وَعَن عبيد بنِ رفاعةَ عَنْ أَبِيهِ عَنِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «التُّجَّارُ يُحْشَرُونَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ فُجَّارًا إِلَّا مَنِ اتَّقَى وَبَرَّ وَصَدَقَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيُّ وَابْن مَاجَه
وَرَوَى الْبَيْهَقِيُّ فِي شُعَبِ الْإِيمَانِ. عَنِ الْبَرَاءِ وَقَالَ التِّرْمِذِيُّ: هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ
Rifoa ibn Rofiʼ (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ: «Savdogarlar qiyomat kuni fojirlar boʻlib tiriltiriladilar, magar Allohdan qoʻrqqan, yaxshilik qilgan va rost soʻzlaganlar bundan mustasno», dedilar. Termiziy va Ibn Moja rivoyat qilgan. Termiziy: bu hasan-sahih hadis, dedi.Рифоа ибн Рофиъ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ: «Савдогарлар қиёмат куни фожирлар бўлиб тирилтириладилар, магар Аллоҳдан қўрққан, яхшилик қилган ва рост сўзлаганлар бундан мустасно», дедилар. Термизий ва Ибн Можа ривоят қилган. Термизий: бу ҳасан-саҳиҳ ҳадис, деди.
وَعَن حَرَامِ بْنِ سَعْدِ بْنِ مُحَيِّصَةَ: أَنَّ نَاقَةً لِلْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ دَخَلَتْ حَائِطًا فَأَفْسَدَتْ فَقَضَى رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَن أَهْلِ الْحَوَائِطِ حِفْظَهَا بِالنَّهَارِ وَأَنَّ مَا أَفْسَدَتِ الْمَوَاشِي بِاللَّيْلِ ضَامِنٌ عَلَى أَهْلِهَا. رَوَاهُ مَالِكٌ وَأَبُو دَاوُد وَابْن مَاجَه
Al-Baro ibn Ozib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Uning bir tuyasi bir bogʻga kirib, (ekinni) buzib tashladi. Shunda Rasululloh ﷺ bogʻ egalari kunduzi uni saqlashlari, hayvonlar kechasi buzgan narsaga esa ularning egalari zomin boʻlishini hukm qildilar. Molik, Abu Dovud va Ibn Moja rivoyat qilgan.Ал-Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Унинг бир туяси бир боғга кириб, (экинни) бузиб ташлади. Шунда Расулуллоҳ ﷺ боғ эгалари кундузи уни сақлашлари, ҳайвонлар кечаси бузган нарсага эса уларнинг эгалари зомин бўлишини ҳукм қилдилар. Молик, Абу Довуд ва Ибн Можа ривоят қилган.
عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَزَوَالُ الدُّنْيَا أَهْوَنُ عَلَى اللَّهِ مِنْ قَتْلِ رَجُلٍ مُسْلِمٍ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ وَالنَّسَائِيّ ووقفَه بعضُهم وَهُوَ الْأَصَح
وَرَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ عَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ
Baro ibn Ozib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Dunyoning yoʻq boʻlib ketishi Alloh nazdida bir moʻminni nohaq oʻldirishdan koʻra yengilroqdir», dedilar.Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Дунёнинг йўқ бўлиб кетиши Аллоҳ наздида бир мўминни ноҳақ ўлдиришдан кўра енгилроқдир», дедилар.
