حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُخْتَارِ، قَالَ خَالِدٌ الْحَذَّاءُ حَدَّثَنَا عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، قَالَ حَدَّثَنِي عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ ـ رضى الله عنه ـ أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم بَعَثَهُ عَلَى جَيْشِ ذَاتِ السَّلاَسِلِ، فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ أَىُّ النَّاسِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ " عَائِشَةُ ". فَقُلْتُ مِنَ الرِّجَالِ فَقَالَ " أَبُوهَا ". قُلْتُ ثُمَّ مَنْ قَالَ " ثُمَّ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ ". فَعَدَّ رِجَالاً.
Paygʻambar ﷺ uni Zotus-Salosil qoʻshiniga (sarkarda qilib) yubordilar. Men u zotning oldilariga kelib: «Odamlardan eng sevimlingiz kim?» dedim. U zot: «Oisha», dedilar. Men: «Erkaklardan-chi?» dedim. U zot: «Uning otasi (Abu Bakr)», dedilar. Men: «Soʻng kim?» dedim. U zot: «Soʻng Umar ibn Xattob», dedilar va (yana) bir necha erkaklarni sanadilar.Пайғамбар ﷺ уни Зотус-Салосил қўшинига (саркарда қилиб) юбордилар. Мен у зотнинг олдиларига келиб: «Одамлардан энг севимлингиз ким?» дедим. У зот: «Оиша», дедилар. Мен: «Эркаклардан-чи?» дедим. У зот: «Унинг отаси (Абу Бакр)», дедилар. Мен: «Сўнг ким?» дедим. У зот: «Сўнг Умар ибн Хаттоб», дедилар ва (яна) бир неча эркакларни санадилар.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ عَبَّاسٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، أَنَّ عَمْرَو بْنَ الْعَاصِ، قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم جِهَارًا غَيْرَ سِرٍّ يَقُولُ " إِنَّ آلَ أَبِي " ـ قَالَ عَمْرٌو فِي كِتَابِ مُحَمَّدِ بْنِ جَعْفَرٍ بَيَاضٌ ـ لَيْسُوا بِأَوْلِيَائِي، إِنَّمَا وَلِيِّيَ اللَّهُ وَصَالِحُ الْمُؤْمِنِينَ. زَادَ عَنْبَسَةُ بْنُ عَبْدِ الْوَاحِدِ عَنْ بَيَانٍ عَنْ قَيْسٍ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ سَمِعْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم " وَلَكِنْ لَهُمْ رَحِمٌ أَبُلُّهَا بِبَلاَلِهَا ". يَعْنِي أَصِلُهَا بِصِلَتِهَا. قَالَ أَبُو عَبْد اللَّهِ بِبَلَاهَا كَذَا وَقَعَ وَبِبَلَالِهَا أَجْوَدُ وَأَصَحُّ وَبِبَلَاهَا لَا أَعْرِفُ لَهُ وَجْهًا.
(Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu) aytdi:) Men Paygʻambar ﷺning oshkora — yashirin emas — (shunday) deyayotganlarini eshitdim: «Falon (kishi)ning oilasi — (Amr aytdi: Muhammad ibn Jaʼfarning kitobida bu yerda boʻsh joy bor edi) — mening doʻstlarim emaslar; mening doʻstim faqat Alloh va moʻminlarning solihlaridir». (Anbasa ziyoda qildi: Amr ibn al-Os: Men Paygʻambar ﷺning: «Lekin ularning (men bilan) qarindoshligi (rahm) bor, men uni oʻz namligi bilan nam (tetik) saqlayman» (deganlarini eshitdim), yaʼni «Men unga (oʻz) silasi bilan silayi rahm qilaman» (degani).)(Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу) айтди:) Мен Пайғамбар ﷺнинг ошкора — яширин эмас — (шундай) деяётганларини эшитдим: «Фалон (киши)нинг оиласи — (Амр айтди: Муҳаммад ибн Жаъфарнинг китобида бу ерда бўш жой бор эди) — менинг дўстларим эмаслар; менинг дўстим фақат Аллоҳ ва мўминларнинг солиҳларидир». (Анбаса зиёда қилди: Амр ибн ал-Ос: Мен Пайғамбар ﷺнинг: «Лекин уларнинг (мен билан) қариндошлиги (раҳм) бор, мен уни ўз намлиги билан нам (тетик) сақлайман» (деганларини эшитдим), яъни «Мен унга (ўз) силаси билан силайи раҳм қиламан» (дегани).)
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ يَزِيدَ، حَدَّثَنَا حَيْوَةُ، حَدَّثَنِي يَزِيدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الْهَادِ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ بْنِ الْحَارِثِ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي قَيْسٍ، مَوْلَى عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ " إِذَا حَكَمَ الْحَاكِمُ فَاجْتَهَدَ ثُمَّ أَصَابَ فَلَهُ أَجْرَانِ، وَإِذَا حَكَمَ فَاجْتَهَدَ ثُمَّ أَخْطَأَ فَلَهُ أَجْرٌ " . قَالَ فَحَدَّثْتُ بِهَذَا الْحَدِيثِ أَبَا بَكْرِ بْنَ عَمْرِو بْنِ حَزْمٍ فَقَالَ هَكَذَا حَدَّثَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ. وَقَالَ عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُطَّلِبِ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ أَبِي بَكْرٍ، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِثْلَهُ.
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ ni: «Qachon hokim (qozi) hukm qilib, ijtihod qilsa-yu, soʻng (haqqa) yetsa, unga ikki ajr bordir. Qachon hukm qilib, ijtihod qilsa-yu, soʻng xato qilsa, unga (bir) ajr bordir» deyotganlarini eshitdi. (Amr) aytdi: «Men bu hadisni Abu Bakr ibn Amr ibn Hazmga aytib berdim. U: ‹Menga Abu Salama ibn Abdurahmon Abu Hurayradan ham xuddi shunday rivoyat qilgan edi› dedi.» Abdulaziz ibn al-Muttalib esa Abdulloh ibn Abu Bakrdan, u Abu Salamadan, u Nabiy ﷺ dan shuning mislini rivoyat qildi.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ ни: «Қачон ҳоким (қози) ҳукм қилиб, ижтиҳод қилса-ю, сўнг (ҳаққа) етса, унга икки ажр бордир. Қачон ҳукм қилиб, ижтиҳод қилса-ю, сўнг хато қилса, унга (бир) ажр бордир» деётганларини эшитди. (Амр) айтди: «Мен бу ҳадисни Абу Бакр ибн Амр ибн Ҳазмга айтиб бердим. У: ‹Менга Абу Салама ибн Абдураҳмон Абу Ҳурайрадан ҳам худди шундай ривоят қилган эди› деди.» Абдулазиз ибн ал-Мутталиб эса Абдуллоҳ ибн Абу Бакрдан, у Абу Саламадан, у Набий ﷺ дан шунинг мислини ривоят қилди.
حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا أَبُو النَّضْرِ، حَدَّثَنَا أَبُو مُعَاوِيَةَ، - وَهُوَ شَيْبَانُ النَّحْوِيُّ - عَنْ يَحْيَى، عَنْ أَبِي سَلَمَةَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، ح .
وَحَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الدَّارِمِيُّ، أَخْبَرَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، حَدَّثَنَا مُعَاوِيَةُ، بْنُ سَلاَّمٍ عَنْ يَحْيَى بْنِ أَبِي كَثِيرٍ، قَالَ أَخْبَرَنِي أَبُو سَلَمَةَ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ خَبَرِ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّهُ قَالَ لَمَّا انْكَسَفَتِ الشَّمْسُ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نُودِيَ بِـ { الصَّلاَةَ جَامِعَةً } فَرَكَعَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم رَكْعَتَيْنِ فِي سَجْدَةٍ ثُمَّ قَامَ فَرَكَعَ رَكْعَتَيْنِ فِي سَجْدَةٍ ثُمَّ جُلِّيَ عَنِ الشَّمْسِ فَقَالَتْ عَائِشَةُ مَا رَكَعْتُ رُكُوعًا قَطُّ وَلاَ سَجَدْتُ سُجُودًا قَطُّ كَانَ أَطْوَلَ مِنْهُ .
