol)ni topib baxtga erish, qoʻllaring tuproqqa belansin (gʻalaba qozon)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл тўрт (нарса) учун никоҳланади: моли учун, насл-насаби учун, гўзаллиги учун ва дини учун. (Сен) диндор (аёл)ни топиб бахтга эриш, қўлларинг тупроққа белансин (ғалаба қозон)», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «خَيْرُ نسَاء ركبن الْإِبِل صَالح نسَاء قُرَيْش أَحْنَاهُ عَلَى وَلَدٍ فِي صِغَرِهِ وَأَرْعَاهُ عَلَى زَوْجٍ فِي ذَاتِ يَدِهِ»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tuyaga mingan ayollarning eng yaxshisi — Qurayshning solih ayollaridir; kichikligida bolaga eng mehribon va eridan oʻz qoʻlidagi (mol-mulkni) eng yaxshi asrovchi (boʻlganlaridir)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Туяга минган аёлларнинг энг яхшиси — Қурайшнинг солиҳ аёлларидир; кичиклигида болага энг меҳрибон ва эридан ўз қўлидаги (мол-мулкни) энг яхши асровчи (бўлганларидир)», дедилар.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " ثَلَاثَةٌ حَقٌّ عَلَى اللَّهِ عَوْنُهُمْ: الْمُكَاتَبُ الَّذِي يُرِيدُ الْأَدَاءَ وَالنَّاكِحُ الَّذِي يُرِيدُ الْعَفَافَ وَالْمُجَاهِدُ فِي سَبِيلِ اللَّهِ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ وَابْن مَاجَه
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Uch kishiga yordam berish Alloh azza va jalla zimmasidagi haqdir: toʻlovni ado etishni istagan mukotab (ozodlik shartnomasi tuzgan qul), iffatini saqlashni istab uylanuvchi kishi va Alloh yoʻlidagi mujohid», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Уч кишига ёрдам бериш Аллоҳ азза ва жалла зиммасидаги ҳақдир: тўловни адо этишни истаган мукотаб (озодлик шартномаси тузган қул), иффатини сақлашни истаб уйланувчи киши ва Аллоҳ йўлидаги мужоҳид», дедилар.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: جَاءَ رَجُلٌ إِلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: إِنِّي تَزَوَّجْتُ امْرَأَةً مِنَ الْأَنْصَارِ قَالَ: «فَانْظُرْ إِلَيْهَا فَإِنَّ فِي أَعْيُنِ الْأَنْصَارِ شَيْئًا» . رَوَاهُ مُسْلِمٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ ning huzurlariga bir kishi kelib: «Men ansorlardan boʻlgan bir ayolga uylandim», dedi. Nabiy ﷺ unga: «Unga (qarab) nazar soldingmi? Chunki ansorlarning koʻzlarida bir narsa bor», dedilar. U: «Unga nazar soldim», dedi. (Nabiy ﷺ): «Unga qancha (mahr) evaziga uylanding?» dedilar. U: «Toʻrt uqiya (kumush) evaziga», dedi. Shunda Nabiy ﷺ unga: «Toʻrt uqiya?! Goʻyo siz kumushni mana shu togʻning yonbagʻridan oʻyib olayotgandeksiz! Bizning yonimizda senga beradigan narsa yoʻq, lekin biz seni bir gʻazot (qoʻshin)ga joʻnatishimiz mumkin, undan (oʻlja) topasan», dedilar. Roviy aytdi: Soʻngra u (Rasululloh ﷺ) Banu Abs (qabilasi)ga bir qoʻshin joʻnatdilar, oʻsha kishini ham ular orasida joʻnatdilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ нинг ҳузурларига бир киши келиб: «Мен ансорлардан бўлган бир аёлга уйландим», деди. Набий ﷺ унга: «Унга (қараб) назар солдингми? Чунки ансорларнинг кўзларида бир нарса бор», дедилар. У: «Унга назар солдим», деди. (Набий ﷺ): «Унга қанча (маҳр) эвазига уйландинг?» дедилар. У: «Тўрт уқия (кумуш) эвазига», деди. Шунда Набий ﷺ унга: «Тўрт уқия?! Гўё сиз кумушни мана шу тоғнинг ёнбағридан ўйиб олаётгандексиз! Бизнинг ёнимизда сенга берадиган нарса йўқ, лекин биз сени бир ғазот (қўшин)га жўнатишимиз мумкин, ундан (ўлжа) топасан», дедилар. Ровий айтди: Сўнгра у (Расулуллоҳ ﷺ) Бану Абс (қабиласи)га бир қўшин жўнатдилар, ўша кишини ҳам улар орасида жўнатдилар.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تُنْكَحُ الْأَيِّمُ حَتَّى تُسْتَأْمَرَ وَلَا تُنْكَحُ الْبِكْرُ حَتَّى تُسْتَأْذَنَ» . قَالُوا: يَا رَسُول الله وَكَيف إِذْنهَا؟ قَالَ: «أَن تسكت»