وَعَن أنسٍ أَنَّ الرُّبَيِّعَ بِنْتَ الْبَرَاءِ وَهِيَ أَمُّ حَارِثَةَ بْنِ سُرَاقَةَ أَتَتِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ: يَا رَسُولَ اللَّهِ أَلَا تُحَدِّثُنِي عنْ حَارِثَةَ وَكَانَ قُتِلَ يَوْمَ بَدْرٍ أَصَابَهُ سَهْمٌ غَرْبٌ فَإِنْ كَانَ فِي الْجَنَّةِ صَبَرْتُ وَإِنْ كَانَ غَيْرُ ذَلِكَ اجْتَهَدْتُ عَلَيْهِ فِي الْبُكَاءِ فَقَالَ: «يَا أَمَّ حَارِثَةَ إِنَّهَا جِنَانٌ فِي الْجَنَّةِ وَإِنَّ ابْنَكِ أَصَابَ الْفِرْدَوْسَ الْأَعْلَى» . رَوَاهُ البخاريُّ
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Ummu Rubayyiʼ bint Baro — Horisa ibn Suroqaning onasi — Paygʻambar ﷺ ning oldiga kelib: «Yo Allohning Paygʻambari! Menga Horisa haqida aytib berasizmi?» — dedi (Horisa Badr kuni — kim otgani nomaʼlum bir oʻq bilan — oʻldirilgan (shahid boʻlgan) edi). U (yana): «Agar u jannatda boʻlsa, men sabr qilaman; aks holda, men uning uchun achchiq-achchiq yigʻlayman», — dedi. U zot: «Ey Horisaning onasi! Jannatda (koʻp) bogʻlar bor va sening oʻgʻling Firdavsi aʼlo (yaʼni jannatdagi eng yaxshi joy)ni oldi», — dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Умму Рубаййиъ бинт Баро — Ҳориса ибн Суроқанинг онаси — Пайғамбар ﷺ нинг олдига келиб: «Ё Аллоҳнинг Пайғамбари! Менга Ҳориса ҳақида айтиб берасизми?» — деди (Ҳориса Бадр куни — ким отгани номаълум бир ўқ билан — ўлдирилган (шаҳид бўлган) эди). У (яна): «Агар у жаннатда бўлса, мен сабр қиламан; акс ҳолда, мен унинг учун аччиқ-аччиқ йиғлайман», — деди. У зот: «Эй Ҳорисанинг онаси! Жаннатда (кўп) боғлар бор ва сенинг ўғлинг Фирдавси аъло (яъни жаннатдаги энг яхши жой)ни олди», — деди.
وَعَنْ مُوسَى بْنِ عُبَيْدَةَ مَوْلَى مُحَمَّدِ بْنِ الْقَاسِمِ قَالَ: بَعَثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ الْقَاسِمِ إِلَى الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ يَسْأَلُهُ عَنْ رَايَةِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ: كَانَتْ سَوْدَاءَ مُرَبَّعَةً مِنْ نَمِرَةٍ. رَوَاهُ أَحْمَدُ وَالتِّرْمِذِيُّ وَأَبُو دَاوُد
Muhammad ibn Qosimning ozod qilingan quli, Saqif qabilasidan boʻlmish Yunus ibn Ubayd (rahimahulloh) aytadi: Muhammad ibn Qosim meni Baroʼ ibn Ozib (roziyallohu anhu)ning oldiga, Rasululloh ﷺning bayrogʻi qanday boʻlganini soʻrab kelish uchun yubordi. Shunda u: «(Bayroq) jundan qilingan qora, toʻrtburchak shaklda edi», dedi.Муҳаммад ибн Қосимнинг озод қилинган қули, Сақиф қабиласидан бўлмиш Юнус ибн Убайд (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Муҳаммад ибн Қосим мени Барў ибн Озиб (розияллоҳу анҳу)нинг олдига, Расулуллоҳ ﷺнинг байроғи қандай бўлганини сўраб келиш учун юборди. Шунда у: «(Байроқ) жундан қилинган қора, тўртбурчак шаклда эди», деди.