Abdulloh ibn Amr ibn al-Os (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonida quyosh tutilgan vaqtda {as-solatu jomiʼa (namozga, jamoatga)} deb nido qilindi. Rasululloh ﷺ bir sajdada ikki rukuʼ qildilar; soʻng turib, (yana) bir sajdada ikki rukuʼ qildilar; soʻng quyosh ochildi. Shunda Oisha: «Men hech qachon shundan uzunroq rukuʼ qilmaganman va hech qachon shundan uzunroq sajda qilmaganman», dedi.Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонида қуёш тутилган вақтда {ас-солату жомиъа (намозга, жамоатга)} деб нидо қилинди. Расулуллоҳ ﷺ бир саждада икки рукуъ қилдилар; сўнг туриб, (яна) бир саждада икки рукуъ қилдилар; сўнг қуёш очилди. Шунда Оиша: «Мен ҳеч қачон шундан узунроқ рукуъ қилмаганман ва ҳеч қачон шундан узунроқ сажда қилмаганман», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو بَكْرِ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، حَدَّثَنَا أَبُو عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْمُقْرِئُ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي، أَيُّوبَ حَدَّثَنِي شُرَحْبِيلُ، - وَهُوَ ابْنُ شَرِيكٍ - عَنْ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ، بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَدْ أَفْلَحَ مَنْ أَسْلَمَ وَرُزِقَ كَفَافًا وَقَنَّعَهُ اللَّهُ بِمَا آتَاهُ " .
Abdulloh ibn Amr ibn al-Os (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Kim Islomni qabul qilsa, oʻziga yetarli (kifoya qiladigan) rizq berilsa va Alloh unga bergan narsasiga uni qanoatli qilsa, u albatta najot topibdi (rastgor boʻlibdi)».Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Ким Исломни қабул қилса, ўзига етарли (кифоя қиладиган) ризқ берилса ва Аллоҳ унга берган нарсасига уни қаноатли қилса, у албатта нажот топибди (растгор бўлибди)».
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا لَيْثٌ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُلَىٍّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي قَيْسٍ، مَوْلَى عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " فَصْلُ مَا بَيْنَ صِيَامِنَا وَصِيَامِ أَهْلِ الْكِتَابِ أَكْلَةُ السَّحَرِ " .
Amr ibnul-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bizning roʻzamiz bilan ahli kitobning roʻzasi orasidagi farq saharlik taomidir», — dedilar.Амр ибнул-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бизнинг рўзамиз билан аҳли китобнинг рўзаси орасидаги фарқ саҳарлик таомидир», — дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى التَّمِيمِيُّ، أَخْبَرَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ يَزِيدَ بْنِ عَبْدِ، اللَّهِ بْنِ أُسَامَةَ بْنِ الْهَادِ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِبْرَاهِيمَ، عَنْ بُسْرِ بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ أَبِي قَيْسٍ، مَوْلَى عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " إِذَا حَكَمَ الْحَاكِمُ فَاجْتَهَدَ ثُمَّ أَصَابَ فَلَهُ أَجْرَانِ . وَإِذَا حَكَمَ فَاجْتَهَدَ ثُمَّ أَخْطَأَ فَلَهُ أَجْرٌ " .
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: u Rasululloh ﷺ ni: «Hokim (qozi) hukm chiqarmoqchi boʻlsa, ijtihod qilib, soʻng (haqqa) musib boʻlsa (toʻgʻri topsa), unga ikki ajr boʻladi. Agar hukm chiqarmoqchi boʻlib, ijtihod qilib, soʻng xato qilsa, unga bir ajr boʻladi», — deganlarini eshitdi.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: у Расулуллоҳ ﷺ ни: «Ҳоким (қози) ҳукм чиқармоқчи бўлса, ижтиҳод қилиб, сўнг (ҳаққа) мусиб бўлса (тўғри топса), унга икки ажр бўлади. Агар ҳукм чиқармоқчи бўлиб, ижтиҳод қилиб, сўнг хато қилса, унга бир ажр бўлади», — деганларини эшитди.
حَدَّثَنَا زَكَرِيَّاءُ بْنُ يَحْيَى بْنِ صَالِحٍ الْمِصْرِيُّ، حَدَّثَنَا الْمُفَضَّلُ، - يَعْنِي ابْنَ فَضَالَةَ
- عَنْ عَيَّاشٍ، - وَهُوَ ابْنُ عَبَّاسٍ الْقِتْبَانِيُّ - عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ أَبِي عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْحُبُلِيِّ،
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " يُغْفَرُ لِلشَّهِيدِ
كُلُّ ذَنْبٍ إِلاَّ الدَّيْنَ " .
Abdulloh ibn Amr ibn Os (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Shahidning har bir gunohi kechiriladi, faqat qarz bundan mustasno», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр ибн Ос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Шаҳиднинг ҳар бир гуноҳи кечирилади, фақат қарз бундан мустасно», — дедилар.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ يَحْيَى، أَخْبَرَنَا خَالِدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ خَالِدٍ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ، أَخْبَرَنِي
عَمْرُو بْنُ الْعَاصِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بَعَثَهُ عَلَى جَيْشِ ذَاتِ السَّلاَسِلِ فَأَتَيْتُهُ
فَقُلْتُ أَىُّ النَّاسِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ " عَائِشَةُ " . قُلْتُ مِنَ الرِّجَالِ قَالَ " أَبُوهَا " . قُلْتُ
ثُمَّ مَنْ قَالَ " عُمَرُ " . فَعَدَّ رِجَالاً .
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ uni Zotus-Salosil lashkariga (qoʻmondon qilib) yuborgan edilar. (Amr dedi:) Soʻng men u zotning oldilariga kelib: «Odamlarning ichida sizga eng sevimlisi kim?» dedim. U zot: «Oisha», dedilar. Men: «Erkaklardan-chi?» dedim. U zot: «Uning otasi (Abu Bakr)», dedilar. Men: «Soʻng kim?» dedim. U zot: «Umar», dedilar. Soʻng yana (bir necha) erkaklarni sanab koʻrsatdilar.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ уни Зотус-Салосил лашкарига (қўмондон қилиб) юборган эдилар. (Амр деди:) Сўнг мен у зотнинг олдиларига келиб: «Одамларнинг ичида сизга энг севимлиси ким?» дедим. У зот: «Оиша», дедилар. Мен: «Эркаклардан-чи?» дедим. У зот: «Унинг отаси (Абу Бакр)», дедилар. Мен: «Сўнг ким?» дедим. У зот: «Умар», дедилар. Сўнг яна (бир неча) эркакларни санаб кўрсатдилар.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَعْقُوبَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، وَاللَّفْظُ، لاِبْنِ يَعْقُوبَ قَالاَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَمَّادٍ، قَالَ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ الْمُخْتَارِ، قَالَ حَدَّثَنَا خَالِدٌ الْحَذَّاءُ، عَنْ أَبِي عُثْمَانَ النَّهْدِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم اسْتَعْمَلَهُ عَلَى جَيْشِ ذَاتِ السَّلاَسِلِ . قَالَ فَأَتَيْتُهُ فَقُلْتُ يَا رَسُولَ اللَّهِ أَىُّ النَّاسِ أَحَبُّ إِلَيْكَ قَالَ " عَائِشَةُ " . قُلْتُ مِنَ الرِّجَالِ قَالَ " أَبُوهَا " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ uni Zotus-Salosil qoʻshiniga sarkarda qilib tayinladilar. U aytdi: «Men u zotning oldilariga kelib: ‹Ey Allohning Rasuli, sizga insonlardan eng suyukli kim?› dedim. U zot: ‹Oisha›, dedilar. Men: ‹Erkaklardan-chi?› dedim. U zot: ‹Uning otasi›, dedilar». Bu hadis hasan sahihdir.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ уни Зотус-Салосил қўшинига саркарда қилиб тайинладилар. У айтди: «Мен у зотнинг олдиларига келиб: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, сизга инсонлардан энг суюкли ким?› дедим. У зот: ‹Оиша›, дедилар. Мен: ‹Эркаклардан-чи?› дедим. У зот: ‹Унинг отаси›, дедилар». Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ سَعِيدٍ الْجَوْهَرِيُّ، قَالَ حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الأُمَوِيُّ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، عَنْ قَيْسِ بْنِ أَبِي حَازِمٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، أَنَّهُ قَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ أَحَبُّ النَّاسِ إِلَيْكَ قَالَ " عَائِشَةُ " . قَالَ مِنَ الرِّجَالِ قَالَ " أَبُوهَا " . هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ مِنْ حَدِيثِ إِسْمَاعِيلَ عَنْ قَيْسٍ .