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ: «Tul (beva) ayol — undan amr (maslahat) soʻralmaguncha (rizosi olinmaguncha) nikohlanmaydi; bokira (qiz) ham — undan izn soʻralmaguncha nikohlanmaydi», dedilar. Ular: «Ey Allohning Rasuli, uning izni qanday boʻ ladi?» dedi. U zot: «(Uning izni —) jim turishi(dir)», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ: «Тул (бева) аёл — ундан амр (маслаҳат) сўралмагунча (ризоси олинмагунча) никоҳланмайди; бокира (қиз) ҳам — ундан изн сўралмагунча никоҳланмайди», дедилар. Улар: «Эй Аллоҳнинг Расули, унинг изни қандай бў лади?» деди. У зот: «(Унинг изни —) жим туриши(дир)», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْيَتِيمَةُ تُسْتَأْمَرُ فِي نَفْسِهَا فَإِنْ صَمَتَتْ فَهُوَ إِذْنُهَا وَإِنْ أَبَتْ فَلَا جَوَازَ عَلَيْهَا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيّ
وَرَوَاهُ الدَّارمِيّ عَن أبي مُوسَى
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Yetim qiz oʻzi haqida (nikohi xususida) izn soʻraladi. Agar sukut saqlasa, bu uning izni boʻladi; agar bosh tortsa, unga (nikoh) joriy etilmaydi», dedilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Abu Muso, Ibn Umar va Oishadan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Abu Hurayra hadisi hasan hadisdir. Ilm ahli yetim qizni turmushga berish xususida ixtilof qilganlar. Baʼzi ilm ahli yetim qiz turmushga berilsa, balogʻatga yetguncha nikoh toʻxtab turadi, balogʻatga yetganda esa nikohni joiz qilish yoki buzish ixtiyori unga beriladi, deyishgan. Bu baʼzi tobeʼinlar va boshqalarning soʻzidir. Baʼzilar esa: Yetim qizning nikohi balogʻatga yetmaguncha joiz emas, nikohda (keyin) ixtiyor (qilish) ham joiz emas, deyishgan. Bu Sufyon as-Savriy, Shofeʼiy va ulardan boshqa ilm ahlining soʻzidir. Ahmad va Ishoq esa: Yetim qiz toʻqqiz yoshga yetib turmushga berilsa va u rozi boʻlsa, nikoh joizdir, balogʻatga yetganda unga ixtiyor yoʻq, deyishgan. Ular Oisha hadisini dalil keltirganlarki, Nabiy ﷺ u bilan toʻqqiz yoshida turmush qurganlar. Oisha: «Qiz toʻqqiz yoshga yetsa, u ayoldir», degan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Етим қиз ўзи ҳақида (никоҳи хусусида) изн сўралади. Агар сукут сақласа, бу унинг изни бўлади; агар бош тортса, унга (никоҳ) жорий этилмайди», дедилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Абу Мусо, Ибн Умар ва Оишадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Абу Ҳурайра ҳадиси ҳасан ҳадисдир. Илм аҳли етим қизни турмушга бериш хусусида ихтилоф қилганлар. Баъзи илм аҳли етим қиз турмушга берилса, балоғатга етгунча никоҳ тўхтаб туради, балоғатга етганда эса никоҳни жоиз қилиш ёки бузиш ихтиёри унга берилади, дейишган. Бу баъзи тобеъинлар ва бошқаларнинг сўзидир. Баъзилар эса: Етим қизнинг никоҳи балоғатга етмагунча жоиз эмас, никоҳда (кейин) ихтиёр (қилиш) ҳам жоиз эмас, дейишган. Бу Суфён ас-Саврий, Шофеъий ва улардан бошқа илм аҳлининг сўзидир. Аҳмад ва Ишоқ эса: Етим қиз тўққиз ёшга етиб турмушга берилса ва у рози бўлса, никоҳ жоиздир, балоғатга етганда унга ихтиёр йўқ, дейишган. Улар Оиша ҳадисини далил келтирганларки, Набий ﷺ у билан тўққиз ёшида турмуш қурганлар. Оиша: «Қиз тўққиз ёшга етса, у аёлдир», деган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عَلَيْهِ وَسلم: «لَا تزوج الْمَرْأَة الْمَرْأَةَ وَلَا تُزَوِّجُ الْمَرْأَةُ نَفْسَهَا فَإِنَّ الزَّانِيَةَ هِيَ الَّتِي تُزَوِّجُ نَفْسَهَا» . رَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Ayol ayolni turmushga bermaydi va ayol oʻzini oʻzi turmushga bermaydi. Chunki oʻzini oʻzi turmushga beradigan ayol zinokordir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аёл аёлни турмушга бермайди ва аёл ўзини ўзи турмушга бермайди. Чунки ўзини ўзи турмушга берадиган аёл зинокордир», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَخْطُبُ الرَّجُلُ عَلَى خِطْبَةِ أَخِيهِ حَتَّى يَنْكِحَ أَو يتْرك»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kishi oʻz birodarining sovchiligi ustiga sovchilik qilmasin», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Киши ўз биродарининг совчилиги устига совчилик қилмасин», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كُلُّ خُطْبَةٍ لَيْسَ فِيهَا تَشَهُّدٌ فَهِيَ كَالْيَدِ الْجَذْمَاءِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir xutba (boshlanishi)da tashahhud boʻlmasa, u kesilgan qoʻlga oʻxshaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hasan [sahih] gʻarib hadisdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир хутба (бошланиши)да ташаҳҳуд бўлмаса, у кесилган қўлга ўхшайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳасан [саҳиҳ] ғариб ҳадисдир.