وَعَنِ الْبَرَاءِ بْنِ عَازِبٍ عَنْ أَبِيهِ أَنَّهُ قَالَ لِأَبِي بَكْرٍ: يَا أَبَا بَكْرٍ حَدِّثْنِي كَيْفَ صَنَعْتُمَا حِينَ سَرَيْتَ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: أَسْرَيْنَا لَيْلَتَنَا وَمِنَ الْغَدِ حَتَّى قَامَ قَائِمُ الظَّهِيرَةِ وَخَلَا الطَّرِيقُ لَا يَمُرُّ فِيهِ أَحَدٌ فَرُفِعَتْ لَنَا صَخْرَةٌ طَوِيلَةٌ لَهَا ظِلٌّ لَمْ يَأْتِ عَلَيْهَا الشَّمْسُ فَنَزَلْنَا عِنْدَهَا وَسَوَّيْتُ لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَكَانًا بِيَدَيَّ يَنَامُ عَلَيْهِ وَبَسَطْتُ عَلَيْهِ فَرْوَةً وَقُلْتُ نَمْ يَا رسولَ الله وَأَنَا أَنْفُضُ مَا حَوْلَكَ فَنَامَ وَخَرَجْتُ أَنْفُضُ مَا حَوْلَهُ فَإِذَا أَنَا بِرَاعٍ مُقْبِلٍ قُلْتُ: أَفِي غنمكَ لبنٌ؟ قَالَ: نعم قلتُ: أفتحلبُ؟ قَالَ: نَعَمْ. فَأَخَذَ شَاةً فَحَلَبَ فِي قَعْبٍ كُثْبَةً مِنْ لَبَنٍ وَمَعِي إِدَاوَةٌ حَمَلْتُهَا لِلنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَرْتَوَى فِيهَا يَشْرَبُ وَيَتَوَضَّأُ فَأَتَيْتُ الْنَبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَكَرِهْتُ أَنْ أُوقِظَهُ فَوَافَقْتُهُ حَتَّى اسْتَيْقَظَ فَصَبَبْتُ مِنَ الْمَاءِ عَلَى اللَّبَنِ حَتَّى بَرَدَ أَسْفَلُهُ فَقُلْتُ: اشْرَبْ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَشَرِبَ حَتَّى رضيت ثمَّ قَالَ: «ألم يَأن الرحيل؟» قلتُ: بَلى قَالَ: فارتحلنا بعد مَا مَالَتِ الشَّمْسُ وَاتَّبَعَنَا سُرَاقَةُ بْنُ مَالِكٍ فَقُلْتُ: أُتِينَا يَا رَسُولَ اللَّهِ فَقَالَ: «لَا تَحْزَنْ إِنَّ اللَّهَ مَعَنَا» فَدَعَا عَلَيْهِ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَارْتَطَمَتْ بِهِ فَرَسُهُ إِلَى بَطْنِهَا فِي جَلَدٍ مِنَ الْأَرْضِ فَقَالَ: إِنِّي أَرَاكُمَا دَعَوْتُمَا عَلَيَّ فَادْعُوَا لِي فَاللَّهُ لَكُمَا أَنْ أَرُدَّ عَنْكُمَا الطَّلَبَ فَدَعَا لَهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَنَجَا فَجَعَلَ لَا يلقى أحدا إِلا قَالَ كفيتم مَا هَهُنَا فَلَا يَلْقَى أَحَدًا إِلَّا رَدَّهُ. مُتَّفَقٌ عَلَيْهِ
Baro ibn Ozib (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Abu Bakr — uyda boʻlgan otamning oldiga kelib, undan bir egar sotib oldi. U Ozibga: «Oʻgʻlingga ayt — uni men bilan (birga) koʻtarib borsin», — dedi. Bas, men uni u bilan koʻtarib bordim va otam — (egarning) narxini olish uchun — bizga ergashdi. Otam: «Ey Abu Bakr! Menga — Allohning Rasuli bilan (hijrat) tungi sayohatingda nima boʻlganini — ayt», — dedi. U: «Ha, biz tun boʻyi va ertasi kuni — peshingacha — yurdik; oʻshanda (kuchli issiq sababli) yoʻlda hech kim koʻrinmasdi. Soʻng — tagida soya boʻlgan, quyosh hali tushmagan — uzun bir qoya paydo