حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مُحَمَّدٍ النُّفَيْلِيُّ، حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، عَنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا أَنَا لَكُمْ بِمَنْزِلَةِ الْوَالِدِ أُعَلِّمُكُمْ فَإِذَا أَتَى أَحَدُكُمُ الْغَائِطَ فَلاَ يَسْتَقْبِلِ الْقِبْلَةَ وَلاَ يَسْتَدْبِرْهَا وَلاَ يَسْتَطِبْ بِيَمِينِهِ " . وَكَانَ يَأْمُرُ بِثَلاَثَةِ أَحْجَارٍ وَيَنْهَى عَنِ الرَّوْثِ وَالرِّمَّةِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Men sizlarga xuddi ota kabiman — sizlarni oʻrgataman. Bas, biringiz hojatxonaga borsa, qiblaga yuzlanmasin va orqasini ham (qiblaga) oʻgirmasin, hamda oʻng qoʻli bilan istinjo qilmasin», — dedilar. U zot uch (dona) tosh (bilan istinjo qilish)ga buyurar, tezak va chirigan suyak (bilan istinjo qilish)dan qaytarar edilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Мен сизларга худди ота кабиман — сизларни ўргатаман. Бас, бирингиз ҳожатхонага борса, қиблага юзланмасин ва орқасини ҳам (қиблага) ўгирмасин, ҳамда ўнг қўли билан истинжо қилмасин», — дедилар. У зот уч (дона) тош (билан истинжо қилиш)га буюрар, тезак ва чириган суяк (билан истинжо қилиш)дан қайтарар эдилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " اتَّقُوا اللاَّعِنَيْنِ " . قَالُوا وَمَا اللاَّعِنَانِ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " الَّذِي يَتَخَلَّى فِي طَرِيقِ النَّاسِ أَوْ ظِلِّهِمْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Laʼnatga sabab boʻladigan ikki (ish)dan saqlaninglar», — dedilar. (Sahobalar:) «Ey Allohning Rasuli, laʼnatga sabab boʻladigan ikki (ish) nima?» — dedilar. U zot: «Odamlarning yoʻliga yoki (dam oladigan) soyasiga hojat chiqaradigan kishi (qiladigan ish)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Лаънатга сабаб бўладиган икки (иш)дан сақланинглар», — дедилар. (Саҳобалар:) «Эй Аллоҳнинг Расули, лаънатга сабаб бўладиган икки (иш) нима?» — дедилар. У зот: «Одамларнинг йўлига ёки (дам оладиган) соясига ҳожат чиқарадиган киши (қиладиган иш)», — дедилар.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى الرَّازِيُّ، أَخْبَرَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنْ ثَوْرٍ، عَنِ الْحُصَيْنِ الْحُبْرَانِيِّ، عَنْ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنِ اكْتَحَلَ فَلْيُوتِرْ مَنْ فَعَلَ فَقَدْ أَحْسَنَ وَمَنْ لاَ فَلاَ حَرَجَ وَمَنِ اسْتَجْمَرَ فَلْيُوتِرْ مَنْ فَعَلَ فَقَدْ أَحْسَنَ وَمَنْ لاَ فَلاَ حَرَجَ وَمَنْ أَكَلَ فَمَا تَخَلَّلَ فَلْيَلْفِظْ وَمَا لاَكَ بِلِسَانِهِ فَلْيَبْتَلِعْ مَنْ فَعَلَ فَقَدْ أَحْسَنَ وَمَنْ لاَ فَلاَ حَرَجَ وَمَنْ أَتَى الْغَائِطَ فَلْيَسْتَتِرْ فَإِنْ لَمْ يَجِدْ إِلاَّ أَنْ يَجْمَعَ كَثِيبًا مِنْ رَمْلٍ فَلْيَسْتَدْبِرْهُ فَإِنَّ الشَّيْطَانَ يَلْعَبُ بِمَقَاعِدِ بَنِي آدَمَ مَنْ فَعَلَ فَقَدْ أَحْسَنَ وَمَنْ لاَ فَلاَ حَرَجَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رَوَاهُ أَبُو عَاصِمٍ عَنْ ثَوْرٍ قَالَ حُصَيْنٌ الْحِمْيَرِيُّ وَرَوَاهُ عَبْدُ الْمَلِكِ بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ ثَوْرٍ فَقَالَ أَبُو سَعِيدٍ الْخَيْرُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ أَبُو سَعِيدٍ الْخَيْرُ هُوَ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Kim surma (koʻzga) tortsa, toq (son) qilsin — kim shunday qilsa, yaxshi qilibdi; kim qilmasa, zarari yoʻq. Kim (toshlar bilan) istinjo qilsa, toq qilsin — kim shunday qilsa, yaxshi qilibdi; kim qilmasa, zarari yoʻq. Kim (biror narsa) yesa, tish kovlaganda chiqqan (qoldiq)ni tashlasin, tili bilan (chaynalib) qolganini esa yutsin — kim shunday qilsa, yaxshi qilibdi; kim qilmasa, zarari yoʻq. Kim hojatxonaga borsa, (oʻzini) toʻssin; agar (toʻsiq topa olmay) faqat qum uyumini toʻplay olsa, unga orqasini oʻgirsin — chunki shayton odam bolasining orqa (hojat) joylari bilan oʻynaydi; kim shunday qilsa, yaxshi qilibdi; kim qilmasa, zarari yoʻq», — dedilar. Abu Dovud aytdi: Buni Abu Osim Savrdan rivoyat qilib, (roviyni) «Husayn al-Himyariy» degan; Abdulmalik ibn Sabboh esa Savrdan rivoyat qilib, «Abu Said al-Xayr» degan. Abu Dovud aytdi: Abu Said al-Xayr — Paygʻambar ﷺ ning