حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ، حَدَّثَنَا شُرَحْبِيلُ بْنُ مُدْرِكٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ نُجَيٍّ، عَنْ أَبِيهِ، أَنَّهُ سَارَ مَعَ عَلِيٍّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ وَكَانَ صَاحِبَ مِطْهَرَتِهِ فَلَمَّا حَاذَى نِينَوَى وَهُوَ مُنْطَلِقٌ إِلَى صِفِّينَ فَنَادَى عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ اصْبِرْ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ اصْبِرْ أَبَا عَبْدِ اللَّهِ بِشَطِّ الْفُرَاتِ قُلْتُ وَمَاذَا قَالَ قَالَ دَخَلْتُ عَلَى النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ ذَاتَ يَوْمٍ وَعَيْنَاهُ تَفِيضَانِ قُلْتُ يَا نَبِيَّ اللَّهِ أَغْضَبَكَ أَحَدٌ مَا شَأْنُ عَيْنَيْكَ تَفِيضَانِ قَالَ بَلْ قَامَ مِنْ عِنْدِي جِبْرِيلُ قَبْلُ فَحَدَّثَنِي أَنَّ الْحُسَيْنَ يُقْتَلُ بِشَطِّ الْفُرَاتِ قَالَ فَقَالَ هَلْ لَكَ إِلَى أَنْ أُشِمَّكَ مِنْ تُرْبَتِهِ قَالَ قُلْتُ نَعَمْ فَمَدَّ يَدَهُ فَقَبَضَ قَبْضَةً مِنْ تُرَابٍ فَأَعْطَانِيهَا فَلَمْ أَمْلِكْ عَيْنَيَّ أَنْ فَاضَتَا.
Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U zot Siffin tomonga borayotib, Naynavo (degan joy)ga muvoziy kelganlarida nido qildilar: «Sabr qil, ey Abu Abdulloh; sabr qil, ey Abu Abdulloh, Furot sohilida». Men: «Bu qanaqa (soʻz)?» dedim. U zot dedilar: «Bir kuni men Nabiy ﷺning huzurlariga kirsam, u zotning koʻzlaridan yosh oqib turardi. Men: ‹Ey Allohning Nabiysi, sizni kimdir gʻazablantirdimi? Koʻzlaringizga nima boʻldiki, yosh oqib turibdi?› dedim. U zot: ‹Yoʻq, balki hozirgina yonimdan Jibril turib ketdi va menga Husayn Furot sohilida oʻldirilishini xabar berdi. Soʻng u: Uning (halok boʻladigan yeri) tuprogʻidan senga hidlatib qoʻyaymi? dedi. Men: Ha, dedim. U qoʻlini choʻzib, bir siqim tuproq oldi-da, menga berdi. Shundan men koʻzlarimni tutolmadim, ulardan yosh oqib ketdi›, dedilar».Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У зот Сиффин томонга бораётиб, Найнаво (деган жой)га мувозий келганларида нидо қилдилар: «Сабр қил, эй Абу Абдуллоҳ; сабр қил, эй Абу Абдуллоҳ, Фурот соҳилида». Мен: «Бу қанақа (сўз)?» дедим. У зот дедилар: «Бир куни мен Набий ﷺнинг ҳузурларига кирсам, у зотнинг кўзларидан ёш оқиб турарди. Мен: ‹Эй Аллоҳнинг Набийси, сизни кимдир ғазаблантирдими? Кўзларингизга нима бўлдики, ёш оқиб турибди?› дедим. У зот: ‹Йўқ, балки ҳозиргина ёнимдан Жибрил туриб кетди ва менга Ҳусайн Фурот соҳилида ўлдирилишини хабар берди. Сўнг у: Унинг (ҳалок бўладиган ери) тупроғидан сенга ҳидлатиб қўяйми? деди. Мен: Ҳа, дедим. У қўлини чўзиб, бир сиқим тупроқ олди-да, менга берди. Шундан мен кўзларимни тутолмадим, улардан ёш оқиб кетди›, дедилар».