boʻldi. Bas, biz u yerda (tuyadan) tushdik va men Paygʻambar ﷺ uxlashi uchun bir joyni tekisladim va uni bir hayvon terisi yoki quruq oʻt bilan qopladim. Men: ‹Uxlang, yo Rasululloh; men sizni qoʻriqlayman›, — dedim. Bas, u uxladi va men uni qoʻriqlash uchun (tashqariga) chiqdim. Birdan men — qoʻylari bilan oʻsha qoya tomon kelayotgan bir choʻponni — koʻrdim; u (ham) — biz kelgandagi maqsadda (yaʼni soyada dam olish uchun) kelayotgan edi. Men (undan): ‹Sen kimniki(san), ey bola?› — deb soʻradim. U: ‹Men — Madina yoki Makkadan boʻlgan bir kishiniki(man)›, — deb javob berdi. Men: ‹Sening qoʻylaringda sut bormi?› — dedim. U: ‹Ha›, — dedi. Men: ‹Biz uchun (sut) sogʻib berasanmi?› — dedim. U: ‹Ha›, — dedi. U bir qoʻyni ushladi va men undan — (qoʻyning) yelinini chang, tuk va kirdan tozalashini — soʻradim (Rivoyatchi: U Baroning bir qoʻlini boshqasi bilan urganini — choʻpon changni qanday tozalaganini koʻrsatib — koʻrdi). Choʻpon yogʻoch idishga ozgina sut sogʻdi va menda — Paygʻambar ﷺ ichishi va tahorat olishi uchun oʻzim koʻtarib yurgan — bir charm idish (mesh) bor edi. Men Paygʻambarning oldiga bordim — uni uygʻotishni istamasdim, lekin men yetib borganimda, Paygʻambar ﷺ allaqachon uygʻongan edi; bas, men — sut sovuguncha — idishning oʻrta qismiga suv quydim. Soʻng men: ‹Iching, yo Rasululloh!› — dedim. U — men mamnun boʻlguncha — ichdi. Soʻng u: ‹Joʻnash vaqtimiz keldimi?› — dedi. Men: ‹Ha›, — dedim. Bas, biz peshindan keyin joʻnadik. Suroqa ibn Molik bizga ergashdi va men: ‹Biz topib qolindik, yo Rasululloh!› — dedim. U: ‹Gʻam yema — chunki Alloh biz bilan›, — dedi. Paygʻambar ﷺ unga qarshi (yomonlik) duo qildi va shu sabab uning otining oyoqlari — qorniga qadar — yerga botib ketdi (Rivoyatchi Zuhayr — Abu Bakr ‹(U) qattiq yerga (botdi)›, deganmi yoʻqmi, deb aniq emas). Suroqa: ‹Men koʻrdimki, sen menga qarshi (yomonlik) duo qilibsan. Iltimos, men uchun yaxshilik duo qil; va Allohga qasamki, men — seni qidirayotganlarni — qaytaraman›, — dedi. Paygʻambar ﷺ uning uchun yaxshilik duo qildi va u qutuldi. Soʻng u — yoʻlda kimnidir uchratsa: ‹Men uni bu yerda (qidirib) — befoyda — koʻrdim›, — derdi. Bas, u — kimni uchratsa, (oʻshani) qaytarardi. Shunday qilib, Suroqa oʻz vaʼdasini bajardi», — dedi.Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Абу Бакр — уйда бўлган отамнинг олдига келиб, ундан бир эгар сотиб олди. У Озибга: «Ўғлингга айт — уни мен билан (бирга) кўтариб борсин», — деди. Бас, мен уни у билан кўтариб бордим ва отам — (эгарнинг) нархини олиш учун — бизга эргашди. Отам: «Эй Абу Бакр! Менга — Аллоҳнинг Расули билан (ҳижрат) тунги саёҳатингда нима бўлганини — айт», — деди. У: «Ҳа, биз тун бўйи ва эртаси куни — пешингача — юрдик; ўшанда (кучли иссиқ сабабли) йўлда ҳеч ким кўринмасди. Сўнг — тагида соя бўлган, қуёш ҳали тушмаган — узун бир қоя пайдо бўлди. Бас, биз у ерда (туядан) тушдик ва мен Пайғамбар ﷺ ухлаши учун бир жойни текисладим ва уни бир ҳайвон териси ёки қуруқ ўт билан қопладим. Мен: ‹Ухланг, ё Расулуллоҳ; мен сизни қўриқлайман›, — дедим. Бас, у ухлади ва мен уни қўриқлаш учун (ташқарига) чиқдим. Бирдан мен — қўйлари билан ўша қоя томон келаётган бир чўпонни — кўрдим; у (ҳам) — биз келгандаги мақсадда (яъни сояда дам олиш учун) келаётган эди. Мен (ундан): ‹Сен кимники(сан), эй бола?› — деб сўрадим. У: ‹Мен — Мадина ёки Маккадан бўлган бир кишиники(ман)›, — деб жавоб берди. Мен: ‹Сенинг қўйларингда сут борми?› — дедим. У: ‹Ҳа›, — деди. Мен: ‹Биз учун (сут) соғиб берасанми?› — дедим. У: ‹Ҳа›, — деди. У бир қўйни ушлади ва мен ундан — (қўйнинг) елинини чанг, тук ва кирдан тозалашини — сўрадим (Ривоятчи: У Баронинг бир қўлини бошқаси билан урганини — чўпон чангни қандай тозалаганини кўрсатиб — кўрди). Чўпон ёғоч идишга озгина сут соғди ва менда — Пайғамбар ﷺ ичиши ва таҳорат олиши учун ўзим кўтариб юрган — бир чарм идиш (меш) бор эди. Мен Пайғамбарнинг олдига бордим — уни уйғотишни истамасдим, лекин мен етиб борганимда, Пайғамбар ﷺ аллақачон уйғонган эди; бас, мен — сут совугунча — идишнинг ўрта қисмига сув қуйдим. Сўнг мен: ‹Ичинг, ё Расулуллоҳ!› — дедим. У — мен мамнун бўлгунча — ичди. Сўнг у: ‹Жўнаш вақтимиз келдими?› — деди. Мен: ‹Ҳа›, — дедим. Бас, биз пешиндан кейин жўнадик. Суроқа ибн Молик бизга эргашди ва мен: ‹Биз топиб қолиндик, ё Расулуллоҳ!› — дедим. У: ‹Ғам ема — чунки Аллоҳ биз билан›, — деди. Пайғамбар ﷺ унга қарши (ёмонлик) дуо қилди ва шу сабаб унинг отининг оёқлари — қорнига қадар — ерга ботиб кетди (Ривоятчи Зуҳайр — Абу Бакр ‹(У) қаттиқ ерга (ботди)›, деганми йўқми, деб аниқ эмас). Суроқа: ‹Мен кўрдимки, сен менга қарши (ёмонлик) дуо қилибсан. Илтимос, мен учун яхшилик дуо қил; ва Аллоҳга қасамки, мен — сени қидираётганларни — қайтараман›, — деди. Пайғамбар ﷺ унинг учун яхшилик дуо қилди ва у қутулди. Сўнг у — йўлда кимнидир учраца: ‹Мен уни бу ерда (қидириб) — бефойда — кўрдим›, — дерди. Бас, у — кимни учраца, (ўшани) қайтарарди. Шундай қилиб, Суроқа ўз ваъдасини бажарди», — деди.