sahobalaridandir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Ким сурма (кўзга) тортса, тоқ (сон) қилсин — ким шундай қилса, яхши қилибди; ким қилмаса, зарари йўқ. Ким (тошлар билан) истинжо қилса, тоқ қилсин — ким шундай қилса, яхши қилибди; ким қилмаса, зарари йўқ. Ким (бирор нарса) еса, тиш ковлаганда чиққан (қолдиқ)ни ташласин, тили билан (чайналиб) қолганини эса ютсин — ким шундай қилса, яхши қилибди; ким қилмаса, зарари йўқ. Ким ҳожатхонага борса, (ўзини) тўссин; агар (тўсиқ топа олмай) фақат қум уюмини тўплай олса, унга орқасини ўгирсин — чунки шайтон одам боласининг орқа (ҳожат) жойлари билан ўйнайди; ким шундай қилса, яхши қилибди; ким қилмаса, зарари йўқ», — дедилар. Абу Довуд айтди: Буни Абу Осим Саврдан ривоят қилиб, (ровийни) «Ҳусайн ал-Ҳимярий» деган; Абдулмалик ибн Саббоҳ эса Саврдан ривоят қилиб, «Абу Саид ал-Хайр» деган. Абу Довуд айтди: Абу Саид ал-Хайр — Пайғамбар ﷺ нинг саҳобаларидандир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، أَخْبَرَنَا مُعَاوِيَةُ بْنُ هِشَامٍ، عَنْ يُونُسَ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ أَبِي مَيْمُونَةَ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِي أَهْلِ قُبَاءَ { فِيهِ رِجَالٌ يُحِبُّونَ أَنْ يَتَطَهَّرُوا } قَالَ كَانُوا يَسْتَنْجُونَ بِالْمَاءِ فَنَزَلَتْ فِيهِمْ هَذِهِ الآيَةُ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Bu oyat Qubo ahli haqida nozil boʻldi: ‹Unda poklanishni yaxshi koʻradigan kishilar bor› (Tavba surasi, 108-oyat)», — dedilar. (Abu Hurayra) dedi: «Ular hojatdan keyin suv bilan istinjo qilar edilar; shu sababli ular haqida bu oyat nozil boʻldi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бу оят Қубо аҳли ҳақида нозил бўлди: ‹Унда покланишни яхши кўрадиган кишилар бор› (Тавба сураси, 108-оят)», — дедилар. (Абу Ҳурайра) деди: «Улар ҳожатдан кейин сув билан истинжо қилар эдилар; шу сабабли улар ҳақида бу оят нозил бўлди».
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ، حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، وَهَذَا، لَفْظُهُ ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، - يَعْنِي الْمُخَرِّمِيَّ - حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شَرِيكٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ بْنِ جَرِيرٍ، عَنِ الْمُغِيرَةِ، عَنْ أَبِي زُرْعَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا أَتَى الْخَلاَءَ أَتَيْتُهُ بِمَاءٍ فِي تَوْرٍ أَوْ رَكْوَةٍ فَاسْتَنْجَى . قَالَ أَبُو دَاوُدَ فِي حَدِيثِ وَكِيعٍ ثُمَّ مَسَحَ يَدَهُ عَلَى الأَرْضِ ثُمَّ أَتَيْتُهُ بِإِنَاءٍ آخَرَ فَتَوَضَّأَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَحَدِيثُ الأَسْوَدِ بْنِ عَامِرٍ أَتَمُّ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ hojatxonaga borganlarida, men u zotga idish yoki meshda suv olib borardim; u zot istinjo qilar, soʻng qoʻllarini yerga ishqalar edilar. Abu Dovud aytdi: Vakiʼning rivoyatida: «...soʻng qoʻlini yerga surdi, keyin men u zotga boshqa bir idish keltirdim va u zot tahorat oldilar», — deyilgan. Abu Dovud aytdi: Asvad ibn Amrning rivoyati toʻliqroqdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ ҳожатхонага борганларида, мен у зотга идиш ёки мешда сув олиб борардим; у зот истинжо қилар, сўнг қўлларини ерга ишқалар эдилар. Абу Довуд айтди: Вакиънинг ривоятида: «...сўнг қўлини ерга сурди, кейин мен у зотга бошқа бир идиш келтирдим ва у зот таҳорат олдилар», — дейилган. Абу Довуд айтди: Асвад ибн Амрнинг ривояти тўлиқроқдир.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، يَرْفَعُهُ قَالَ " لَوْلاَ أَنْ أَشُقَّ، عَلَى الْمُؤْمِنِينَ لأَمَرْتُهُمْ بِتَأْخِيرِ الْعِشَاءِ وَبِالسِّوَاكِ عِنْدَ كُلِّ صَلاَةٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan marfuʼ holda rivoyat qilinadi: «Agar moʻminlarga ogʻir boʻlib qolishidan (qoʻrqmaganimda), ularni xufton namozini kechiktirishga va har namozda misvok (ishlatish)ga buyurardim».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан марфуъ ҳолда ривоят қилинади: «Агар мўминларга оғир бўлиб қолишидан (қўрқмаганимда), уларни хуфтон намозини кечиктиришга ва ҳар намозда мисвок (ишлатиш)га буюрардим».