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U Rasululloh ﷺ ga: «Ey Allohning Rasuli, sizga insonlardan eng suyukli kim?» dedi. U zot: «Oisha», dedilar. U: «Erkaklardan-chi?» dedi. U zot: «Uning otasi», dedilar. Bu hadis bu yoʻldan, Ismoilning Qaysdan qilgan rivoyatidan hasan gʻaribdir.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У Расулуллоҳ ﷺ га: «Эй Аллоҳнинг Расули, сизга инсонлардан энг суюкли ким?» деди. У зот: «Оиша», дедилар. У: «Эркаклардан-чи?» деди. У зот: «Унинг отаси», дедилар. Бу ҳадис бу йўлдан, Исмоилнинг Қайсдан қилган ривоятидан ҳасан ғарибдир.
وَرُوِيَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ " فَصْلُ مَا بَيْنَ صِيَامِنَا وَصِيَامِ أَهْلِ الْكِتَابِ أَكْلَةُ السَّحَرِ " . حَدَّثَنَا بِذَلِكَ قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ عَنْ مُوسَى بْنِ عَلِيٍّ عَنْ أَبِيهِ عَنْ أَبِي قَيْسٍ مَوْلَى عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِذَلِكَ . قَالَ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَأَهْلُ مِصْرَ يَقُولُونَ مُوسَى بْنُ عَلِيٍّ وَأَهْلُ الْعِرَاقِ يَقُولُونَ مُوسَى بْنُ عُلَىٍّ وَهُوَ مُوسَى بْنُ عَلِيِّ بْنِ رَبَاحٍ اللَّخْمِيُّ .
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Bizning roʻzamiz bilan ahli kitobning roʻzasi orasidagi farq — saharlik ovqatidir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir. Misr ahli «Muso ibn Aliy», Iroq ahli esa «Muso ibn Uliy» deydilar, u Muso ibn Aliy ibn Raboh al-Laxmiydir.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Бизнинг рўзамиз билан аҳли китобнинг рўзаси орасидаги фарқ — саҳарлик овқатидир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Миср аҳли «Мусо ибн Алий», Ироқ аҳли эса «Мусо ибн Улий» дейдилар, у Мусо ибн Алий ибн Рабоҳ ал-Лахмийдир.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، حَدَّثَنَا الأَعْمَشُ، عَنْ زَيْدِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ ابْنِ حَسَنَةَ، قَالَ انْطَلَقْتُ أَنَا وَعَمْرُو بْنُ الْعَاصِ، إِلَى النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَخَرَجَ وَمَعَهُ دَرَقَةٌ ثُمَّ اسْتَتَرَ بِهَا ثُمَّ بَالَ فَقُلْنَا انْظُرُوا إِلَيْهِ يَبُولُ كَمَا تَبُولُ الْمَرْأَةُ . فَسَمِعَ ذَلِكَ فَقَالَ " أَلَمْ تَعْلَمُوا مَا لَقِيَ صَاحِبُ بَنِي إِسْرَائِيلَ كَانُوا إِذَا أَصَابَهُمُ الْبَوْلُ قَطَعُوا مَا أَصَابَهُ الْبَوْلُ مِنْهُمْ فَنَهَاهُمْ فَعُذِّبَ فِي قَبْرِهِ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ مَنْصُورٌ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مُوسَى فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ " جِلْدَ أَحَدِهِمْ " . وَقَالَ عَاصِمٌ عَنْ أَبِي وَائِلٍ عَنْ أَبِي مُوسَى عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " جَسَدَ أَحَدِهِمْ " .
Abdurahmon ibn Hasana (roziyallohu anhu) aytadi: Men va Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu) Paygʻambar ﷺ ning oldilariga bordik. U zot qoʻllarida charm qalqon bilan chiqdilar, soʻng u bilan oʻzlarini toʻsib, kichik hojat chiqardilar. Shunda biz: «Unga qaranglar, xuddi ayol kabi kichik hojat chiqaryapti», — dedik. U zot buni eshitib: «Bani Isroildagi bir kishining boshiga nima tushganini bilmaysizlarmi? Ularga siydik tegsa, (badanining) siydik tekkan joyini kesib tashlar edilar; (bir kishi) ularni (bundan) qaytardi va (shu sababli) qabrida azoblandi», — dedilar. Abu Dovud aytdi: Mansur Abu Voildan, u Abu Musodan bu hadisda «ularning biri terisini (kesdi)» degan; Osim esa Abu Voildan, u Abu Musodan, u Paygʻambar ﷺ dan «ularning biri badanini (kesdi)» degan.Абдураҳмон ибн Ҳасана (розияллоҳу анҳу) айтади: Мен ва Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу) Пайғамбар ﷺ нинг олдиларига бордик. У зот қўлларида чарм қалқон билан чиқдилар, сўнг у билан ўзларини тўсиб, кичик ҳожат чиқардилар. Шунда биз: «Унга қаранглар, худди аёл каби кичик ҳожат чиқаряпти», — дедик. У зот буни эшитиб: «Бани Исроилдаги бир кишининг бошига нима тушганини билмайсизларми? Уларга сийдик тегса, (баданининг) сийдик теккан жойини кесиб ташлар эдилар; (бир киши) уларни (бундан) қайтарди ва (шу сабабли) қабрида азобланди», — дедилар. Абу Довуд айтди: Мансур Абу Воилдан, у Абу Мусодан бу ҳадисда «уларнинг бири терисини (кесди)» деган; Осим эса Абу Воилдан, у Абу Мусодан, у Пайғамбар ﷺ дан «уларнинг бири баданини (кесди)» деган.
حَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، أَخْبَرَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرٍ، أَخْبَرَنَا أَبِي قَالَ، سَمِعْتُ يَحْيَى بْنَ أَيُّوبَ، يُحَدِّثُ عَنْ يَزِيدَ بْنِ أَبِي حَبِيبٍ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ أَبِي أَنَسٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ جُبَيْرٍ الْمِصْرِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ احْتَلَمْتُ فِي لَيْلَةٍ بَارِدَةٍ فِي غَزْوَةِ ذَاتِ السَّلاَسِلِ فَأَشْفَقْتُ إِنِ اغْتَسَلْتُ أَنْ أَهْلِكَ فَتَيَمَّمْتُ ثُمَّ صَلَّيْتُ بِأَصْحَابِي الصُّبْحَ فَذَكَرُوا ذَلِكَ لِلنَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " يَا عَمْرُو صَلَّيْتَ بِأَصْحَابِكَ وَأَنْتَ جُنُبٌ " . فَأَخْبَرْتُهُ بِالَّذِي مَنَعَنِي مِنَ الاِغْتِسَالِ وَقُلْتُ إِنِّي سَمِعْتُ اللَّهَ يَقُولُ { وَلاَ تَقْتُلُوا أَنْفُسَكُمْ إِنَّ اللَّهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيمًا } فَضَحِكَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يَقُلْ شَيْئًا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ جُبَيْرٍ مِصْرِيٌّ مَوْلَى خَارِجَةَ بْنِ حُذَافَةَ وَلَيْسَ هُوَ ابْنَ جُبَيْرِ بْنِ نُفَيْرٍ .
Ibn al-Musanno bizga shunday dedi: Vahb ibn Jarir bizga xabar berdi: Otam bizga xabar berib, dedi: Men Yahyo ibn Ayyubning Yazid ibn Abu Habibdan, u Imron ibn Abu Anasdan, u Abdurrahmon ibn Jubayr al-Misriydan, u Amr ibn al-Osdan rivoyat qilib aytayotganini eshitdim. (Amr ibn al-Os roziyallohu anhu) dedi: Zotus Salosil gʻazotida sovuq bir kechada menga ehtilom (tush koʻrib junub boʻlish) yetdi. Agar gʻusl qilsam, halok boʻlishdan qoʻrqdim. Shuning uchun tayammum qildim, soʻng ashoblarimga bomdod namozini oʻqib berdim. Ular buni Paygʻambar ﷺ ga aytishdi. Shunda u zot: «Ey Amr, junub holingda ashoblaringga namoz oʻqib berdingmi?» dedilar. Men u zotga gʻusldan toʻsgan sababni aytdim va: «Men Allohning {Oʻzingizni oʻldirmangiz, albatta Alloh sizlarga mehribondir} (Niso 29) deganini eshitganman», dedim. Shunda Rasululloh ﷺ kulib qoʻydilar va hech narsa demadilar. Abu Dovud dedi: Abdurrahmon ibn Jubayr — misrlik, Xorija ibn Huzofaning ozod qilingan quli boʻlib, u Jubayr ibn Nufayrning oʻgʻli emas.Ибн ал-Мусанно бизга шундай деди: Ваҳб ибн Жарир бизга хабар берди: Отам бизга хабар бериб, деди: Мен Яҳё ибн Айюбнинг Язид ибн Абу Ҳабибдан, у Имрон ибн Абу Анасдан, у Абдурраҳмон ибн Жубайр ал-Мисрийдан, у Амр ибн ал-Осдан ривоят қилиб айтаётганини эшитдим. (Амр ибн ал-Ос розияллоҳу анҳу) деди: Зотус Салосил ғазотида совуқ бир кечада менга эҳтилом (туш кўриб жунуб бўлиш) етди. Агар ғусл қилсам, ҳалок бўлишдан қўрқдим. Шунинг учун таяммум қилдим, сўнг ашобларимга бомдод намозини ўқиб бердим. Улар буни Пайғамбар ﷺ га айтишди. Шунда у зот: «Эй Амр, жунуб ҳолингда ашобларингга намоз ўқиб бердингми?» дедилар. Мен у зотга ғуслдан тўсган сабабни айтдим ва: «Мен Аллоҳнинг {Ўзингизни ўлдирмангиз, албатта Аллоҳ сизларга меҳрибондир} (Нисо 29) деганини эшитганман», дедим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ кулиб қўйдилар ва ҳеч нарса демадилар. Абу Довуд деди: Абдурраҳмон ибн Жубайр — мисрлик, Хорижа ибн Ҳузофанинг озод қилинган қули бўлиб, у Жубайр ибн Нуфайрнинг ўғли эмас.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، أَنَّ مُحَمَّدَ بْنَ جَعْفَرٍ، حَدَّثَهُمْ ح، وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، عَنْ سَعِيدٍ، عَنْ مَطَرٍ، عَنْ رَجَاءِ بْنِ حَيْوَةَ، عَنْ قَبِيصَةَ بْنِ ذُؤَيْبٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ لاَ تَلْبِسُوا عَلَيْنَا سُنَّتَهُ - قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى سُنَّةَ نَبِيِّنَا - صلى الله عليه وسلم عِدَّةُ الْمُتَوَفَّى عَنْهَا أَرْبَعَةُ أَشْهُرٍ وَعَشْرٌ . يَعْنِي أُمَّ الْوَلَدِ .
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu) shunday dedi: «Uning sunnatini bizga chalkashtirib yubormanglar — Ibn al-Musanno: ‹Paygʻambarimiz ﷺ ning sunnatini› dedi — eri vafot etgan ayolning iddati toʻrt oyu oʻn kundir». Bu bilan u ummu valad (farzand tuqqan choʻri)ni nazarda tutgan edi.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу) шундай деди: «Унинг суннатини бизга чалкаштириб юборманглар — Ибн ал-Мусанно: ‹Пайғамбаримиз ﷺ нинг суннатини› деди — эри вафот этган аёлнинг иддати тўрт ою ўн кундир». Бу билан у умму валад (фарзанд туққан чўри)ни назарда тутган эди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ الْمُبَارَكِ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُلَىِّ بْنِ رَبَاحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي قَيْسٍ، مَوْلَى عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ فَصْلَ مَا بَيْنَ صِيَامِنَا وَصِيَامِ أَهْلِ الْكِتَابِ أَكْلَةُ السَّحَرِ " .
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bizning roʻzamiz bilan ahli kitobning roʻzasi orasidagi farq saharlik yeyishdir», dedilar.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бизнинг рўзамиз билан аҳли китобнинг рўзаси орасидаги фарқ саҳарлик ейишдир», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحِيمِ بْنِ الْبَرْقِيِّ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي مَرْيَمَ، أَخْبَرَنَا نَافِعُ بْنُ يَزِيدَ، عَنِ الْحَارِثِ بْنِ سَعِيدٍ الْعُتَقِيِّ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُنَيْنٍ، - مِنْ بَنِي عَبْدِ كُلاَلٍ - عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَقْرَأَهُ خَمْسَ عَشْرَةَ سَجْدَةً فِي الْقُرْآنِ مِنْهَا ثَلاَثٌ فِي الْمُفَصَّلِ وَفِي سُورَةِ الْحَجِّ سَجْدَتَانِ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ رُوِيَ عَنْ أَبِي الدَّرْدَاءِ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِحْدَى عَشْرَةَ سَجْدَةً وَإِسْنَادُهُ وَاهٍ .
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unga Qurʼonda oʻn beshta sajda boʻlishini oʻrgatdilar, ulardan uchtasi mufassal (suralar)da, Haj surasida esa ikkita sajda bordir. Abu Dovud aytdi: Abud-Dardodan Paygʻambar ﷺ orqali oʻn bitta sajda rivoyat qilingan, lekin uning isnodi zaifdir.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унга Қуръонда ўн бешта сажда бўлишини ўргатдилар, улардан учтаси муфассал (суралар)да, Ҳаж сурасида эса иккита сажда бордир. Абу Довуд айтди: Абуд-Дардодан Пайғамбар ﷺ орқали ўн битта сажда ривоят қилинган, лекин унинг исноди заифдир.
أَخْبَرَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُلَىٍّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي قَيْسٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " إِنَّ فَصْلَ مَا بَيْنَ صِيَامِنَا وَصِيَامِ أَهْلِ الْكِتَابِ أَكْلَةُ السُّحُورِ " .