وَعَن أبي إِسْحَق قَالَ قَالَ رَجُلٌ لِلْبَرَاءِ يَا أَبَا عُمَارَةَ فَرَرْتُمْ يَوْمَ حُنَيْنٍ قَالَ لَا وَاللَّهِ مَا وَلِيُّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَلَكِنْ خَرَجَ شُبَّانُ أَصْحَابِهِ لَيْسَ عَلَيْهِمْ كَثِيرُ سِلَاحٍ فَلَقَوْا قَوْمًا رُمَاةً لَا يَكَادُ يَسْقُطُ لَهُمْ سَهْمٌ فَرَشَقُوهُمْ رَشْقًا مَا يَكَادُونَ يُخْطِئُونَ فَأَقْبَلُوا هُنَاكَ إِلَى رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَرَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ عَلَى بَغْلَتِهِ الْبَيْضَاءِ وَأَبُو سُفْيَانَ بْنُ الْحَارِثِ يَقُودُهُ فَنَزَلَ وَاسْتَنْصَرَ وَقَالَ أَنَا النَّبِيُّ لَا كَذِبَ أَنَا ابْنُ عَبْدِ الْمُطَّلِبْ ثُمَّ صفهم. رَوَاهُ مُسلم. وللبخاري مَعْنَاهُ
وَفِي رِوَايَةٍ لَهُمَا قَالَ الْبَرَاءُ كُنَّا وَاللَّهِ إِذَا احْمَرَّ الْبَأْسُ نَتَّقِي بِهِ وَإِنَّ الشُّجَاعَ مِنَّا لَلَّذِي يُحَاذِيهِ يَعْنِي النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسلم
Baro ibn Ozib (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Bir kishi unga: «Ey Abu Umora! Hunayn kuni qochdingizmi?» dedi. (Baro): «Yoʻq, Alloh nomiga qasamki, Rasululloh ﷺ orqalariga burilmadilar. Lekin u zotning sahobalaridan yosh va yengil (qurolli) yigitlar — egnida sovuti yoʻq yoki koʻp quroli boʻlmagan holda — chiqib qolishdi-da, oʻqlari (mutlaqo) nishonga tegmaydigan bir qavm bilan — Havozin va Banu Nasr toʻplami bilan toʻqnashishdi. (Ular) ularga (shunday) oʻq otishdiki, deyarli xato qilmasdilar. Shunda (musulmonlar) Rasululloh ﷺ tomon yuzlandilar. Rasululloh ﷺ esa oq xachirlarida edilar, Abu Sufyon ibn Horis ibn Abdulmuttalib uni yetaklab borardi. U zot (xachirdan) tushib, (Allohdan) nusrat soʻrab: ‹Men paygʻambarman, (bunda) yolgʻon yoʻq! Men Abdulmuttalibning oʻgʻliman!› dedilar. Soʻng (sahobalarni) saf tortdilar», dedi.Баро ибн Озиб (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Бир киши унга: «Эй Абу Умора! Ҳунайн куни қочдингизми?» деди. (Баро): «Йўқ, Аллоҳ номига қасамки, Расулуллоҳ ﷺ орқаларига бурилмадилар. Лекин у зотнинг саҳобаларидан ёш ва енгил (қуролли) йигитлар — эгнида совути йўқ ёки кўп қуроли бўлмаган ҳолда — чиқиб қолишди-да, ўқлари (мутлақо) нишонга тегмайдиган бир қавм билан — Ҳавозин ва Бану Наср тўплами билан тўқнашишди. (Улар) уларга (шундай) ўқ отишдики, деярли хато қилмасдилар. Шунда (мусулмонлар) Расулуллоҳ ﷺ томон юзландилар. Расулуллоҳ ﷺ эса оқ хачирларида эдилар, Абу Суфён ибн Ҳорис ибн Абдулмутталиб уни етаклаб борарди. У зот (хачирдан) тушиб, (Аллоҳдан) нусрат сўраб: ‹Мен пайғамбарман, (бунда) ёлғон йўқ! Мен Абдулмутталибнинг ўғлиман!› дедилар. Сўнг (саҳобаларни) саф тортдилар», деди.
وَعَنِ الْبَرَاءِ قَالَ: كَانَ رُكُوعُ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَسُجُودُهُ وَبَيْنَ السَّجْدَتَيْنِ وَإِذَا رَفَعَ مِنَ الرُّكُوعِ مَا خَلَا الْقيام وَالْقعُود قَرِيبا من السوَاء
Baroʼ (ibn Ozib) (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ ning rukuʼ, sajda, ikki sajda orasidagi oʻtirish va rukuʼdan keyingi (tik) turishi — qiyom (namozda tik turish) va quʼud (namozda oʻtirish)dan tashqari — taxminan teng (uzunlikda) boʻlar edi.Барў (ибн Озиб) (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ нинг рукуъ, сажда, икки сажда орасидаги ўтириш ва рукуъдан кейинги (тик) туриши — қиём (намозда тик туриш) ва қуъуд (намозда ўтириш)дан ташқари — тахминан тенг (узунликда) бўлар эди.