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ هَمَّامِ بْنِ مُنَبِّهٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَقْبَلُ اللَّهُ صَلاَةَ أَحَدِكُمْ إِذَا أَحْدَثَ حَتَّى يَتَوَضَّأَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh biringizning — hadas (tahoratsizlik) yetganda — namozini, toki tahorat olmaguningizcha, qabul qilmaydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ бирингизнинг — ҳадас (таҳоратсизлик) етганда — намозини, токи таҳорат олмагунингизча, қабул қилмайди», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، فِي حَدِيثِ هِشَامٍ عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ ثُمَّ يَغْتَسِلُ مِنْهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringiz aslo oqmaydigan (turgan) suvga kichik hojat chiqarib, soʻng undan (olib) gʻusl qilmasin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингиз асло оқмайдиган (турган) сувга кичик ҳожат чиқариб, сўнг ундан (олиб) ғусл қилмасин», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبِي يُحَدِّثُ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَبُولَنَّ أَحَدُكُمْ فِي الْمَاءِ الدَّائِمِ وَلاَ يَغْتَسِلْ فِيهِ مِنَ الْجَنَابَةِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz aslo oqmaydigan (turgan) suvga kichik hojat chiqarmasin va unda janobatdan (qutulish uchun) gʻusl ham qilmasin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз асло оқмайдиган (турган) сувга кичик ҳожат чиқармасин ва унда жанобатдан (қутулиш учун) ғусл ҳам қилмасин», — дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ يُونُسَ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ، - فِي حَدِيثِ هِشَامٍ - عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " طُهُورُ إِنَاءِ أَحَدِكُمْ إِذَا وَلَغَ فِيهِ الْكَلْبُ أَنْ يُغْسَلَ سَبْعَ مِرَارٍ أُولاَهُنَّ بِتُرَابٍ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ قَالَ أَيُّوبُ وَحَبِيبُ بْنُ الشَّهِيدِ عَنْ مُحَمَّدٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Biringizning idishini it yalasa, uni poklash — yetti marta yuvishdir; birinchisi tuproq bilan (boʻlsin)», — dedilar. Abu Dovud aytdi: Buni Ayyub va Habib ibn Shahid ham Muhammad (ibn Sirin)dan shunday rivoyat qilishgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Бирингизнинг идишини ит яласа, уни поклаш — етти марта ювишдир; биринчиси тупроқ билан (бўлсин)», — дедилар. Абу Довуд айтди: Буни Айюб ва Ҳабиб ибн Шаҳид ҳам Муҳаммад (ибн Сирин)дан шундай ривоят қилишган.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا الْمُعْتَمِرُ يَعْنِي ابْنَ سُلَيْمَانَ، ح وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، جَمِيعًا عَنْ أَيُّوبَ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، بِمَعْنَاهُ وَلَمْ يَرْفَعَاهُ زَادَ " وَإِذَا وَلَغَ الْهِرُّ غُسِلَ مَرَّةً " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan shu maʼnodagi (hadis) boshqa sanad bilan rivoyat qilingan, ammo ikkalasi (roviy) uni Paygʻambar ﷺ ga nisbat bermay (mavquf qilib) rivoyat qilgan. (Bu rivoyatda): «Mushuk (idishni) yalasa, bir marta yuviladi», — degan qoʻshimcha bor.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан шу маънодаги (ҳадис) бошқа санад билан ривоят қилинган, аммо иккаласи (ровий) уни Пайғамбар ﷺ га нисбат бермай (мавқуф қилиб) ривоят қилган. (Бу ривоятда): «Мушук (идишни) яласа, бир марта ювилади», — деган қўшимча бор.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ سِيرِينَ، حَدَّثَهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ نَبِيَّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا وَلَغَ الْكَلْبُ فِي الإِنَاءِ فَاغْسِلُوهُ سَبْعَ مَرَّاتٍ السَّابِعَةُ بِالتُّرَابِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَأَمَّا أَبُو صَالِحٍ وَأَبُو رَزِينٍ وَالأَعْرَجُ وَثَابِتٌ الأَحْنَفُ وَهَمَّامُ بْنُ مُنَبِّهٍ وَأَبُو السُّدِّيِّ عَبْدُ الرَّحْمَنِ رَوَوْهُ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ وَلَمْ يَذْكُرُوا التُّرَابَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Paygʻambari ﷺ: «It idishni yalasa, uni yetti marta yuvinglar; yettinchisi tuproq bilan (boʻlsin)», — dedilar. Abu Dovud aytdi: Abu Solih, Abu Razin, Aʼraj, Sobit al-Ahnaf, Hammom ibn Munabbih va Abu Suddiy Abdurahmon esa buni Abu Hurayradan rivoyat qilib, tuproqni eslashmagan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Пайғамбари ﷺ: «Ит идишни яласа, уни етти марта ювинглар; еттинчиси тупроқ билан (бўлсин)», — дедилар. Абу Довуд айтди: Абу Солиҳ, Абу Разин, Аъраж, Собит ал-Аҳнаф, Ҳаммом ибн Мунаббиҳ ва Абу Суддий Абдураҳмон эса буни Абу Ҳурайрадан ривоят қилиб, тупроқни эслашмаган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ صَفْوَانَ بْنِ سُلَيْمٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ سَلَمَةَ، - مِنْ آلِ ابْنِ الأَزْرَقِ - أَنَّ الْمُغِيرَةَ بْنَ أَبِي بُرْدَةَ، - وَهُوَ مِنْ بَنِي عَبْدِ الدَّارِ - أَخْبَرَهُ أَنَّهُ، سَمِعَ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ سَأَلَ رَجُلٌ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّا نَرْكَبُ الْبَحْرَ وَنَحْمِلُ مَعَنَا الْقَلِيلَ مِنَ الْمَاءِ فَإِنْ تَوَضَّأْنَا بِهِ عَطِشْنَا أَفَنَتَوَضَّأُ بِمَاءِ الْبَحْرِ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " هُوَ الطَّهُورُ مَاؤُهُ الْحِلُّ مَيْتَتُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi Paygʻambar ﷺ dan soʻrab: «Yo Rasululloh, biz dengizda (kemada) suzamiz va oʻzimiz bilan oz (miqdorda) suv olamiz; agar u bilan tahorat olsak, chanqaymiz. (Shunday ekan,) dengiz suvi bilan tahorat olsak (boʻladimi)?» — dedi. Rasululloh ﷺ: «Uning suvi pok, (ichidagi) oʻligi haloldir», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бир киши Пайғамбар ﷺ дан сўраб: «Ё Расулуллоҳ, биз денгизда (кемада) сузамиз ва ўзимиз билан оз (миқдорда) сув оламиз; агар у билан таҳорат олсак, чанқаймиз. (Шундай экан,) денгиз суви билан таҳорат олсак (бўладими)?» — деди. Расулуллоҳ ﷺ: «Унинг суви пок, (ичидаги) ўлиги ҳалолдир», — дедилар.