- وعن ابن شماسة قال: حضرنا عمرو بن العاص رضي الله عنه ، وهو في سياقة الموت فبكى طويلاً، وحول وجهه إلى الجدار، فجعل ابنه يقول: يا أبتاه، أما بشرك رسول الله صلى الله عليه وسلم بكذا؟ أما بشرك رسول الله صلى الله عليه وسلم بكذا؟ فأقبل بوجهه فقال: إن أفضل ما نعد شهادة أن لا إله إلا الله، وأن محمداً رسول الله ، إني قد كنت على أطباق ثلاث: لقد رأيتني وما أحد أشداً بغضاً لرسول الله صلى الله عليه وسلم مني ، ولا أحب إلي من أن أكون قد استمكنت منه فقتلته، فلو مت على تلك الحال لكنت من أهل النار، فلما جعل الله الإسلام في قلبي أتيت النبي صلى الله عليه وسلمى الله عليه وسلم فقلت: أبسط يمينك فلأبايعك، فبسط يمينه فقبضت يدي، فقال:”مالك يا عمرو؟" قلت: أردت أن أشترط قال: "تشترط ماذا؟" قلت : أن يغفر لي، قال: "أماعلمت أن الإسلام يهدم ما كان قبله، وأن الهجرة تهدم ما كان قبلها، وأن الحج يهدم ما كان قبله” وما كان أحد أحب إلي من رسول الله صلى الله عليه وسلم ، ولا أجل في عيني منه، وما كنت أطيق أن املأ عيني منه إجلالاً له؛ ولو سئلت أن أصفه ما أطقت؛ لأني لم أكن أملاً عيني منه، ولو مت على تلك الحال لرجوت أن أكون من أهل الجنة، ثم ولينا أشياء ما أدري مال حالي فيها؟ فإذا أنا مت فلا تصحبني نائحة ولا نار، فإذا دفنتموني، فشنوا على التراب شناً، ثم أقيموا حول قبري قدر ما تنحر جزور، ويقسم لحمها، حتى أستأنس بكم، وأنظر ما أراجع به رسل ربي ((رواه مسلم)).
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u vafoti oldidan uzoq yigʻladi va yuzini devor tomonga oʻgirdi. Oʻgʻli: «Ey ota, Rasululloh ﷺ sizni falon narsa bilan xushxabarlamaganmidilar? Rasululloh ﷺ sizni falon narsa bilan xushxabarlamaganmidilar?» der edi. Shunda u yuzini (bizga) burib dedi: «Biz eng afzal sanaydigan narsa ‹La ilaha illalloh va Muhammadan Rasululloh› (Allohdan boshqa iloh yoʻq va Muhammad Allohning elchisi) degan guvohlikdir. Men uch bosqichni bosib oʻtdim: bir zamonlar oʻzimni Rasululloh ﷺ ni hammadan koʻra qattiqroq yomon koʻradigan, u zotni yengib oʻldirishdan koʻra menga mahbubroq narsa boʻlmagan holda koʻrardim. Agar oʻsha holatimda oʻlganimda edi, doʻzax ahlidan boʻlar edim. Alloh qalbimga Islomni solganida, Nabiy ﷺ huzurlariga kelib: ‹Oʻng qoʻlingizni uzating, sizga bayʼat qilay›, dedim. U zot oʻng qoʻllarini uzatdilar, men esa qoʻlimni tortib oldim. U zot: ‹Senga nima boʻldi, ey Amr?› dedilar. ‹Bir shart qoʻymoqchi edim›, dedim. ‹Qanday shart qoʻymoqchisan?› dedilar. ‹Gunohlarim magʻfirat qilinishini (shart qilmoqchiman)›, dedim. U zot: ‹Islom oʻzidan oldingi (gunohlarni) yoʻqqa chiqarishini, hijrat oʻzidan oldingi (gunohlarni) yoʻqqa chiqarishini va haj oʻzidan oldingi (gunohlarni) yoʻqqa chiqarishini bilmasmiding?