وَعَنْ حُصَيْنِ بْنِ وَحْوَحٍ أَنَّ طَلْحَةَ بْنَ الْبَرَاءِ مَرِضَ فَأَتَاهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَعُودُهُ فَقَالَ: «إِنِّي لَا أَرَى طَلْحَةَ إِلَّا قَدْ حَدَثَ بِهِ الْمَوْتُ فَآذِنُونِي بِهِ وَعَجِّلُوا فَإِنَّهُ لَا يَنْبَغِي لِجِيفَةِ مُسْلِمٍ أَنْ تُحْبَسَ بَيْنَ ظَهْرَانَيْ أَهْلِهِ» . رَوَاهُ أَبُو دَاوُدَ
Husayn ibn Vahvah (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Talha ibn al-Baroʼ kasal boʻlib qoldi. Shunda Paygʻambar ﷺ uni boribkoʻrdilar va: «Men Talhani allaqachon oʻlim yetgan deb oʻylayman. Bas, (vafot etsa) menga xabar qilinglar va (uni dafn etishni) shoshilinglar. Chunki musulmonning jasadi oʻz ahli orasida ushlab turilishi joiz emas», dedilar.Ҳусайн ибн Ваҳваҳ (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Талҳа ибн ал-Барў касал бўлиб қолди. Шунда Пайғамбар ﷺ уни борибкўрдилар ва: «Мен Талҳани аллақачон ўлим етган деб ўйлайман. Бас, (вафот этса) менга хабар қилинглар ва (уни дафн этишни) шошилинглар. Чунки мусулмоннинг жасади ўз аҳли орасида ушлаб турилиши жоиз эмас», дедилар.
وَعَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبٍ عَنْ أَبِيهِ قَالَ: لَمَّا حَضَرَتْ كَعْبًا الْوَفَاةُ أَتَتْهُ أُمُّ بِشْرٍ بِنْتُ الْبَرَاءِ بْنِ مَعْرُورٍ فَقَالَتْ: يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ إِنْ لَقِيتَ فُلَانًا فَاقْرَأْ عَلَيْهِ مِنِّي السَّلَامَ. فَقَالَ: غَفَرَ اللَّهُ لَكِ يَا أُمَّ بِشْرٍ نَحْنُ أَشْغَلُ مِنْ ذَلِكَ فَقَالَتْ: يَا أَبَا عَبْدِ الرَّحْمَنِ أَمَا سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ يَقُول: «إِنَّ أَرْوَاحَ الْمُؤْمِنِينَ فِي طَيْرٍ خُضْرٍ تَعْلُقُ بِشَجَرِ الْجَنَّةِ؟» قَالَ: بَلَى. قَالَتْ: فَهُوَ ذَاكَ. رَوَاهُ ابْنُ مَاجَهْ وَالْبَيْهَقِيُّ فِي كِتَابِ الْبَعْثِ والنشور
Kaʼb ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Kaʼbga oʻlim yaqinlashganda, Ummu Bishr binti Baroʻ ibn Maʼrur uning huzuriga kelib: «Ey Abu Abdurrahmon, agar falonchini uchratsang, unga mendan salom yetkazgin», dedi. U: «Alloh seni magʻfirat qilsin, ey Ummu Bishr, biz bundan koʻra mashgʻulroqmiz», dedi. U ayol: «Ey Abu Abdurrahmon, Rasululloh ﷺ: ‹Albatta, moʻminlarning ruhlari yashil qushlar ichida boʻlib, jannat daraxtlaridan yeydilar›, deganlarini eshitmaganmiding?» dedi. U: «Ha», dedi. Ayol: «Mana shuni aytmoqchiman», dedi.Каъб ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Каъбга ўлим яқинлашганда, Умму Бишр бинти Барў ибн Маърур унинг ҳузурига келиб: «Эй Абу Абдурраҳмон, агар фалончини учратсанг, унга мендан салом етказгин», деди. У: «Аллоҳ сени мағфират қилсин, эй Умму Бишр, биз бундан кўра машғулроқмиз», деди. У аёл: «Эй Абу Абдурраҳмон, Расулуллоҳ ﷺ: ‹Албатта, мўминларнинг руҳлари яшил қушлар ичида бўлиб, жаннат дарахтларидан ейдилар›, деганларини эшитмаганмидинг?» деди. У: «Ҳа», деди. Аёл: «Мана шуни айтмоқчиман», деди.