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ السُّلَمِيُّ، حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا ثَوْرٌ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ شُرَيْحٍ الْحَضْرَمِيِّ، عَنْ أَبِي حَىٍّ الْمُؤَذِّنِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَحِلُّ لِرَجُلٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ يُصَلِّيَ وَهُوَ حَقِنٌ حَتَّى يَتَخَفَّفَ " . ثُمَّ سَاقَ نَحْوَهُ عَلَى هَذَا اللَّفْظِ قَالَ " وَلاَ يَحِلُّ لِرَجُلٍ يُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ يَؤُمَّ قَوْمًا إِلاَّ بِإِذْنِهِمْ وَلاَ يَخْتَصَّ نَفْسَهُ بِدَعْوَةٍ دُونَهُمْ فَإِنْ فَعَلَ فَقَدْ خَانَهُمْ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَذَا مِنْ سُنَنِ أَهْلِ الشَّامِ لَمْ يَشْرَكْهُمْ فِيهَا أَحَدٌ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan kishiga, hojati qistab turganida, toki yengillashmaguncha, namoz oʻqish halol emas», — dedilar. Soʻng (roviy Savr) shu lafzga oʻxshash (hadis)ni keltirib: «Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan kishiga bir qavmga, ularning ruxsatisiz, imomlik qilish ham, duoni ularni qoldirib faqat oʻziga xos qilish ham halol emas; agar shunday qilsa, ularga xiyonat qilibdi», — dedi. Abu Dovud aytdi: Bu — Shom ahlining sunanlaridan (rivoyatlaridan) boʻlib, unda ularga hech kim (boshqa oʻlka ahli) sherik boʻlmagan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган кишига, ҳожати қистаб турганида, токи енгиллашмагунча, намоз ўқиш ҳалол эмас», — дедилар. Сўнг (ровий Савр) шу лафзга ўхшаш (ҳадис)ни келтириб: «Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган кишига бир қавмга, уларнинг рухсатисиз, имомлик қилиш ҳам, дуони уларни қолдириб фақат ўзига хос қилиш ҳам ҳалол эмас; агар шундай қилса, уларга хиёнат қилибди», — деди. Абу Довуд айтди: Бу — Шом аҳлининг сунанларидан (ривоятларидан) бўлиб, унда уларга ҳеч ким (бошқа ўлка аҳли) шерик бўлмаган.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مُوسَى، عَنْ يَعْقُوبَ بْنِ سَلَمَةَ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ صَلاَةَ لِمَنْ لاَ وُضُوءَ لَهُ وَلاَ وُضُوءَ لِمَنْ لَمْ يَذْكُرِ اسْمَ اللَّهِ تَعَالَى عَلَيْهِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Tahorati yoʻq kishining namozi (durust) emas; (boshida) Allohning nomini eslamagan kishining tahorati (durust) emas», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Таҳорати йўқ кишининг намози (дуруст) эмас; (бошида) Аллоҳнинг номини эсламаган кишининг таҳорати (дуруст) эмас», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي رَزِينٍ، وَأَبِي، صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِذَا قَامَ أَحَدُكُمْ مِنَ اللَّيْلِ فَلاَ يَغْمِسْ يَدَهُ فِي الإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَإِنَّهُ لاَ يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz kechasi uyqudan (turganda), qoʻlini uch marta yuvmaguncha idishga botirmasin — chunki u qoʻli kechasi qayerda boʻlganini bilmaydi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз кечаси уйқудан (турганда), қўлини уч марта ювмагунча идишга ботирмасин — чунки у қўли кечаси қаерда бўлганини билмайди», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ يُونُسَ، عَنِ الأَعْمَشِ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم - يَعْنِي بِهَذَا الْحَدِيثِ - قَالَ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا وَلَمْ يَذْكُرْ أَبَا رَزِينٍ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan bu hadis boshqa sanad bilan rivoyat qilingan; unda «ikki yoki uch marta» (deb) qoʻshilgan va Abu Razin eslanmagan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан бу ҳадис бошқа санад билан ривоят қилинган; унда «икки ёки уч марта» (деб) қўшилган ва Абу Разин эсланмаган.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، وَمُحَمَّدُ بْنُ سَلَمَةَ الْمُرَادِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ أَبِي مَرْيَمَ، قَالَ سَمِعْتُ أَبَا هُرَيْرَةَ، يَقُولُ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِذَا اسْتَيْقَظَ أَحَدُكُمْ مِنْ نَوْمِهِ فَلاَ يُدْخِلْ يَدَهُ فِي الإِنَاءِ حَتَّى يَغْسِلَهَا ثَلاَثَ مَرَّاتٍ فَإِنَّ أَحَدَكُمْ لاَ يَدْرِي أَيْنَ بَاتَتْ يَدُهُ أَوْ أَيْنَ كَانَتْ تَطُوفُ يَدُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Biringiz uyqudan uygʻonganda, qoʻlini uch marta yuvmaguncha idishga solmasin — chunki birortangiz qoʻli kechasi qayerda boʻlganini yoki qayerda aylanganini bilmaydi».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Бирингиз уйқудан уйғонганда, қўлини уч марта ювмагунча идишга солмасин — чунки бирортангиз қўли кечаси қаерда бўлганини ёки қаерда айланганини билмайди».