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يُجْمَعُ بَيْنَ الْمَرْأَة وعمتها وَلَا بَين الْمَرْأَة وخالتها»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Allohning Rasuli ﷺ: «Ayol bilan uning ammasi bir nikohda jamlanmaydi va ayol bilan uning xolasi ham bir nikohda jamlanmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Аёл билан унинг аммаси бир никоҳда жамланмайди ва аёл билан унинг холаси ҳам бир никоҳда жамланмайди», дедилар.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ نَهَى أَنْ تُنْكَحَ الْمَرْأَةُ عَلَى عَمَّتِهَا أَوِ الْعَمَّةُ عَلَى بِنْتِ أَخِيهَا وَالْمَرْأَةُ عَلَى خَالَتِهَا أَوِ الْخَالَةُ عَلَى بِنْتِ أُخْتِهَا لَا تُنْكَحُ الصُّغْرَى عَلَى الْكُبْرَى وَلَا الْكُبْرَى عَلَى الصُّغْرَى. رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ والدارمي وَالنَّسَائِيّ وَرِوَايَته إِلَى قَوْله: بنت أُخْتهَا
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ ayolni uning ammasi ustiga yoki ammani uning aka-uka qizi ustiga, yoki ayolni uning xolasi ustiga yoki xolani uning opa-singil qizi ustiga (qoʻshib) nikohlashdan qaytardilar. Kichigi kattasi ustiga, kattasi ham kichigi ustiga nikohlanmaydi. Abu Iso aytdi: Ibn Abbos va Abu Hurayraning hadisi hasan sahih hadisdir. Aksar ilm ahli shu (rivoyatga) amal qiladilar, biz ular orasida ixtilof borligini bilmaymiz: kishiga ayol bilan uning ammasini yoki xolasini birga olishi halol emas. Agar u bir ayolni uning ammasi yoki xolasi ustiga, yoki ammani uning aka-uka qizi ustiga nikohlasa, ulardan keyingisining nikohi buziladi. Aksar ilm ahli shuni aytadi. Abu Iso aytdi: Shaʼbiy Abu Hurayraga yetishgan va undan rivoyat qilgan. Men buni Muhammaddan soʻradim, u: Sahihdir, dedi. Abu Iso aytdi: Shaʼbiy bir kishi orqali Abu Hurayradan ham rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ аёлни унинг аммаси устига ёки аммани унинг ака-ука қизи устига, ёки аёлни унинг холаси устига ёки холани унинг опа-сингил қизи устига (қўшиб) никоҳлашдан қайтардилар. Кичиги каттаси устига, каттаси ҳам кичиги устига никоҳланмайди. Абу Исо айтди: Ибн Аббос ва Абу Ҳурайранинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Аксар илм аҳли шу (ривоятга) амал қиладилар, биз улар орасида ихтилоф борлигини билмаймиз: кишига аёл билан унинг аммасини ёки холасини бирга олиши ҳалол эмас. Агар у бир аёлни унинг аммаси ёки холаси устига, ёки аммани унинг ака-ука қизи устига никоҳласа, улардан кейингисининг никоҳи бузилади. Аксар илм аҳли шуни айтади. Абу Исо айтди: Шаъбий Абу Ҳурайрага етишган ва ундан ривоят қилган. Мен буни Муҳаммаддан сўрадим, у: Саҳиҳдир, деди. Абу Исо айтди: Шаъбий бир киши орқали Абу Ҳурайрадан ҳам ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَلْعُونٌ مَنْ أَتَى امْرَأَتَهُ فِي دُبُرِهَا» . رَوَاهُ أَحْمَدُ وَأَبُو دَاوُدَ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Xotiniga orqa (dubur)idan yaqinlashgan kishi laʼnatlangandir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Хотинига орқа (дубур)идан яқинлашган киши лаънатлангандир», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «شَرُّ الطَّعَامِ طَعَامُ الْوَلِيمَةِ يُدْعَى لَهَا الْأَغْنِيَاءُ وَيُتْرَكُ الْفُقَرَاءُ وَمَنْ تَرَكَ الدَّعْوَةَ فَقَدْ عَصَى الله وَرَسُوله»
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu)) (shunday) der edi: «Taomning eng yomoni — valima taomi(dir)ki, unga boylar chaqirilib, faqirlar tark qilinadi. Kim daʼvatni (chaqiruvni) tark qilsa, u Allohga va Uning Rasuli ﷺga osiylik qilgan boʻ ladi.»(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)) (шундай) дер эди: «Таомнинг энг ёмони — валима таоми(дир)ки, унга бойлар чақирилиб, фақирлар тарк қилинади. Ким даъватни (чақирувни) тарк қилса, у Аллоҳга ва Унинг Расули ﷺга осийлик қилган бў лади.»