› dedilar. (Shundan keyin) menga Rasululloh ﷺ dan koʻra mahbubroq va koʻzimda ulugʻvorroq hech kim boʻlmadi. U zotga boʻlgan hurmatim tufayli koʻzimni u zotga toʻldirib qarashga ham qodir emas edim. Agar meni u zotni taʼriflab berishga undashsa, buni ham eplay olmasdim, chunki koʻzimni u zotga toʻldirib qaramas edim. Agar oʻsha holatimda oʻlganimda, jannat ahlidan boʻlishimni umid qilardim. Soʻng biz baʼzi ishlarga (hokimiyatga) tayinlandik, ularda ahvolim qanday ekanini bilmayman. Bas, men oʻlsam, janozam ortidan na yigʻlovchi ayol, na olov ergashsin. Meni koʻmganingizda ustimga tuproqni sekin tortinglar. Soʻng bir tuya soʻyilib goʻshti taqsimlanadigan muddat qadar qabrim atrofida turinglar. Toki sizlar bilan taskin topib, Robbimning elchilariga nima deb javob berishimni koʻray», dedi.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у вафоти олдидан узоқ йиғлади ва юзини девор томонга ўгирди. Ўғли: «Эй ота, Расулуллоҳ ﷺ сизни фалон нарса билан хушхабарламаганмидилар? Расулуллоҳ ﷺ сизни фалон нарса билан хушхабарламаганмидилар?» дер эди. Шунда у юзини (бизга) буриб деди: «Биз энг афзал санайдиган нарса ‹Ла илаҳа иллаллоҳ ва Муҳаммадан Расулуллоҳ› (Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ ва Муҳаммад Аллоҳнинг элчиси) деган гувоҳликдир. Мен уч босқични босиб ўтдим: бир замонлар ўзимни Расулуллоҳ ﷺ ни ҳаммадан кўра қаттиқроқ ёмон кўрадиган, у зотни енгиб ўлдиришдан кўра менга маҳбуброқ нарса бўлмаган ҳолда кўрардим. Агар ўша ҳолатимда ўлганимда эди, дўзах аҳлидан бўлар эдим. Аллоҳ қалбимга Исломни солганида, Набий ﷺ ҳузурларига келиб: ‹Ўнг қўлингизни узатинг, сизга байъат қилай›, дедим. У зот ўнг қўлларини узатдилар, мен эса қўлимни тортиб олдим. У зот: ‹Сенга нима бўлди, эй Амр?› дедилар. ‹Бир шарт қўймоқчи эдим›, дедим. ‹Қандай шарт қўймоқчисан?› дедилар. ‹Гуноҳларим мағфират қилинишини (шарт қилмоқчиман)›, дедим. У зот: ‹Ислом ўзидан олдинги (гуноҳларни) йўққа чиқаришини, ҳижрат ўзидан олдинги (гуноҳларни) йўққа чиқаришини ва ҳаж ўзидан олдинги (гуноҳларни) йўққа чиқаришини билмасмидинг?› дедилар. (Шундан кейин) менга Расулуллоҳ ﷺ дан кўра маҳбуброқ ва кўзимда улуғворроқ ҳеч ким бўлмади. У зотга бўлган ҳурматим туфайли кўзимни у зотга тўлдириб қарашга ҳам қодир эмас эдим. Агар мени у зотни таърифлаб беришга ундашса, буни ҳам эплай олмасдим, чунки кўзимни у зотга тўлдириб қарамас эдим. Агар ўша ҳолатимда ўлганимда, жаннат аҳлидан бўлишимни умид қилардим. Сўнг биз баъзи ишларга (ҳокимиятга) тайинландик, уларда аҳволим қандай эканини билмайман. Бас, мен ўлсам, жанозам ортидан на йиғловчи аёл, на олов эргашсин. Мени кўмганингизда устимга тупроқни секин тортинглар. Сўнг бир туя сўйилиб гўшти тақсимланадиган муддат қадар қабрим атрофида туринглар. Токи сизлар билан таскин топиб, Роббимнинг элчиларига нима деб жавоб беришимни кўрай», деди.