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاَءِ، حَدَّثَنَا زَيْدٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْحُبَابِ - حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ ثَوْبَانَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْفَضْلِ الْهَاشِمِيُّ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم تَوَضَّأَ مَرَّتَيْنِ مَرَّتَيْنِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ (tahorat aʼzolarini) ikki martadan (yuvib) tahorat oldilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ (таҳорат аъзоларини) икки мартадан (ювиб) таҳорат олдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا تَوَضَّأَ أَحَدُكُمْ فَلْيَجْعَلْ فِي أَنْفِهِ مَاءً ثُمَّ لْيَنْثُرْ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz tahorat olganda, burniga suv tortsin, soʻng uni qoqib chiqarsin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз таҳорат олганда, бурнига сув тортсин, сўнг уни қоқиб чиқарсин», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، أَخْبَرَنَا سُهَيْلُ بْنُ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا كَانَ أَحَدُكُمْ فِي الصَّلاَةِ فَوَجَدَ حَرَكَةً فِي دُبُرِهِ أَحْدَثَ أَوْ لَمْ يُحْدِثْ فَأَشْكَلَ عَلَيْهِ فَلاَ يَنْصَرِفْ حَتَّى يَسْمَعَ صَوْتًا أَوْ يَجِدَ رِيحًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Biringiz namozda boʻlib, orqa (chiqaruv joyi)da bir harakat sezsa — tahorati buzildimi yoki yoʻqmi (bilmay), shubhaga tushsa — toki ovoz eshitmaguncha yoki hid sezmaguncha (namozdan) chiqmasin», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз намозда бўлиб, орқа (чиқарув жойи)да бир ҳаракат сезса — таҳорати бузилдими ёки йўқми (билмай), шубҳага тушса — токи овоз эшитмагунча ёки ҳид сезмагунча (намоздан) чиқмасин», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، حَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ بْنُ حَفْصٍ، عَنِ الأَغَرِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْوُضُوءُ مِمَّا أَنْضَجَتِ النَّارُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Olov pishirgan narsadan (keyin) tahorat (olinadi)», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Олов пиширган нарсадан (кейин) таҳорат (олинади)», — дедилар.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الْفَرَاهِيدِيُّ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ، وَشُعْبَةُ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا قَعَدَ بَيْنَ شُعَبِهَا الأَرْبَعِ وَأَلْزَقَ الْخِتَانَ بِالْخِتَانِ فَقَدْ وَجَبَ الْغُسْلُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ: «Qachonki (kishi) uning (ayolning) toʻrt (aʼzosi) orasiga oʻtirib, xatna (joyi) xatna (joyi)ga tegsa — gʻusl vojib boʻladi», — dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ: «Қачонки (киши) унинг (аёлнинг) тўрт (аъзоси) орасига ўтириб, хатна (жойи) хатна (жойи)га тегса — ғусл вожиб бўлади», — дедилар.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَرْبٍ، حَدَّثَنَا الزُّبَيْدِيُّ، ح وَحَدَّثَنَا عَيَّاشُ بْنُ الأَزْرَقِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، ح وَحَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ خَالِدٍ، - إِمَامُ مَسْجِدِ صَنْعَاءَ - حَدَّثَنَا رَبَاحٌ، عَنْ مَعْمَرٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُؤَمَّلُ بْنُ الْفَضْلِ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، كُلُّهُمْ عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أُقِيمَتِ الصَّلاَةُ وَصَفَّ النَّاسُ صُفُوفَهُمْ فَخَرَجَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم حَتَّى إِذَا قَامَ فِي مَقَامِهِ ذَكَرَ أَنَّهُ لَمْ يَغْتَسِلْ فَقَالَ لِلنَّاسِ " مَكَانَكُمْ " . ثُمَّ رَجَعَ إِلَى بَيْتِهِ فَخَرَجَ عَلَيْنَا يَنْطُفُ رَأْسُهُ وَقَدِ اغْتَسَلَ وَنَحْنُ صُفُوفٌ . وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ حَرْبٍ وَقَالَ عَيَّاشٌ فِي حَدِيثِهِ فَلَمْ نَزَلْ قِيَامًا نَنْتَظِرُهُ حَتَّى خَرَجَ عَلَيْنَا وَقَدِ اغْتَسَلَ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Namozga iqomat aytildi va odamlar saflarini tuzdilar; Rasululloh ﷺ chiqdilar — joylariga turganlarida, gʻusl qilmaganlarini esladilar va odamlarga: «Joyingizda (turing)», — dedilar. Soʻng uylariga qaytib, boshlaridan suv tomchilab turgan holda — gʻusl qilgan holatda — oldimizga chiqdilar; biz esa saflarda (turardik). Bu — Ibn Harbning lafzi. Ayyosh oʻz rivoyatida: «Biz u zotni — toki gʻusl qilib oldimizga chiqqunlaricha — tik turib kutib turaverdik», — degan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Намозга иқомат айтилди ва одамлар сафларини туздилар; Расулуллоҳ ﷺ чиқдилар — жойларига турганларида, ғусл қилмаганларини эсладилар ва одамларга: «Жойингизда (туринг)», — дедилар. Сўнг уйларига қайтиб, бошларидан сув томчилаб турган ҳолда — ғусл қилган ҳолатда — олдимизга чиқдилар; биз эса сафларда (турардик). Бу — Ибн Ҳарбнинг лафзи. Айёш ўз ривоятида: «Биз у зотни — токи ғусл қилиб олдимизга чиққунларича — тик туриб кутиб туравердик», — деган.
حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنِي الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ دِينَارٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ تَحْتَ كُلِّ شَعْرَةٍ جَنَابَةً فَاغْسِلُوا الشَّعْرَ وَأَنْقُوا الْبَشَرَ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ الْحَارِثُ بْنُ وَجِيهٍ حَدِيثُهُ مُنْكَرٌ وَهُوَ ضَعِيفٌ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, har bir soch (tola)si tagida janobat bor; bas, sochni yuvinglar va terini tozalanglar», — dedilar. Abu Dovud aytdi: Horis ibn Vajihning hadisi munkardir; u (roviy) zaifdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, ҳар бир соч (тола)си тагида жанобат бор; бас, сочни ювинглар ва терини тозаланглар», — дедилар. Абу Довуд айтди: Ҳорис ибн Важиҳнинг ҳадиси мункардир; у (ровий) заифдир.
حَدَّثَنَا أَبُو تَوْبَةَ الرَّبِيعُ بْنُ نَافِعٍ، أَخْبَرَنَا مُعَاوِيَةُ، عَنْ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، أَخْبَرَهُ أَنَّ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ بَيْنَا هُوَ يَخْطُبُ يَوْمَ الْجُمُعَةِ إِذْ دَخَلَ رَجُلٌ فَقَالَ عُمَرُ أَتَحْتَبِسُونَ عَنِ الصَّلاَةِ فَقَالَ الرَّجُلُ مَا هُوَ إِلاَّ أَنْ سَمِعْتُ النِّدَاءَ فَتَوَضَّأْتُ . فَقَالَ عُمَرُ وَالْوُضُوءَ أَيْضًا أَوَلَمْ تَسْمَعُوا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِذَا أَتَى أَحَدُكُمُ الْجُمُعَةَ فَلْيَغْتَسِلْ " .