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «الْمُتَبَارِيَانِ لَا يُجَابَانِ وَلَا يُؤْكَلُ طَعَامُهُمَا» . قَالَ الْإِمَامُ أَحْمَدُ: يَعْنِي المتعارضين بالضيافة فخراً ورياء
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bir-biri bilan bellashuvchi ikki kishining taklifi qabul qilinmaydi va ularning taomi yeyilmaydi», dedilar. Imom Ahmad: «Bu — mehmondorchilikda faxr va riyo uchun bir-biri bilan musobaqalashadigan ikki kishini bildiradi», dedilar. Bayhaqiy Shuʼab al-iymonda rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бир-бири билан беллашувчи икки кишининг таклифи қабул қилинмайди ва уларнинг таоми ейилмайди», дедилар. Имом Аҳмад: «Бу — меҳмондорчиликда фахр ва риё учун бир-бири билан мусобақалашадиган икки кишини билдиради», дедилар. Байҳақий Шуъаб ал-иймонда ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا دَخَلَ أَحَدُكُمْ عَلَى أَخِيهِ الْمُسْلِمِ فَلْيَأْكُلْ مِنْ طَعَامِهِ وَلَا يَسْأَلْ وَيَشْرَبْ مِنْ شَرَابِهِ وَلَا يَسْأَلْ»
رَوَى الْأَحَادِيثَ الثَّلَاثَة الْبَيْهَقِيّ فِي «شُعَبِ الْإِيمَانِ» وَقَالَ: هَذَا إِنْ صَحَّ فَلِأَنَّ الظَّاهِرَ أَنَّ الْمُسْلِمَ لَا يُطْعِمُهُ وَلَا يسْقِيه إِلَّا مَا هُوَ حَلَال عِنْده
Abu Qatoda ibn Ribʼiy al-Ansoriy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringiz masjidga kirsa, ikki rakat namoz oʻqimasdan oʻtirmasin», — dedilar.Абу Қатода ибн Рибъий ал-Ансорий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингиз масжидга кирса, икки ракат намоз ўқимасдан ўтирмасин», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «إِذَا كَانَتْ عِنْدَ الرَّجُلِ امْرَأَتَانِ فَلَمْ يَعْدِلْ بَيْنَهُمَا جَاءَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ وَشِقُّهُ سَاقِطٌ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيُّ وَابْنُ مَاجَهْ والدارمي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, Nabiy ﷺdan rivoyat qilinadi. U zot: «Kishining ikkita xotini boʻlib, ular orasida adolat qilmasa, qiyomat kuni bir tomoni soʻlib (tushib) holda keladi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadisni musnad (marfuʼ) qilib faqat Hammom ibn Yahyo Qatodadan rivoyat qilgan. Hishom ad-Dastuvoiy esa buni Qatodadan: «Aytilar edi», deb rivoyat qilgan. Biz bu hadisni marfuʼ holda faqat Hammomning rivoyatidan bilamiz, Hammom esa ishonchli, hofiz (rovi)dir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, Набий ﷺдан ривоят қилинади. У зот: «Кишининг иккита хотини бўлиб, улар орасида адолат қилмаса, қиёмат куни бир томони сўлиб (тушиб) ҳолда келади», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадисни муснад (марфуъ) қилиб фақат Ҳаммом ибн Яҳё Қатодадан ривоят қилган. Ҳишом ад-Дастувоий эса буни Қатодадан: «Айтилар эди», деб ривоят қилган. Биз бу ҳадисни марфуъ ҳолда фақат Ҳаммомнинг ривоятидан биламиз, Ҳаммом эса ишончли, ҳофиз (рови)дир.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ خَيْرًا فَإِنَّهُنَّ خُلِقْنَ مِنْ ضِلَعٍ وَإِنَّ أَعْوَجَ شَيْءٍ فِي الضِّلَعِ أَعْلَاهُ فَإِنْ ذَهَبْتَ تُقِيمُهُ كَسْرَتَهُ وَإِنْ تَرَكْتَهُ لَمْ يَزَلْ أَعْوَجَ فَاسْتَوْصُوا بِالنِّسَاءِ»
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan rivoyat qildi)ki, u zot: «Kim Allohga va oxirat kuniga iymon keltirsa, oʻ z qoʻ shnisini ranjitmasin. Va ayollar (haqi)da yaxshilik (bilan ish tutishni) bir-biringizga tavsiya qilinglar; chunki ular qovurgʻ adan yaratilgan; va qovurgʻ adagi eng egri (narsa) — uning eng yuqorisidir. Agar uni toʻ gʻ rilamoqchi boʻ lsang, uni sindirib qoʻ yasan; agar uni (oʻ z holiga) qoldirsang, doimo egri (boʻ lib) qolaveradi. Bas, ayollar (haqi)da yaxshilik (bilan ish tutishni) bir-biringizga tavsiya qilinglar», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан ривоят қилди)ки, у зот: «Ким Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирса, ў з қў шнисини ранжитмасин. Ва аёллар (ҳақи)да яхшилик (билан иш тутишни) бир-бирингизга тавсия қилинглар; чунки улар қовурғ адан яратилган; ва қовурғ адаги энг эгри (нарса) — унинг энг юқорисидир. Агар уни тў ғ риламоқчи бў лсанг, уни синдириб қў ясан; агар уни (ў з ҳолига) қолдирсанг, доимо эгри (бў либ) қолаверади. Бас, аёллар (ҳақи)да яхшилик (билан иш тутишни) бир-бирингизга тавсия қилинглар», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا دَعَا الرَّجُلُ امْرَأَتَهُ إِلَى فِرَاشِهِ فَأَبَتْ فَبَاتَ غَضْبَانَ لَعَنَتْهَا الْمَلَائِكَةُ حَتَّى تُصْبِحَ» . مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ. وَفِي رِوَايَةٍ لَهُمَا قَالَ: «وَالَّذِي نَفْسِي بِيَدِهِ مَا مِنْ رَجُلٍ يَدْعُو امْرَأَتَهُ إِلَى فِرَاشِهِ فَتَأْبَى عَلَيْهِ إِلَّا كَانَ الَّذِي فِي السَّمَاءِ ساخطا عَلَيْهَا حَتَّى يرضى عَنْهَا»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Agar er xotinini oʻz toʻshagiga (yaʼni jinsiy yaqinlikka) chaqirsa-yu, u (xotin) rad etib, uni gʻazablangan holda uxlashga majbur qilsa, farishtalar — to tonggacha — uni laʼnatlaydi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Агар эр хотинини ўз тўшагига (яъни жинсий яқинликка) чақирса-ю, у (хотин) рад этиб, уни ғазабланган ҳолда ухлашга мажбур қилса, фаришталар — то тонггача — уни лаънатлайди», — деди.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عَلَيْهِ وَسلم: «لَو كُنْتُ آمُرُ أَحَدًا أَنْ يَسْجُدَ لِأَحَدٍ لَأَمَرْتُ الْمَرْأَة أَن تسْجد لزَوجهَا» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Agar men birovga boshqa birovga sajda qilishni buyuradigan boʻlsam, albatta ayolga eriga sajda qilishni buyurgan boʻlardim», dedilar. Termiziy rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Агар мен бировга бошқа бировга сажда қилишни буюрадиган бўлсам, албатта аёлга эрига сажда қилишни буюрган бўлардим», дедилар. Термизий ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَيْسَ مِنَّا مَنْ خَبَّبَ امْرَأَةً عَلَى زَوْجِهَا أَوْ عَبْدًا عَلَى سَيّده» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُد
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Ayolni eri yoki qulni xoʻjayini ustiga buzgan (ularning orasini buzib, qoʻzgʻagan) kishi bizdan emas».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Аёлни эри ёки қулни хўжайини устига бузган (уларнинг орасини бузиб, қўзғаган) киши биздан эмас».
قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَكْمَلُ الْمُؤْمِنِينَ إِيمَانًا أَحْسَنُهُمْ خُلُقًا وَخِيَارُكُمْ خِيَارُكُمْ لِنِسَائِهِمْ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ وَرَوَاهُ أَبُو دَاوُد إِلَى قَوْله «خلقا»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Moʻminlarning iymoni eng kamoli — axloqi eng goʻzal boʻlganidir. Sizlarning yaxshilaringiz — ayollariga axloqi jihatidan yaxshi boʻlganlaringizdir», dedilar. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Oisha va Ibn Abbosdan ham (rivoyat) bor. Abu Iso aytdi: Abu Hurayraning bu hadisi hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мўминларнинг иймони энг камоли — ахлоқи энг гўзал бўлганидир. Сизларнинг яхшиларингиз — аёлларига ахлоқи жиҳатидан яхши бўлганларингиздир», дедилар. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Оиша ва Ибн Аббосдан ҳам (ривоят) бор. Абу Исо айтди: Абу Ҳурайранинг бу ҳадиси ҳасан саҳиҳдир.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قِيلَ لِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: أَيْ النِّسَاءِ خَيْرٌ؟ قَالَ: «الَّتِي تَسُرُّهُ إِذَا نَظَرَ وَتُطِيعُهُ إِذَا أَمَرَ وَلَا تُخَالِفُهُ فِي نَفْسِهَا وَلَا مَالِهَا بِمَا يَكْرَهُ» . رَوَاهُ النَّسَائِيُّ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي شُعَبِ الْإِيمَان
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺga: «Qaysi ayol yaxshiroq?» deb aytildi. U zot: «Qaraganida uni xursand qiladigan, buyurganida itoat etadigan hamda oʻzi va moli borasida u yoqtirmaydigan narsada unga xilof qilmaydigan ayol», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺга: «Қайси аёл яхшироқ?» деб айтилди. У зот: «Қараганида уни хурсанд қиладиган, буюрганида итоат этадиган ҳамда ўзи ва моли борасида у ёқтирмайдиган нарсада унга хилоф қилмайдиган аёл», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " ثَلَاثٌ جَدُّهُنَّ جَدٌّ وَهَزْلُهُنَّ جَدُّ: النِّكَاحُ وَالطَّلَاقُ وَالرِّجْعَةُ ". رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُدَ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيب
Qaʼnabiy bizga aytdi, bizga Abdulaziz — yaʼni Ibn Muhammad —, u Abdurrahmon ibn Habibdan, u Ato ibn Abu Robohdan, u Ibn Mohakdan, u Abu Hurayradan rivoyat qildiki, Rasululloh ﷺ: «Uchta (narsa) borki, jiddiy qilingani ham jiddiy, hazil qilingani ham jiddiy (sanaladi): nikoh, taloq va (taloqdan keyin xotinni) qaytarib olish», dedilar.Қаънабий бизга айтди, бизга Абдулазиз — яъни Ибн Муҳаммад —, у Абдурраҳмон ибн Ҳабибдан, у Ато ибн Абу Робоҳдан, у Ибн Моҳакдан, у Абу Ҳурайрадан ривоят қилдики, Расулуллоҳ ﷺ: «Учта (нарса) борки, жиддий қилингани ҳам жиддий, ҳазил қилингани ҳам жиддий (саналади): никоҳ, талоқ ва (талоқдан кейин хотинни) қайтариб олиш», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «كُلُّ طَلَاقٍ جَائِزٌ إِلَّا طَلَاقَ الْمَعْتُوهِ وَالْمَغْلُوبِ عَلَى عَقْلِهِ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَقَالَ: هَذَا حَدِيثٌ غَرِيبٌ وَعَطَاءُ بْنُ عجلانَ الرَّاوي ضعيفٌ ذاهبُ الحَدِيث
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Har bir taloq joizdir, magar aqli yengilgan, aqldan ozgan kishining taloqi joiz emas», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadisni biz faqat Ato ibn Ajlonning hadisidangina marfuʼ holda bilamiz. Ato ibn Ajlon esa zaif boʻlib, hadisi tashlab qoʻyilgan kishidir. Paygʻambar ﷺ ashoblari va boshqa ilm ahli huzurida amal shunga koʻradir: aqli yengilgan, aqldan ozgan kishining taloqi joiz emas, magar aqldan ozgan kishi baʼzan oʻziga kelib qoladigan boʻlsa, oʻziga kelgan holatda taloq qilsa, (joizdir).Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳар бир талоқ жоиздир, магар ақли енгилган, ақлдан озган кишининг талоқи жоиз эмас», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадисни биз фақат Ато ибн Ажлоннинг ҳадисидангина марфуъ ҳолда биламиз. Ато ибн Ажлон эса заиф бўлиб, ҳадиси ташлаб қўйилган кишидир. Пайғамбар ﷺ ашоблари ва бошқа илм аҳли ҳузурида амал шунга кўрадир: ақли енгилган, ақлдан озган кишининг талоқи жоиз эмас, магар ақлдан озган киши баъзан ўзига келиб қоладиган бўлса, ўзига келган ҳолатда талоқ қилса, (жоиздир).