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bizning roʻzamiz bilan ahli kitobning roʻzasi orasidagi farq saharlik taomini yeyishdir», dedilar.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бизнинг рўзамиз билан аҳли китобнинг рўзаси орасидаги фарқ саҳарлик таомини ейишдир», дедилар.
- وعن عمرو بن العاص رضي الله عنه سمع رسول الله صلى الله عليه وسلم يقول: "إذا حكم الحاكم، فاجتهد، ثم أصاب، فله أجران، وإن حكم واجتهد، فأخطأ، فله أجر" ((متفق عليه)).
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, u Rasululloh ﷺ ni: «Qachon hokim (qozi) hukm qilib, ijtihod qilsa-yu, soʻng (haqqa) yetsa, unga ikki ajr bordir. Qachon hukm qilib, ijtihod qilsa-yu, soʻng xato qilsa, unga (bir) ajr bordir» deyotganlarini eshitdi. (Amr) aytdi: «Men bu hadisni Abu Bakr ibn Amr ibn Hazmga aytib berdim. U: ‹Menga Abu Salama ibn Abdurahmon Abu Hurayradan ham xuddi shunday rivoyat qilgan edi› dedi.» Abdulaziz ibn al-Muttalib esa Abdulloh ibn Abu Bakrdan, u Abu Salamadan, u Nabiy ﷺ dan shuning mislini rivoyat qildi.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, у Расулуллоҳ ﷺ ни: «Қачон ҳоким (қози) ҳукм қилиб, ижтиҳод қилса-ю, сўнг (ҳаққа) етса, унга икки ажр бордир. Қачон ҳукм қилиб, ижтиҳод қилса-ю, сўнг хато қилса, унга (бир) ажр бордир» деётганларини эшитди. (Амр) айтди: «Мен бу ҳадисни Абу Бакр ибн Амр ибн Ҳазмга айтиб бердим. У: ‹Менга Абу Салама ибн Абдураҳмон Абу Ҳурайрадан ҳам худди шундай ривоят қилган эди› деди.» Абдулазиз ибн ал-Мутталиб эса Абдуллоҳ ибн Абу Бакрдан, у Абу Саламадан, у Набий ﷺ дан шунинг мислини ривоят қилди.
- وعن عمرو بن العاص رضي الله عنه أن رسول الله قال: "فصل ما بين صيامنا وصيام أهل الكتاب أكلة السحر. ((رواه مسلم)).
Amr ibnul-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Bizning roʻzamiz bilan ahli kitobning roʻzasi orasidagi farq saharlik taomidir», — dedilar.Амр ибнул-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Бизнинг рўзамиз билан аҳли китобнинг рўзаси орасидаги фарқ саҳарлик таомидир», — дедилар.
وَعَن عَمْرو بن الْعَاصِ قَالَ: «أَتَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقلت ابْسُطْ يَمِينك فلأبايعك فَبسط يَمِينه قَالَ فَقَبَضْتُ يَدِي فَقَالَ مَا لَكَ يَا عَمْرُو قلت أردْت أَن أشْتَرط قَالَ تَشْتَرِطُ مَاذَا قُلْتُ أَنْ يُغْفَرَ لِي قَالَ أما علمت أَنَّ الْإِسْلَامَ يَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهُ وَأَنَّ الْهِجْرَةَ تَهْدِمُ مَا كَانَ قَبْلَهَا وَأَنَّ الْحَجَّ يهدم مَا كَانَ قبله» ؟
وَالْحَدِيثَانِ الْمَرْوِيَّانِ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ قَالَ: " قَالَ اللَّهُ تَعَالَى: «أَنَا أَغْنَى الشُّرَكَاءِ عَنِ الشِّرْكِ» . والاخر: «الْكِبْرِيَاء رِدَائي» سَنَذْكُرُهُمَا فِي بَابِ الرِّيَاءِ وَالْكِبْرِ إِنْ شَاءَ الله تَعَالَى
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Amr ibn al-Os(ning oldida), u oʻlim talvasasida ekanida, hozir boʻldik. U uzoq yigʻladi va yuzini devorga oʻgirdi. Shunda oʻgʻli: «Ey otajon, Rasululloh ﷺ sizni falon (narsa) bilan xushxabarlamaganmidilar? Rasululloh ﷺ sizni falon (narsa) bilan xushxabarlamaganmidilar?» deyaverdi. (Roviy) dedi: Shunda u yuzini (bizga) qaratdi-da, dedi: «Albatta biz tayyorlaydigan (eng yaxshi) narsa — ‹Allohdan boshqa iloh yoʻq va Muhammad Allohning Rasuli› deb guvohlik berishdir. Men (umrimda) uch bosqichda (holatda) boʻlganman: oʻzimni shunday koʻrgan (paytim) borki, Rasululloh ﷺ ni mendan koʻra qattiqroq yomon koʻradigan va U Zotdan (gʻolib chiqib) imkon topib, uni oʻldirishimdan koʻra menga mahbubroq (boshqa) hech kim — hech narsa boʻlmagan. Agar men oʻsha holatda oʻlganimda, albatta doʻzax ahlidan boʻlardim. Soʻng Alloh qalbimga Islomni solganda, men Paygʻambar ﷺ ning oldilariga kelib: ‹Oʻng qoʻlingizni choʻzing, sizga bayʼat beray›, dedim. U Zot oʻng qoʻllarini choʻzdilar — (roviy) dedi — men esa qoʻlimni (orqaga) tortdim. (Paygʻambar): ‹Senga nima boʻldi, ey Amr?› dedilar. Men: ‹Bir shart qoʻymoqchiman›, dedim. (Paygʻambar): ‹Nima shart qoʻymoqchisan?› dedilar. Men: ‹Magʻfirat qilinishimni (shart qilaman)›, dedim. (Paygʻambar): ‹Islom oʻzidan oldingi (gunoh)larni yoʻq qilishini, hijrat oʻzidan oldingi (gunoh)larni yoʻq qilishini va haj oʻzidan oldingi (gunoh)larni yoʻq qilishini bilmaysanmi?› dedilar». Va (Amr): «Menga Rasululloh ﷺ dan koʻra mahbubroq va koʻzimda U Zotdan koʻra ulugʻroq hech kim boʻlmagan; men U Zotga boʻlgan ulugʻlashim (hurmatim) sababli koʻzlarimni U Zotdan (toʻyib) toʻldira olmasdim. Agar mendan U Zotni taʼriflashim soʻralsa, (buni) eplolmasdim — chunki men koʻzlarimni U Zotdan toʻyib toʻldira olmaganman. Agar men oʻsha holatda oʻlganimda, jannat ahlidan boʻlishni umid qilardim. Soʻng biz baʼzi narsalarga (mutavalliy boʻldik, hokimlik qildik) — ularda ahvolim qanday ekanini bilmayman. Bas, men oʻlsam, mening (jasadim) bilan na yigʻichi (noha qiluvchi ayol) va na oʻt (gulxan) hamroh boʻlmasin. Meni dafn qilganingizda, ustimga tuproqni sekin (asta) tortinglar (tashlanglar); soʻng bir tuya soʻyilib, goʻshti taqsimlanadigan (qadar) muddatcha qabrim atrofida turinglar — toki men sizlar bilan unsiyat topay (koʻngil topay) va Rabbimning elchilari (farishtalari)ga nima (deb) javob qaytarishimni (oʻylab) qaray», dedi.