Abu Tavba ar-Robiʼ ibn Nofiʼ bizga shunday dedi: Muoviya bizga Yahyodan xabar berdi: Abu Salama ibn Abdurrahmon bizga xabar berdiki, Abu Hurayra unga shuni aytib berdi: Umar ibn al-Xattob juma kuni xutba oʻqib turganida, bir kishi (masjidga) kirib keldi. Shunda Umar: «Namozdan kechikyapsizlarmi?» dedi. U kishi: «Men faqat azonni eshitib, tahorat qilganim sabablidir (kechikkanim)», dedi. Umar: «Tahoratning oʻzimi yana?! Sizlar Rasululloh ﷺ ning: ‹Sizlardan biringiz jumaga kelsa, gʻusl qilsin› deganlarini eshitmaganmidingiz?» dedi.Абу Тавба ар-Робиъ ибн Нофиъ бизга шундай деди: Муовия бизга Яҳёдан хабар берди: Абу Салама ибн Абдурраҳмон бизга хабар бердики, Абу Ҳурайра унга шуни айтиб берди: Умар ибн ал-Хаттоб жума куни хутба ўқиб турганида, бир киши (масжидга) кириб келди. Шунда Умар: «Намоздан кечикяпсизларми?» деди. У киши: «Мен фақат азонни эшитиб, таҳорат қилганим сабаблидир (кечикканим)», деди. Умар: «Таҳоратнинг ўзими яна?! Сизлар Расулуллоҳ ﷺ нинг: ‹Сизлардан бирингиз жумага келса, ғусл қилсин› деганларини эшитмаганмидингиз?» деди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ سُمَىٍّ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ السَّمَّانِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " مَنِ اغْتَسَلَ يَوْمَ الْجُمُعَةِ غُسْلَ الْجَنَابَةِ ثُمَّ رَاحَ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَدَنَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّانِيَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَقَرَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الثَّالِثَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ كَبْشًا أَقْرَنَ وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الرَّابِعَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ دَجَاجَةً وَمَنْ رَاحَ فِي السَّاعَةِ الْخَامِسَةِ فَكَأَنَّمَا قَرَّبَ بَيْضَةً فَإِذَا خَرَجَ الإِمَامُ حَضَرَتِ الْمَلاَئِكَةُ يَسْتَمِعُونَ الذِّكْرَ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim juma kuni janobat gʻusliday gʻusl qilsa, soʻng (erta) yoʻl olsa, goʻyo bir tuya qurbon qilgandek boʻladi; kim ikkinchi soatda yoʻl olsa, goʻyo bir sigir qurbon qilgandek boʻladi; kim uchinchi soatda yoʻl olsa, goʻyo shoxli bir qoʻchqor qurbon qilgandek boʻladi; kim toʻrtinchi soatda yoʻl olsa, goʻyo bir tovuq qurbon qilgandek boʻladi; kim beshinchi soatda yoʻl olsa, goʻyo bir tuxum qurbon qilgandek boʻladi. Imom (xutbaga) chiqqanida esa, farishtalar zikrni tinglagani hozir boʻladilar».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким жума куни жанобат ғуслидай ғусл қилса, сўнг (эрта) йўл олса, гўё бир туя қурбон қилгандек бўлади; ким иккинчи соатда йўл олса, гўё бир сигир қурбон қилгандек бўлади; ким учинчи соатда йўл олса, гўё шохли бир қўчқор қурбон қилгандек бўлади; ким тўртинчи соатда йўл олса, гўё бир товуқ қурбон қилгандек бўлади; ким бешинчи соатда йўл олса, гўё бир тухум қурбон қилгандек бўлади. Имом (хутбага) чиққанида эса, фаришталар зикрни тинглагани ҳозир бўладилар».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، أَخْبَرَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عِيسَى بْنِ طَلْحَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ خَوْلَةَ بِنْتَ يَسَارٍ، أَتَتِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَتْ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّهُ لَيْسَ لِي إِلاَّ ثَوْبٌ وَاحِدٌ وَأَنَا أَحِيضُ فِيهِ فَكَيْفَ أَصْنَعُ قَالَ " إِذَا طَهُرْتِ فَاغْسِلِيهِ ثُمَّ صَلِّي فِيهِ " . فَقَالَتْ فَإِنْ لَمْ يَخْرُجِ الدَّمُ قَالَ " يَكْفِيكِ غَسْلُ الدَّمِ وَلاَ يَضُرُّكِ أَثَرُهُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Xavla binti Yasor Paygʻambar ﷺning huzurlariga kelib: «Yo Rasululloh, menda bittagina kiyim bor, men unda hayz koʻraman, qanday qilay?» dedi. U zot: «Pok boʻlganingda uni yuv, soʻngra unda namoz oʻqi», dedilar. U: «Agar qon chiqib ketmasa-chi?» dedi. U zot: «Qonni yuvishing senga kifoya qiladi, uning izi senga zarar qilmaydi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Хавла бинти Ясор Пайғамбар ﷺнинг ҳузурларига келиб: «Ё Расулуллоҳ, менда биттагина кийим бор, мен унда ҳайз кўраман, қандай қилай?» деди. У зот: «Пок бўлганингда уни юв, сўнгра унда намоз ўқи», дедилар. У: «Агар қон чиқиб кетмаса-чи?» деди. У зот: «Қонни ювишинг сенга кифоя қилади, унинг изи сенга зарар қилмайди», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَمْرِو بْنِ السَّرْحِ، وَابْنُ، عَبْدَةَ - فِي آخَرِينَ وَهَذَا لَفْظُ ابْنِ عَبْدَةَ - أَخْبَرَنَا سُفْيَانُ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ الْمُسَيَّبِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ أَعْرَابِيًّا، دَخَلَ الْمَسْجِدَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم جَالِسٌ فَصَلَّى - قَالَ ابْنُ عَبْدَةَ - رَكْعَتَيْنِ ثُمَّ قَالَ اللَّهُمَّ ارْحَمْنِي وَمُحَمَّدًا وَلاَ تَرْحَمْ مَعَنَا أَحَدًا . فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " لَقَدْ تَحَجَّرْتَ وَاسِعًا " . ثُمَّ لَمْ يَلْبَثْ أَنْ بَالَ فِي نَاحِيةِ الْمَسْجِدِ فَأَسْرَعَ النَّاسُ إِلَيْهِ فَنَهَاهُمُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ " إِنَّمَا بُعِثْتُمْ مُيَسِّرِينَ وَلَمْ تُبْعَثُوا مُعَسِّرِينَ صُبُّوا عَلَيْهِ سَجْلاً مِنْ مَاءٍ " . أَوْ قَالَ " ذَنُوبًا مِنْ مَاءٍ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, bir aʼrobiy masjidga kirdi, Rasululloh ﷺ esa oʻtirgan edilar. U (aʼrobiy) — Ibn Abda aytishicha — ikki rakaat namoz oʻqidi, soʻng: «Ey Alloh, menga va Muhammadga rahm qilgin, biz bilan birga boshqa hech kimga rahm qilmagin», dedi. Shunda Nabiy ﷺ: «Sen keng (rahmatni) toraytirib qoʻyding», dedilar. Soʻng koʻp oʻtmay (oʻsha aʼrobiy) masjidning bir burchagiga siyib yubordi. Odamlar unga (tomon) shoshildilar. Nabiy ﷺ ularni qaytardilar va: «Sizlar yengillik qilguvchi qilib joʻnatilgansizlar, qiyinchilik tugʻdiruvchi qilib joʻnatilmagansizlar. Uning ustiga bir chelak suv quyinglar», dedilar — yoki: «bir chelak suv (zanub)», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, бир аъробий масжидга кирди, Расулуллоҳ ﷺ эса ўтирган эдилар. У (аъробий) — Ибн Абда айтишича — икки ракаат намоз ўқиди, сўнг: «Эй Аллоҳ, менга ва Муҳаммадга раҳм қилгин, биз билан бирга бошқа ҳеч кимга раҳм қилмагин», деди. Шунда Набий ﷺ: «Сен кенг (раҳматни) торайтириб қўйдинг», дедилар. Сўнг кўп ўтмай (ўша аъробий) масжиднинг бир бурчагига сийиб юборди. Одамлар унга (томон) шошилдилар. Набий ﷺ уларни қайтардилар ва: «Сизлар енгиллик қилгувчи қилиб жўнатилгансизлар, қийинчилик туғдирувчи қилиб жўнатилмагансизлар. Унинг устига бир челак сув қуйинглар», дедилар — ёки: «бир челак сув (зануб)», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ حَنْبَلٍ، حَدَّثَنَا أَبُو الْمُغِيرَةِ، ح وَحَدَّثَنَا عَبَّاسُ بْنُ الْوَلِيدِ بْنِ مَزْيَدٍ، أَخْبَرَنِي أَبِي ح، وَحَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا عُمَرُ، - يَعْنِي ابْنَ عَبْدِ الْوَاحِدِ - عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، - الْمَعْنَى - قَالَ أُنْبِئْتُ أَنَّ سَعِيدَ بْنَ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيَّ، حَدَّثَ عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا وَطِئَ أَحَدُكُمْ بِنَعْلَيْهِ الأَذَى فَإِنَّ التُّرَابَ لَهُ طَهُورٌ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Biringiz oyoq kiyimi bilan nopok narsani bossa, tuproq uning uchun poklovchidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бирингиз оёқ кийими билан нопок нарсани босса, тупроқ унинг учун покловчидир», дедилар.
حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، - يَعْنِي الصَّنْعَانِيَّ - عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنِ ابْنِ عَجْلاَنَ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَاهُ قَالَ " إِذَا وَطِئَ الأَذَى بِخُفَّيْهِ فَطَهُورُهُمَا التُّرَابُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺdan shu maʼnoda: «Biringiz oyoq kiyimi bilan nopok narsani bossa, ularning poklovchisi tuproqdir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺдан шу маънода: «Бирингиз оёқ кийими билан нопок нарсани босса, уларнинг покловчиси тупроқдир», дедилар.
حَدَّثَنَا مَخْلَدُ بْنُ خَالِدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، أَخْبَرَنَا مَعْمَرٌ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُسْلِمٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، - أَحْسَبُهُ - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " ضَالَّةُ الإِبِلِ الْمَكْتُومَةِ غَرَامَتُهَا وَمِثْلُهَا مَعَهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Yashirib qoʻyilgan adashgan tuyaning jarimasi uning oʻzi va u bilan birga unga oʻxshashidir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Яшириб қўйилган адашган туянинг жаримаси унинг ўзи ва у билан бирга унга ўхшашидир», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ الثَّقَفِيُّ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّ أَبَا هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ مُسْلِمَةٍ تُسَافِرُ مَسِيرَةَ لَيْلَةٍ إِلاَّ وَمَعَهَا رَجُلٌ ذُو حُرْمَةٍ مِنْهَا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ: «Bir kechalik yoʻlni unga mahram boʻlgan erkak bilan birga boʻlmasa, musulmon ayolga (yolgʻiz) yurish halol emas», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ: «Бир кечалик йўлни унга маҳрам бўлган эркак билан бирга бўлмаса, мусулмон аёлга (ёлғиз) юриш ҳалол эмас», дедилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ مَسْلَمَةَ، وَالنُّفَيْلِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، ح وَحَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ، حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ عُمَرَ، حَدَّثَنِي مَالِكٌ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، - قَالَ الْحَسَنُ فِي حَدِيثِهِ عَنْ أَبِيهِ، ثُمَّ اتَّفَقُوا - عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لاَ يَحِلُّ لاِمْرَأَةٍ تُؤْمِنُ بِاللَّهِ وَالْيَوْمِ الآخِرِ أَنْ تُسَافِرَ يَوْمًا وَلَيْلَةً " . فَذَكَرَ مَعْنَاهُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَلَمْ يَذْكُرِ الْقَعْنَبِيُّ وَالنُّفَيْلِيُّ عَنْ أَبِيهِ رَوَاهُ ابْنُ وَهْبٍ وَعُثْمَانُ بْنُ عُمَرَ عَنْ مَالِكٍ كَمَا قَالَ الْقَعْنَبِيُّ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ: «Allohga va oxirat kuniga iymon keltirgan ayolga bir kun-u bir kecha (yoʻlga yolgʻiz) yurish halol emas», dedilar. Soʻngra uning maʼnosini zikr qildi. Abu Dovud aytadi: al-Qaʼnabiy va an-Nufayliy «otasidan» (deb) zikr qilmadilar. Ibn Vahb va Usmon ibn Umar Molikdan al-Qaʼnabiy aytgani kabi rivoyat qildilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ: «Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган аёлга бир кун-у бир кеча (йўлга ёлғиз) юриш ҳалол эмас», дедилар. Сўнгра унинг маъносини зикр қилди. Абу Довуд айтади: ал-Қаънабий ва ан-Нуфайлий «отасидан» (деб) зикр қилмадилар. Ибн Ваҳб ва Усмон ибн Умар Моликдан ал-Қаънабий айтгани каби ривоят қилдилар.