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «الْمُنْتَزِعَاتُ وَالْمُخْتَلِعَاتُ هُنَّ الْمُنَافِقَاتُ» . رَوَاهُ النَّسَائِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «(Sababsiz erlaridan ajralishni talab qilib) oʻzlarini tortib oluvchi va (mol evaziga) xulʼ qilib ajrashuvchi ayollar — ular munofiqalardir», dedilar. Nasoiy rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «(Сабабсиз эрларидан ажралишни талаб қилиб) ўзларини тортиб олувчи ва (мол эвазига) хулъ қилиб ажрашувчи аёллар — улар мунофиқалардир», дедилар. Насоий ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ سَعْدُ بْنُ عُبَادَةَ: لَوْ وَجَدْتُ مَعَ أَهْلِي رَجُلًا لَمْ أَمَسَّهُ حَتَّى آتِيَ بِأَرْبَعَةِ شُهَدَاءَ؟ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «نَعَمْ» قَالَ: كَلَّا وَالَّذِي بَعَثَكَ بِالْحَقِّ إِنْ كُنْتُ لَأُعَاجِلُهُ بِالسَّيْفِ قَبْلَ ذَلِكَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «اسْمَعُوا إِلَى مَا يَقُولُ سَيِّدُكُمْ إِنَّهُ لَغَيُورٌ وَأَنَا أَغْيَرُ مِنْهُ وَالله أغير مني» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Saʼd ibn Uboda: «Yo Rasululloh! Agar xotinim bilan (yot) bir erkakni topib qolsam, toʻrt guvoh keltirgunimcha unga tegmay turaymi?» — dedi. Rasululloh ﷺ: «Ha», — dedilar. (Saʼd): «Yoʻq, aslo! Sizni haq (din) bilan yuborgan Zotga qasamki, men undan oldin uni shamshir bilan tezda (jazolab) qoʻyaman», — dedi. Rasululloh ﷺ: «Sayyidingiz (boshligʻingiz) nima deyayotganini eshitinglar! Albatta, u gʻayratli (oriyatli) kishi, men esa undan ham gʻayratliroqman, Alloh esa mendan ham gʻayratliroqdir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Саъд ибн Убода: «Ё Расулуллоҳ! Агар хотиним билан (ёт) бир эркакни топиб қолсам, тўрт гувоҳ келтиргунимча унга тегмай турайми?» — деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳа», — дедилар. (Саъд): «Йўқ, асло! Сизни ҳақ (дин) билан юборган Зотга қасамки, мен ундан олдин уни шамшир билан тезда (жазолаб) қўяман», — деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Саййидингиз (бошлиғингиз) нима деяётганини эшитинглар! Албатта, у ғайратли (ориятли) киши, мен эса ундан ҳам ғайратлироқман, Аллоҳ эса мендан ҳам ғайратлироқдир», — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عَلَيْهِ وَسلم: «إِن اللَّهَ تَعَالَى يَغَارُ وَإِنَّ الْمُؤْمِنَ يَغَارُ وَغَيْرَةُ اللَّهِ أَنْ لَا يَأْتِيَ الْمُؤْمِنُ مَا حَرَّمَ الله»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh taolo gʻayrat qiladi, moʻmin ham gʻayrat qiladi. Allohning gʻayrati moʻmin U harom qilgan narsani qilmasligidir», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ таоло ғайрат қилади, мўмин ҳам ғайрат қилади. Аллоҳнинг ғайрати мўмин У ҳаром қилган нарсани қилмаслигидир», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا تَرْغَبُوا عَنْ آبَائِكُمْ فَمَنْ رَغِبَ عَنْ أَبِيهِ فقد كفر»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Otalaringizdan yuz oʻgirmanglar. Kimki otasidan yuz oʻgirsa, u kufr qilibdi», dedilar. Buxoriy va Muslim rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Оталарингиздан юз ўгирманглар. Кимки отасидан юз ўгирса, у куфр қилибди», дедилар. Бухорий ва Муслим ривоят қилган.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّهُ سَمِعَ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ لَمَّا نَزَلَتْ آيَةُ الْمُلَاعَنَةِ: «أَيُّمَا امْرَأَةٍ أَدْخَلَتْ عَلَى قَوْمٍ مَنْ لَيْسَ مِنْهُمْ فَلَيْسَتْ مِنَ اللَّهِ فِي شَيْءٍ وَلَنْ يُدْخِلَهَا اللَّهُ جَنَّتَهُ وَأَيُّمَا رَجُلٍ جَحَدَ وَلَدَهُ وَهُوَ يَنْظُرُ إِلَيْهِ احْتَجَبَ اللَّهُ مِنْهُ وفضَحَهُ على رؤوسِ الْخَلَائِقِ فِي الْأَوَّلِينَ وَالْآخِرِينَ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ وَالنَّسَائِيّ والدارمي
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ liʼon qiluvchilar (oʻzaro laʼnatlashuvchilar) haqidagi oyat nozil boʻlgan vaqtda bunday deganlarini eshitdi: «Qaysi bir ayol biror qavmga undan boʻlmagan kishini (oʻzga erkakdan boʻlgan bolasini er qavmiga) kiritsa, u Allohning (rahmatidan) hech narsaga ega emasdir va Alloh uni hech qachon jannatiga kiritmas. Va qaysi bir kishi oʻz bolasini koʻrib turib uni inkor qilsa (undan tonsa), Alloh undan oʻzini pardalab oladi (rahmatini undan toʻsadi) va uni avvalgi va keyingilar (butun xaloyiq) oldida sharmanda qiladi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ лиъон қилувчилар (ўзаро лаънатлашувчилар) ҳақидаги оят нозил бўлган вақтда бундай деганларини эшитди: «Қайси бир аёл бирор қавмга ундан бўлмаган кишини (ўзга эркакдан бўлган боласини эр қавмига) киритса, у Аллоҳнинг (раҳматидан) ҳеч нарсага эга эмасдир ва Аллоҳ уни ҳеч қачон жаннатига киритмас. Ва қайси бир киши ўз боласини кўриб туриб уни инкор қилса (ундан тонса), Аллоҳ ундан ўзини пардалаб олади (раҳматини ундан тўсади) ва уни аввалги ва кейингилар (бутун халойиқ) олдида шарманда қилади».