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Амр ибн ал-Ос(нинг олдида), у ўлим талвасасида эканида, ҳозир бўлдик. У узоқ йиғлади ва юзини деворга ўгирди. Шунда ўғли: «Эй отажон, Расулуллоҳ ﷺ сизни фалон (нарса) билан хушхабарламаганмидилар? Расулуллоҳ ﷺ сизни фалон (нарса) билан хушхабарламаганмидилар?» деяверди. (Ровий) деди: Шунда у юзини (бизга) қаратди-да, деди: «Албатта биз тайёрлайдиган (энг яхши) нарса — ‹Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ ва Муҳаммад Аллоҳнинг Расули› деб гувоҳлик беришдир. Мен (умримда) уч босқичда (ҳолатда) бўлганман: ўзимни шундай кўрган (пайтим) борки, Расулуллоҳ ﷺ ни мендан кўра қаттиқроқ ёмон кўрадиган ва У Зотдан (ғолиб чиқиб) имкон топиб, уни ўлдиришимдан кўра менга маҳбуброқ (бошқа) ҳеч ким — ҳеч нарса бўлмаган. Агар мен ўша ҳолатда ўлганимда, албатта дўзах аҳлидан бўлардим. Сўнг Аллоҳ қалбимга Исломни солганда, мен Пайғамбар ﷺ нинг олдиларига келиб: ‹Ўнг қўлингизни чўзинг, сизга байъат берай›, дедим. У Зот ўнг қўлларини чўздилар — (ровий) деди — мен эса қўлимни (орқага) тортдим. (Пайғамбар): ‹Сенга нима бўлди, эй Амр?› дедилар. Мен: ‹Бир шарт қўймоқчиман›, дедим. (Пайғамбар): ‹Нима шарт қўймоқчисан?› дедилар. Мен: ‹Мағфират қилинишимни (шарт қиламан)›, дедим. (Пайғамбар): ‹Ислом ўзидан олдинги (гуноҳ)ларни йўқ қилишини, ҳижрат ўзидан олдинги (гуноҳ)ларни йўқ қилишини ва ҳаж ўзидан олдинги (гуноҳ)ларни йўқ қилишини билмайсанми?› дедилар». Ва (Амр): «Менга Расулуллоҳ ﷺ дан кўра маҳбуброқ ва кўзимда У Зотдан кўра улуғроқ ҳеч ким бўлмаган; мен У Зотга бўлган улуғлашим (ҳурматим) сабабли кўзларимни У Зотдан (тўйиб) тўлдира олмасдим. Агар мендан У Зотни таърифлашим сўралса, (буни) эплолмасдим — чунки мен кўзларимни У Зотдан тўйиб тўлдира олмаганман. Агар мен ўша ҳолатда ўлганимда, жаннат аҳлидан бўлишни умид қилардим. Сўнг биз баъзи нарсаларга (мутаваллий бўлдик, ҳокимлик қилдик) — уларда аҳволим қандай эканини билмайман. Бас, мен ўлсам, менинг (жасадим) билан на йиғичи (ноҳа қилувчи аёл) ва на ўт (гулхан) ҳамроҳ бўлмасин. Мени дафн қилганингизда, устимга тупроқни секин (аста) тортинглар (ташланглар); сўнг бир туя сўйилиб, гўшти тақсимланадиган (қадар) муддатча қабрим атрофида туринглар — токи мен сизлар билан унсият топай (кўнгил топай) ва Раббимнинг элчилари (фаришталари)га нима (деб) жавоб қайтаришимни (ўйлаб) қарай», деди.
وَعَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ: سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُولُ: «مَا مِنْ قَوْمٍ يَظْهَرُ فِيهِمُ الزِّنَا إِلَّا أُخِذُوا بِالسَّنَةِ وَمَا مِنْ قَوْمٍ يَظْهَرُ فِيهِمُ الرِّشَا إِلَّا أخذُوا بِالرُّعْبِ» . رَوَاهُ أَحْمد
Abdulloh ibn Amr ibn al-Os (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺ ning shunday deyayotganlarini eshitdim: «Alloh ilmni odamlarning (qalbidan) tortib olish bilan emas, balki olimlarni vafot ettirish bilan koʻtaradi. Nihoyat, biror olim qolmaganda, odamlar johil kishilarni rahbar qilib oladilar; ulardan (masala) soʻralsa, ilmsiz fatvo beradilar — shu bilan oʻzlari ham adashadilar, odamlarni ham adashtiradilar», — dedilar.Абдуллоҳ ибн Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺ нинг шундай деяётганларини эшитдим: «Аллоҳ илмни одамларнинг (қалбидан) тортиб олиш билан эмас, балки олимларни вафот эттириш билан кўтаради. Ниҳоят, бирор олим қолмаганда, одамлар жоҳил кишиларни раҳбар қилиб оладилар; улардан (масала) сўралса, илмсиз фатво берадилар — шу билан ўзлари ҳам адашадилар, одамларни ҳам адаштирадилар», — дедилар.
وَعَن عَمْرِو بن العاصِ قَالَ: أَرْسَلَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «أَنِ اجْمَعْ عَلَيْكَ سِلَاحَكَ وَثِيَابَكَ ثُمَّ ائْتِنِي» قَالَ: فَأَتَيْتُهُ وَهُوَ يَتَوَضَّأُ فَقَالَ: «يَا عَمْرُو إِنِّي أَرْسَلْتُ إِلَيْكَ لِأَبْعَثَكَ فِي وُجْةٍ يُسَلِّمُكَ اللَّهُ وَيُغَنِّمُكَ وَأَزْعَبَ لَكَ زَعْبَةً مِنَ الْمَالِ» . فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللَّهِ مَا كَانَتْ هِجْرَتِي لِلْمَالِ وَمَا كَانَتْ إِلَّا لِلَّهِ ولرسولِه قَالَ: «نِعِمَّا بِالْمَالِ الصَّالِحِ لِلرَّجُلِ الصَّالِحِ» . رَوَاهُ فِي «شَرْحِ السُّنَّةِ» وَرَوَى أَحْمَدُ نَحْوَهُ وَفِي روايتِه: قَالَ: «نِعْمَ المالُ الصَّالحُ للرَّجُلِ الصالحِ»
Amr ibn al-As (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ menga: «Qurol-yarogʻing va kiyimingni oʻzingga jamla, soʻng oldimga kel», deb (odam) yubordilar. Men u zotning oldilariga bordim, u zot tahorat qilayotgan edilar. Shunda: «Ey Amr, men seni Alloh omon saqlaydigan va gʻanimat nasib etadigan bir yumushga joʻnatmoqchi boʻlib chaqirtirdim, senga moldan bir ulush ajrataman», dedilar. Men: «Ey Rasululloh, mening hijratim mol uchun boʻlmagan edi, u faqat Alloh va Uning Rasuli uchun edi», dedim. U zot: «Solih kishi uchun halol mol naqadar yaxshi!» dedilar. «Sharh as-sunna»da rivoyat qilingan, Ahmad ham shunga oʻxshashini rivoyat qilib, uning rivoyatida: «Solih kishi uchun halol mol qanday yaxshi!» degan.Амр ибн ал-Ас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Қурол-яроғинг ва кийимингни ўзингга жамла, сўнг олдимга кел», деб (одам) юбордилар. Мен у зотнинг олдиларига бордим, у зот таҳорат қилаётган эдилар. Шунда: «Эй Амр, мен сени Аллоҳ омон сақлайдиган ва ғанимат насиб этадиган бир юмушга жўнатмоқчи бўлиб чақиртирдим, сенга молдан бир улуш ажратаман», дедилар. Мен: «Эй Расулуллоҳ, менинг ҳижратим мол учун бўлмаган эди, у фақат Аллоҳ ва Унинг Расули учун эди», дедим. У зот: «Солиҳ киши учун ҳалол мол нақадар яхши!» дедилар. «Шарҳ ас-сунна»да ривоят қилинган, Аҳмад ҳам шунга ўхшашини ривоят қилиб, унинг ривоятида: «Солиҳ киши учун ҳалол мол қандай яхши!» деган.