حَدَّثَنَا يُوسُفُ بْنُ مُوسَى، عَنْ جَرِيرٍ، عَنْ سُهَيْلٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَذَكَرَ نَحْوَهُ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ " بَرِيدًا " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Rasuli ﷺ (shunday) dedilar — soʻng yuqoridagiga oʻxshashini zikr qildi, faqat u (bu rivoyatda) «barid (yaʼni pochta masofasi)» dedi.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Расули ﷺ (шундай) дедилар — сўнг юқоридагига ўхшашини зикр қилди, фақат у (бу ривоятда) «барид (яъни почта масофаси)» деди.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عُثْمَانَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ مِهْرَانَ الرَّازِيُّ، قَالاَ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، عَنِ الأَوْزَاعِيِّ، عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ذَبَحَ عَمَّنِ اعْتَمَرَ مِنْ نِسَائِهِ بَقَرَةً بَيْنَهُنَّ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ umra qilgan rafiqalari nomidan ular uchun bitta sigir soʻyib qurbonlik qildilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ умра қилган рафиқалари номидан улар учун битта сигир сўйиб қурбонлик қилдилар.
حَدَّثَنَا الْقَعْنَبِيُّ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَأَى رَجُلاً يَسُوقُ بَدَنَةً . فَقَالَ " ارْكَبْهَا " . قَالَ إِنَّهَا بَدَنَةٌ . فَقَالَ " ارْكَبْهَا وَيْلَكَ " . فِي الثَّانِيَةِ أَوْ فِي الثَّالِثَةِ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ bir kishini qurbonlik tuyasini haydab ketayotganini koʻrdilar. Shunda: «Unga min», dedilar. U kishi: «Bu qurbonlik tuyasi-ku», dedi. U zot ikkinchi yoki uchinchi marta: «Unga min, holingga voy!» dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ бир кишини қурбонлик туясини ҳайдаб кетаётганини кўрдилар. Шунда: «Унга мин», дедилар. У киши: «Бу қурбонлик туяси-ку», деди. У зот иккинчи ёки учинчи марта: «Унга мин, ҳолингга вой!» дедилар.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ بَحْرٍ، حَدَّثَنَا حَاتِمُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَجْلاَنَ، عَنِ الْقَعْقَاعِ بْنِ حَكِيمٍ، عَنْ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " خَمْسٌ قَتْلُهُنَّ حَلاَلٌ فِي الْحَرَمِ الْحَيَّةُ وَالْعَقْرَبُ وَالْحِدَأَةُ وَالْفَأْرَةُ وَالْكَلْبُ الْعَقُورُ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Beshtasini Haram (hududi)da oʻldirish haloldir: ilon, chayon, qaldirgʻoch (kalxat), sichqon va qopagʻon it», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Бештасини Ҳарам (ҳудуди)да ўлдириш ҳалолдир: илон, чаён, қалдирғоч (калхат), сичқон ва қопағон ит», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، عَنْ مَيْمُونِ بْنِ جَابَانَ، عَنْ أَبِي رَافِعٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " الْجَرَادُ مِنْ صَيْدِ الْبَحْرِ " .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Paygʻambar ﷺ: «Chigʻirtka dengiz ovidandir», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Пайғамбар ﷺ: «Чиғиртка денгиз овидандир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَارِثِ، عَنْ حَبِيبٍ الْمُعَلِّمِ، عَنْ أَبِي الْمُهَزِّمِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ أَصَبْنَا صِرْمًا مِنْ جَرَادٍ فَكَانَ رَجُلٌ مِنَّا يَضْرِبُهُ بِسَوْطِهِ وَهُوَ مُحْرِمٌ فَقِيلَ لَهُ إِنَّ هَذَا لاَ يَصْلُحُ فَذُكِرَ ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " إِنَّمَا هُوَ مِنْ صَيْدِ الْبَحْرِ " . سَمِعْتُ أَبَا دَاوُدَ يَقُولُ أَبُو الْمُهَزِّمِ ضَعِيفٌ وَالْحَدِيثَانِ جَمِيعًا وَهَمٌ .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz bir toʻp chigʻirtkaga duch keldik. Bizdan bir kishi ehromda boʻlgani holda uni qamchisi bilan ura boshladi. Unga: «Bu durust emas», deyildi. Soʻng bu (voqea) Paygʻambar ﷺga aytildi. Shunda u zot: «U dengiz ovidandir, xolos», dedilar. Men Abu Dovudning shunday deganini eshitdim: «Abu al-Muhazzim zaif (roviy)dir va bu ikki hadis ham vahmdir (xato tushunchaga asoslangan)».Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз бир тўп чиғирткага дуч келдик. Биздан бир киши эҳромда бўлгани ҳолда уни қамчиси билан ура бошлади. Унга: «Бу дуруст эмас», дейилди. Сўнг бу (воқеа) Пайғамбар ﷺга айтилди. Шунда у зот: «У денгиз овидандир, холос», дедилар. Мен Абу Довуднинг шундай деганини эшитдим: «Абу ал-Муҳаззим заиф (ровий)дир ва бу икки ҳадис ҳам ваҳмдир (хато тушунчага асосланган)».