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عَلَيْهِ وَسلم: «للمملوك طَعَامه وَكسوته وَلَا يُكَلف من الْعَمَل إِلَّا مَا يُطيق» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ dedilar: «Qul uchun (egasi zimmasida) uning taomi va kiyimi (vojib) boʻladi, unga qurbi yetadigan ishdan boshqasi yuklanmaydi.»Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ дедилар: «Қул учун (эгаси зиммасида) унинг таоми ва кийими (вожиб) бўлади, унга қурби етадиган ишдан бошқаси юкланмайди.»
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «إِذَا صَنَعَ لِأَحَدِكُمْ خَادِمُهُ طَعَامَهُ ثُمَّ جَاءَهُ بِهِ وَقَدْ وَلِيَ حره ودخانه فليقعده مَعَه فَليَأْكُل وَإِن كَانَ الطَّعَامُ مَشْفُوهًا قَلِيلًا فَلْيَضَعْ فِي يَدِهِ مِنْهُ أَكلَة أَو أكلتين» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Birortangizning xizmatkori unga taom tayyorlab, soʻng uning issighi va tutuniga toqat qilgan holda olib kelsa, uni oʻzi bilan birga oʻtkazib (taomga sherik) qilsin va u ham yesin. Agar taom oz va kam boʻlsa, undan bir yoki ikki luqma uning qoʻliga qoʻyib bersin», — dedilar. Dovud: «Yaʼni bir luqma yoki ikki luqma demoqchi», — dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирортангизнинг хизматкори унга таом тайёрлаб, сўнг унинг иссигҳи ва тутунига тоқат қилган ҳолда олиб келса, уни ўзи билан бирга ўтказиб (таомга шерик) қилсин ва у ҳам есин. Агар таом оз ва кам бўлса, ундан бир ёки икки луқма унинг қўлига қўйиб берсин», — дедилар. Довуд: «Яъни бир луқма ёки икки луқма демоқчи», — деди.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «نِعِمَّا لِلْمَمْلُوكِ أَنْ يَتَوَفَّاهُ اللَّهُ بِحُسْنِ عِبَادَةِ رَبِّهِ وَطَاعَة سَيّده نعما لَهُ»
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u bir necha hadislarni zikr qildi, ulardan biri shuki, Rasululloh ﷺ: «Qul Allohga chiroyli ibodat qilib va xoʻjayiniga chiroyli xizmat qilib vafot etishi naqadar yaxshi! Bu unga naqadar yaxshi!» — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у бир неча ҳадисларни зикр қилди, улардан бири шуки, Расулуллоҳ ﷺ: «Қул Аллоҳга чиройли ибодат қилиб ва хўжайинига чиройли хизмат қилиб вафот этиши нақадар яхши! Бу унга нақадар яхши!» — дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: سَمِعْتُ أَبَا الْقَاسِمِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «مَنْ قَذَفَ مَمْلُوكَهُ وَهُوَ بَرِيءٌ مِمَّا قَالَ جُلِدَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ إِلَّا أَنْ يَكُونَ كَمَا قَالَ»
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildiki, u aytdi:) Men Abulqosim ﷺning: «Kim oʻz qulini (mamlukini) — u (qul) oʻzi aytgan (ayb)dan pok boʻla turib — qazf qilsa (ayblasa), Qiyomat kuni (shu uchun) darralanadi — magar (qul haqiqatan) u aytganday boʻlsa (bundan mustasno)», deganlarini eshitdim.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилдики, у айтди:) Мен Абулқосим ﷺнинг: «Ким ўз қулини (мамлукини) — у (қул) ўзи айтган (айб)дан пок бўла туриб — қазф қилса (айбласа), Қиёмат куни (шу учун) дарраланади — магар (қул ҳақиқатан) у айтгандай бўлса (бундан мустасно)», деганларини эшитдим.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «أَلَا أُنَبِّئُكُمْ بِشِرَارِكُمُ؟ الَّذِي يَأْكُلُ وَحْدَهُ وَيَجْلِدُ عَبْدَهُ وَيَمْنَعُ رِفْدَهُ» . رَوَاهُ رزين
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Sizlarga eng yomonlaringizni aytib beraymi? Ular yolgʻiz oʻzi yeydigan, qulini uradigan va yordamini bermaydigan kimsalardir», dedilar. Razin rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Сизларга энг ёмонларингизни айтиб берайми? Улар ёлғиз ўзи ейдиган, қулини урадиган ва ёрдамини бермайдиган кимсалардир», дедилар. Разин ривоят қилган.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ: أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَيَّرَ غُلَامًا بَيْنَ أَبِيهِ وَأمه. رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bir bolani otasi bilan onasidan birini tanlashda ixtiyorli qildilar. Termiziy rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бир болани отаси билан онасидан бирини танлашда ихтиёрли қилдилар. Термизий ривоят қилган.
عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «مَنْ أَعْتَقَ رَقَبَةً مُسْلِمَةً أَعْتَقَ اللَّهُ بِكُلِّ عُضْوٍ مِنْهُ عُضْوًا مِنَ النَّارِ حَتَّى فَرْجَهُ بِفَرْجِهِ»
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Kim bir musulmon qulni ozod qilsa, Alloh uning har bir aʼzosi evaziga (qulning) har bir aʼzosi uchun (oʻzining) bir aʼzosini doʻzaxdan xalos qiladi — hatto avratini (ham qulning) avrati evaziga», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Ким бир мусулмон қулни озод қилса, Аллоҳ унинг ҳар бир аъзоси эвазига (қулнинг) ҳар бир аъзоси учун (ўзининг) бир аъзосини дўзахдан халос қилади — ҳатто авратини (ҳам қулнинг) аврати эвазига», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «مَنْ أَعْتَقَ شِقْصًا فِي عَبْدٍ أُعْتِقَ كُلُّهُ إِنْ كَانَ لَهُ مَالٌ فَإِنْ لَمْ يَكُنْ لَهُ مَالٌ اسْتَسْعَى الْبعد غير مشقوق عَلَيْهِ»
Nasr ibn Ali bizga rivoyat qilib dedi: Yazid, yaʼni Ibn Zuray bizga xabar berdi. (Boshqa sanad bilan) Ali ibn Abdulloh ham bizga rivoyat qildi: Muhammad ibn Bishr bizga rivoyat qildi — bu uning lafzidir — u Said ibn Abu Arubadan, u Qatodadan, u an-Nazr ibn Anasdan, u Bashir ibn Nahikdan, u Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan, u Rasululloh ﷺ dan rivoyat qildi. U zot shunday dedilar: «Kim qulda oʻziga tegishli bir ulushni — yoki bir boʻlakni — ozod qilsa, agar moli boʻlsa, uni (toʻliq) ozod qilish oʻz molidan uning zimmasiga boʻladi. Agar moli boʻlmasa, qulga adolatli baho belgilanadi, soʻng u egasi uchun oʻz bahosini (toʻlash) yoʻlida ishlashga jalb qilinadi, biroq unga ogʻir yuk yuklanmaydi». Abu Dovud dedi: Ularning ikkalasining hadisida ham «unga ogʻir yuk yuklanmagan holda ishlashga jalb qilinadi» (degan soʻzlar bor). Bu Alining lafzidir.Наср ибн Али бизга ривоят қилиб деди: Язид, яъни Ибн Зурай бизга хабар берди. (Бошқа санад билан) Али ибн Абдуллоҳ ҳам бизга ривоят қилди: Муҳаммад ибн Бишр бизга ривоят қилди — бу унинг лафзидир — у Саид ибн Абу Арубадан, у Қатодадан, у ан-Назр ибн Анасдан, у Башир ибн Наҳикдан, у Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан, у Расулуллоҳ ﷺ дан ривоят қилди. У зот шундай дедилар: «Ким қулда ўзига тегишли бир улушни — ёки бир бўлакни — озод қилса, агар моли бўлса, уни (тўлиқ) озод қилиш ўз молидан унинг зиммасига бўлади. Агар моли бўлмаса, қулга адолатли баҳо белгиланади, сўнг у эгаси учун ўз баҳосини (тўлаш) йўлида ишлашга жалб қилинади, бироқ унга оғир юк юкланмайди». Абу Довуд деди: Уларнинг иккаласининг ҳадисида ҳам «унга оғир юк юкланмаган ҳолда ишлашга жалб қилинади» (деган сўзлар бор). Бу Алининг лафзидир.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «لَا يَجْزِي وَلَدٌ وَالِده إِلَّا أَن يجده مَمْلُوكا فيشتر بِهِ فيعتقه» . رَوَاهُ مُسلم
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Farzand otasining haqqini ado eta olmaydi, faqat uni qul holida topib, sotib olib, ozod qilsagina (ado etgan boʻladi)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Фарзанд отасининг ҳаққини адо эта олмайди, фақат уни қул ҳолида топиб, сотиб олиб, озод қилсагина (адо этган бўлади)», дедилар.
وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: " مَنْ حَلَفَ فَقَالَ فِي حَلِفِهِ: بِاللَّاتِ وَالْعُزَّى فَلْيَقُلْ: لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ. وَمَنْ قَالَ لِصَاحِبِهِ: تَعَالَ أقامرك فليتصدق "
(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺdan (rivoyat qiladi):) U zot: «Kim qasam ichib, qasamida ‹Lot va Uzzo bilan (qasam)› desa, ‹La ilaha illalloh› desin. Kim oʻz hamrohiga: ‹Kel, sen bilan qimor oʻynay› desa, sadaqa bersin», dedilar.(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺдан (ривоят қилади):) У зот: «Ким қасам ичиб, қасамида ‹Лот ва Уззо билан (қасам)› деса, ‹Ла илаҳа иллаллоҳ› десин. Ким ўз ҳамроҳига: ‹Кел, сен билан қимор ўйнай› деса, садақа берсин», дедилар.