وَعَنْ حُذَيْفَةَ قَالَ: كَانَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِذَا أَخَذَ مَضْجَعَهُ مِنَ اللَّيْلِ وَضَعَ يَدَهُ تَحْتَ خَدِّهِ ثُمَّ يَقُولُ: «اللَّهُمَّ بِاسْمِكَ أَمُوتُ وَأَحْيَا» . وَإِذَا اسْتَيْقَظَ قَالَ: «الْحَمْدُ الله الَّذِي أَحْيَانًا بَعْدَمَا مَا أماتنا وَإِلَيْهِ النشور» . رَوَاهُ البُخَارِيّ
وَمُسلم عَن الْبَراء
(Huzayfa (roziyallohu anhu) aytdi:) Paygʻambar ﷺ kechasi oʻrinlariga yotganlarida, qoʻllarini yonoqlari ostiga qoʻyib, soʻng: «Allohumma bismika amutu va ahya» (Allohim, Sening isming bilan oʻlaman va tirilaman) der edilar; uygʻonganlarida esa: «Alhamdu lillahillaziy ahyana baʼda ma amatana va ilayhin-nushur» (Bizni oʻldirgandan soʻng tiriltirgan Allohga hamd boʻlsin; qaytish ham Unga (boʻladi)) der edilar.(Ҳузайфа (розияллоҳу анҳу) айтди:) Пайғамбар ﷺ кечаси ўринларига ётганларида, қўлларини ёноқлари остига қўйиб, сўнг: «Аллоҳумма бисмика амуту ва аҳя» (Аллоҳим, Сенинг исминг билан ўламан ва тириламан) дер эдилар; уйғонганларида эса: «Алҳамду лиллаҳиллазий аҳяна баъда ма аматана ва илайҳин-нушур» (Бизни ўлдиргандан сўнг тирилтирган Аллоҳга ҳамд бўлсин; қайтиш ҳам Унга (бўлади)) дер эдилар.
وَعَنْ حُذَيْفَةَ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ كَانَ إِذَا أَرَادَ أَنْ يَنَامَ وَضَعَ يَدَهُ تَحْتَ رَأْسِهِ ثُمَّ قَالَ: «اللَّهُمَّ قِنِي عَذَابَكَ يَوْمَ تَجْمَعُ عِبَادَكَ أَوْ تَبْعَثُ عِبَادَكَ» . رَوَاهُ التِّرْمِذِيّ
وَرَوَاهُ أَحْمد عَن الْبَراء
Huzayfa ibn al-Yamon (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ uxlamoqchi boʻlganlarida qoʻllarini boshlarining tagiga qoʻyib, soʻng: «Allohim, bandalaringni toʻplaydigan (yoki bandalaringni qayta tiriltiradigan) kuningda meni azobingdan saqlagin», deb aytar edilar. (Abu Iso) aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Ҳузайфа ибн ал-Ямон (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ухламоқчи бўлганларида қўлларини бошларининг тагига қўйиб, сўнг: «Аллоҳим, бандаларингни тўплайдиган (ёки бандаларингни қайта тирилтирадиган) кунингда мени азобингдан сақлагин», деб айтар эдилар. (Абу Исо) айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.