عَن عَمْرو بن الْعَاصِ قَالَ: أَقْرَأَنِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ خَمْسُ عَشْرَةَ سَجْدَةً فِي الْقُرْآنِ مِنْهَا ثَلَاثٌ فِي الْمُفَصَّلِ وَفِي سُورَةِ الْحَجِّ سَجْدَتَيْنِ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُد وَابْن مَاجَه
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ unga Qurʼonda oʻn beshta sajda boʻlishini oʻrgatdilar, ulardan uchtasi mufassal (suralar)da, Haj surasida esa ikkita sajda bordir. Abu Dovud aytdi: Abud-Dardodan Paygʻambar ﷺ orqali oʻn bitta sajda rivoyat qilingan, lekin uning isnodi zaifdir.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ унга Қуръонда ўн бешта сажда бўлишини ўргатдилар, улардан учтаси муфассал (суралар)да, Ҳаж сурасида эса иккита сажда бордир. Абу Довуд айтди: Абуд-Дардодан Пайғамбар ﷺ орқали ўн битта сажда ривоят қилинган, лекин унинг исноди заифдир.
وَعَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ لِابْنِهِ وَهُوَ فِي سِيَاقِ الْمَوْتِ: إِذَا أَنَا مُتُّ فَلَا تَصْحَبْنِي نَائِحَةٌ وَلَا نَارٌ فَإِذَا دَفَنْتُمُونِي فَشُنُّوا عَلَيَّ التُّرَابَ شَنًّا ثُمَّ أَقِيمُوا حَوْلَ قَبْرِي قَدْرَ مَا يُنْحَرُ جَزُورٌ وَيُقَسَّمُ لَحْمُهَا حَتَّى أَسْتَأْنِسَ بِكُمْ وَأَعْلَمَ مَاذَا أُرَاجِعُ بِهِ رُسُلَ رَبِّي. رَوَاهُ مُسلم
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Amr ibn al-Os(ning oldida), u oʻlim talvasasida ekanida, hozir boʻldik. U uzoq yigʻladi va yuzini devorga oʻgirdi. Shunda oʻgʻli: «Ey otajon, Rasululloh ﷺ sizni falon (narsa) bilan xushxabarlamaganmidilar? Rasululloh ﷺ sizni falon (narsa) bilan xushxabarlamaganmidilar?» deyaverdi. (Roviy) dedi: Shunda u yuzini (bizga) qaratdi-da, dedi: «Albatta biz tayyorlaydigan (eng yaxshi) narsa — ‹Allohdan boshqa iloh yoʻq va Muhammad Allohning Rasuli› deb guvohlik berishdir. Men (umrimda) uch bosqichda (holatda) boʻlganman: oʻzimni shunday koʻrgan (paytim) borki, Rasululloh ﷺ ni mendan koʻra qattiqroq yomon koʻradigan va U Zotdan (gʻolib chiqib) imkon topib, uni oʻldirishimdan koʻra menga mahbubroq (boshqa) hech kim — hech narsa boʻlmagan. Agar men oʻsha holatda oʻlganimda, albatta doʻzax ahlidan boʻlardim. Soʻng Alloh qalbimga Islomni solganda, men Paygʻambar ﷺ ning oldilariga kelib: ‹Oʻng qoʻlingizni choʻzing, sizga bayʼat beray›, dedim. U Zot oʻng qoʻllarini choʻzdilar — (roviy) dedi — men esa qoʻlimni (orqaga) tortdim. (Paygʻambar): ‹Senga nima boʻldi, ey Amr?› dedilar. Men: ‹Bir shart qoʻymoqchiman›, dedim. (Paygʻambar): ‹Nima shart qoʻymoqchisan?› dedilar. Men: ‹Magʻfirat qilinishimni (shart qilaman)›, dedim. (Paygʻambar): ‹Islom oʻzidan oldingi (gunoh)larni yoʻq qilishini, hijrat oʻzidan oldingi (gunoh)larni yoʻq qilishini va haj oʻzidan oldingi (gunoh)larni yoʻq qilishini bilmaysanmi?› dedilar». Va (Amr): «Menga Rasululloh ﷺ dan koʻra mahbubroq va koʻzimda U Zotdan koʻra ulugʻroq hech kim boʻlmagan; men U Zotga boʻlgan ulugʻlashim (hurmatim) sababli koʻzlarimni U Zotdan (toʻyib) toʻldira olmasdim. Agar mendan U Zotni taʼriflashim soʻralsa, (buni) eplolmasdim — chunki men koʻzlarimni U Zotdan toʻyib toʻldira olmaganman. Agar men oʻsha holatda oʻlganimda, jannat ahlidan boʻlishni umid qilardim. Soʻng biz baʼzi narsalarga (mutavalliy boʻldik, hokimlik qildik) — ularda ahvolim qanday ekanini bilmayman. Bas, men oʻlsam, mening (jasadim) bilan na yigʻichi (noha qiluvchi ayol) va na oʻt (gulxan) hamroh boʻlmasin. Meni dafn qilganingizda, ustimga tuproqni sekin (asta) tortinglar (tashlanglar); soʻng bir tuya soʻyilib, goʻshti taqsimlanadigan (qadar) muddatcha qabrim atrofida turinglar — toki men sizlar bilan unsiyat topay (koʻngil topay) va Rabbimning elchilari (farishtalari)ga nima (deb) javob qaytarishimni (oʻylab) qaray», dedi.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Амр ибн ал-Ос(нинг олдида), у ўлим талвасасида эканида, ҳозир бўлдик. У узоқ йиғлади ва юзини деворга ўгирди. Шунда ўғли: «Эй отажон, Расулуллоҳ ﷺ сизни фалон (нарса) билан хушхабарламаганмидилар? Расулуллоҳ ﷺ сизни фалон (нарса) билан хушхабарламаганмидилар?» деяверди. (Ровий) деди: Шунда у юзини (бизга) қаратди-да, деди: «Албатта биз тайёрлайдиган (энг яхши) нарса — ‹Аллоҳдан бошқа илоҳ йўқ ва Муҳаммад Аллоҳнинг Расули› деб гувоҳлик беришдир. Мен (умримда) уч босқичда (ҳолатда) бўлганман: ўзимни шундай кўрган (пайтим) борки, Расулуллоҳ ﷺ ни мендан кўра қаттиқроқ ёмон кўрадиган ва У Зотдан (ғолиб чиқиб) имкон топиб, уни ўлдиришимдан кўра менга маҳбуброқ (бошқа) ҳеч ким — ҳеч нарса бўлмаган. Агар мен ўша ҳолатда ўлганимда, албатта дўзах аҳлидан бўлардим. Сўнг Аллоҳ қалбимга Исломни солганда, мен Пайғамбар ﷺ нинг олдиларига келиб: ‹Ўнг қўлингизни чўзинг, сизга байъат берай›, дедим. У Зот ўнг қўлларини чўздилар — (ровий) деди — мен эса қўлимни (орқага) тортдим. (Пайғамбар): ‹Сенга нима бўлди, эй Амр?› дедилар. Мен: ‹Бир шарт қўймоқчиман›, дедим. (Пайғамбар): ‹Нима шарт қўймоқчисан?› дедилар. Мен: ‹Мағфират қилинишимни (шарт қиламан)›, дедим. (Пайғамбар): ‹Ислом ўзидан олдинги (гуноҳ)ларни йўқ қилишини, ҳижрат ўзидан олдинги (гуноҳ)ларни йўқ қилишини ва ҳаж ўзидан олдинги (гуноҳ)ларни йўқ қилишини билмайсанми?› дедилар». Ва (Амр): «Менга Расулуллоҳ ﷺ дан кўра маҳбуброқ ва кўзимда У Зотдан кўра улуғроқ ҳеч ким бўлмаган; мен У Зотга бўлган улуғлашим (ҳурматим) сабабли кўзларимни У Зотдан (тўйиб) тўлдира олмасдим. Агар мендан У Зотни таърифлашим сўралса, (буни) эплолмасдим — чунки мен кўзларимни У Зотдан тўйиб тўлдира олмаганман. Агар мен ўша ҳолатда ўлганимда, жаннат аҳлидан бўлишни умид қилардим. Сўнг биз баъзи нарсаларга (мутаваллий бўлдик, ҳокимлик қилдик) — уларда аҳволим қандай эканини билмайман. Бас, мен ўлсам, менинг (жасадим) билан на йиғичи (ноҳа қилувчи аёл) ва на ўт (гулхан) ҳамроҳ бўлмасин. Мени дафн қилганингизда, устимга тупроқни секин (аста) тортинглар (ташланглар); сўнг бир туя сўйилиб, гўшти тақсимланадиган (қадар) муддатча қабрим атрофида туринглар — токи мен сизлар билан унсият топай (кўнгил топай) ва Раббимнинг элчилари (фаришталари)га нима (деб) жавоб қайтаришимни (ўйлаб) қарай», деди.
وَعَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ: قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ: «فَصْلُ مَا بَيْنَ صِيَامِنَا وَصِيَامِ أَهْلِ الْكِتَابِ أَكْلَةُ السَّحَرِ» . رَوَاهُ مُسلم
Muhammad ibn Hotib al-Jumahiy (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Harom bilan halol orasini ajratuvchi (belgi) — childirma va (uni) ovoz (chiqarib chalish)dir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu bobda Oisha, Jobir va Rubayyi bint Muavvizdan ham (hadis rivoyat qilingan). Abu Iso aytdi: Muhammad ibn Hotibning hadisi hasandir. Abu Baljning ismi Yahyo ibn Abu Sulaymdir, uni Ibn Sulaym deb ham aytiladi. Muhammad ibn Hotib Nabiy ﷺni kichik bola chogʻida koʻrgan.Муҳаммад ибн Ҳотиб ал-Жумаҳий (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ҳаром билан ҳалол орасини ажратувчи (белги) — чилдирма ва (уни) овоз (чиқариб чалиш)дир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу бобда Оиша, Жобир ва Рубаййи бинт Муаввиздан ҳам (ҳадис ривоят қилинган). Абу Исо айтди: Муҳаммад ибн Ҳотибнинг ҳадиси ҳасандир. Абу Балжнинг исми Яҳё ибн Абу Сулаймдир, уни Ибн Сулайм деб ҳам айтилади. Муҳаммад ибн Ҳотиб Набий ﷺни кичик бола чоғида кўрган.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ صَالِحٍ قَالَ: حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ عَلِيٍّ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ قَالَ: عَجِبْتُ مِنَ الرَّجُلِ يَفِرُّ مِنَ الْقَدَرِ وَهُوَ مُوَاقِعُهُ، وَيَرَى الْقَذَاةَ فِي عَيْنِ أَخِيهِ وَيَدَعُ الْجِذْعَ فِي عَيْنِهِ، وَيُخْرِجُ الضَّغْنَ مِنْ نَفْسِ أَخِيهِ وَيَدَعُ الضَّغْنَ فِي نَفْسِهِ، وَمَا وَضَعْتُ سِرِّي عِنْدَ أَحَدٍ فَلُمْتُهُ عَلَى إِفْشَائِهِ، وَكَيْفَ أَلُومُهُ وَقَدْ ضِقْتُ بِهِ ذَرْعًا؟.
Amr ibn al-Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Men shunday kishidan hayron qolaman: u qadardan qochadi, holbuki oʻzi unga duchor boʻluvchidir; birodarining koʻzidagi xasni koʻradi-yu, oʻz koʻzidagi xodani qoldiradi; birodarining qalbidagi kinani chiqaradi-yu, oʻz qalbidagi kinani qoldiradi. Men sirimni birovga qoʻyib, soʻng uni oshkor qilgani uchun uni malomat qilmaganman. Uni qanday malomat qilay?! Axir men oʻzim (uni saqlashga) toqat qila olmadim-ku!», dedi.Амр ибн ал-Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Мен шундай кишидан ҳайрон қоламан: у қадардан қочади, ҳолбуки ўзи унга дучор бўлувчидир; биродарининг кўзидаги хасни кўради-ю, ўз кўзидаги ходани қолдиради; биродарининг қалбидаги кинани чиқаради-ю, ўз қалбидаги кинани қолдиради. Мен сиримни бировга қўйиб, сўнг уни ошкор қилгани учун уни маломат қилмаганман. Уни қандай маломат қилай?! Ахир мен ўзим (уни сақлашга) тоқат қила олмадим-ку!», деди.
حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى، قَالَ: حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ زِيَادِ بْنِ أَبِي زِيَادٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ كَعْبٍ الْقُرَظِيِّ، عَنْ عَمْرِو بْنِ الْعَاصِ، قَالَ: كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم، يُقْبِلُ بِوَجْهِهِ وَحَدِيثِهِ عَلَى أَشَرِّ الْقَوْمِ، يَتَأَلَّفُهُمْ بِذَلِكَ فَكَانَ يُقْبِلُ بِوَجْهِهِ وَحَدِيثِهِ عَلَيَّ، حَتَّى ظَنَنْتُ أَنِّي خَيْرُ الْقَوْمِ، فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ، أَنَا خَيْرٌ أَوْ أَبُو بَكْرٍ؟ فَقَالَ: أَبُو بَكْرٍ، فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ، أَنَا خَيْرٌ أَوْ عُمَرُ؟ فَقَالَ: عُمَرُ، فَقُلْتُ: يَا رَسُولَ اللهِ، أَنَا خَيْرٌ أَوْ عُثْمَانُ؟ فَقَالَ: عُثْمَانُ، فَلَمَّا سَأَلْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم، فَصَدَقَنِي فَلَوَدِدْتُ أَنِّي لَمْ أَكُنْ سَأَلْتُهُ.
Amr ibn Os (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ qavmning eng yomoniga ham yuzlanib, u bilan gaplashar va shu yoʻl bilan uning koʻnglini olar edilar. U zot menga ham yuzlanib gaplashardilar, hattoki men oʻzimni qavmning eng yaxshisi deb oʻyladim. Shunda men: «Yo Rasululloh, men yaxshiroqmanmi yoki Abu Bakrmi?» dedim. U zot: «Abu Bakr», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, men yaxshiroqmanmi yoki Umarmi?» dedim. U zot: «Umar», dedilar. Men: «Yo Rasululloh, men yaxshiroqmanmi yoki Usmonmi?» dedim. U zot: «Usmon», dedilar. Men Rasululloh ﷺdan soʻraganimda, u zot menga rostini aytdilar. Shuning uchun men koshki soʻramagan boʻlsam edi, deb orzu qildim.Амр ибн Ос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ қавмнинг энг ёмонига ҳам юзланиб, у билан гаплашар ва шу йўл билан унинг кўнглини олар эдилар. У зот менга ҳам юзланиб гаплашардилар, ҳаттоки мен ўзимни қавмнинг энг яхшиси деб ўйладим. Шунда мен: «Ё Расулуллоҳ, мен яхшироқманми ёки Абу Бакрми?» дедим. У зот: «Абу Бакр», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, мен яхшироқманми ёки Умарми?» дедим. У зот: «Умар», дедилар. Мен: «Ё Расулуллоҳ, мен яхшироқманми ёки Усмонми?» дедим. У зот: «Усмон», дедилар. Мен Расулуллоҳ ﷺдан сўраганимда, у зот менга ростини айтдилар. Шунинг учун мен кошки сўрамаган бўлсам эди, деб орзу қилдим.