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ آدَمَ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ هَانِئِ بْنِ هَانِئٍ، عَنْ عَلِيٍّ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا وُلِدَ الْحَسَنُ سَمَّيْتُهُ حَرْبًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرُونِي ابْنِي مَا سَمَّيْتُمُوهُ قَالَ قُلْتُ حَرْبًا قَالَ بَلْ هُوَ حَسَنٌ فَلَمَّا وُلِدَ الْحُسَيْنُ سَمَّيْتُهُ حَرْبًا فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرُونِي ابْنِي مَا سَمَّيْتُمُوهُ قَالَ قُلْتُ حَرْبًا قَالَ بَلْ هُوَ حُسَيْنٌ فَلَمَّا وُلِدَ الثَّالِثُ سَمَّيْتُهُ حَرْبًا فَجَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرُونِي ابْنِي مَا سَمَّيْتُمُوهُ قُلْتُ حَرْبًا قَالَ بَلْ هُوَ مُحَسِّنٌ ثُمَّ قَالَ سَمَّيْتُهُمْ بِأَسْمَاءِ وَلَدِ هَارُونَ شَبَّرُ وَشَبِيرُ وَمُشَبِّرٌ.
Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hasan tugʻilganda, men uni Harb deb nom qoʻydim. Soʻng Rasululloh ﷺ kelib: «Oʻgʻilchamni menga koʻrsatinglar, unga qanday ism qoʻydinglar?» dedilar. Biz: «Harb», dedik. U zot: «Yoʻq, u Hasandir», dedilar. Husayn tugʻilganda, men uni Harb deb nom qoʻydim. Soʻng Rasululloh ﷺ kelib: «Oʻgʻilchamni menga koʻrsatinglar, unga qanday ism qoʻydinglar?» dedilar. Biz: «Harb», dedik. U zot: «Yoʻq, u Husayndir», dedilar. Uchinchisi tugʻilganda, men uni Harb deb nom qoʻydim. Soʻng Nabiy ﷺ kelib: «Oʻgʻilchamni menga koʻrsatinglar, unga qanday ism qoʻydinglar?» dedilar. Men: «Harb», dedim. U zot: «Yoʻq, u Muhassindir», dedilar. Soʻng: «Men ularga Horunning oʻgʻillari Shabbar, Shabir va Mushabbirning ismlari bilan nom qoʻydim», dedilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳасан туғилганда, мен уни Ҳарб деб ном қўйдим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ келиб: «Ўғилчамни менга кўрсатинглар, унга қандай исм қўйдинглар?» дедилар. Биз: «Ҳарб», дедик. У зот: «Йўқ, у Ҳасандир», дедилар. Ҳусайн туғилганда, мен уни Ҳарб деб ном қўйдим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺ келиб: «Ўғилчамни менга кўрсатинглар, унга қандай исм қўйдинглар?» дедилар. Биз: «Ҳарб», дедик. У зот: «Йўқ, у Ҳусайндир», дедилар. Учинчиси туғилганда, мен уни Ҳарб деб ном қўйдим. Сўнг Набий ﷺ келиб: «Ўғилчамни менга кўрсатинглар, унга қандай исм қўйдинглар?» дедилар. Мен: «Ҳарб», дедим. У зот: «Йўқ, у Муҳассиндир», дедилар. Сўнг: «Мен уларга Ҳоруннинг ўғиллари Шаббар, Шабир ва Мушаббирнинг исмлари билан ном қўйдим», дедилар.
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، حَدَّثَنِي إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ هَانِئٍ، عَنْ عَلِيٍّ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ الْحَسَنُ أَشْبَهُ النَّاسِ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَيْنَ الصَّدْرِ إِلَى الرَّأْسِ وَالْحُسَيْنُ أَشْبَهُ النَّاسِ بِالنَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا كَانَ أَسْفَلَ مِنْ ذَلِكَ.
Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hasan koʻkragidan boshigacha boʻlgan qismda odamlarning Rasululloh ﷺga eng oʻxshashi edi, Husayn esa undan pastdagi qismda odamlarning Nabiy ﷺga eng oʻxshashi edi.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳасан кўкрагидан бошигача бўлган қисмда одамларнинг Расулуллоҳ ﷺга энг ўхшаши эди, Ҳусайн эса ундан пастдаги қисмда одамларнинг Набий ﷺга энг ўхшаши эди.
حَدَّثَنَا عَفَّانُ، حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ، عَنْ أَبِي الْمِقْدَامِ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ الْأَزْرَقِ، عَنْ عَلِيٍّ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ دَخَلَ عَلَيَّ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَأَنَا نَائِمٌ عَلَى الْمَنَامَةِ فَاسْتَسْقَى الْحَسَنُ أَوْ الْحُسَيْنُ قَالَ فَقَامَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَى شَاةٍ لَنَا بِكْرٍ فَحَلَبَهَا فَدَرَّتْ فَجَاءَهُ الْحَسَنُ فَنَحَّاهُ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَتْ فَاطِمَةُ يَا رَسُولَ اللَّهِ كَأَنَّهُ أَحَبُّهُمَا إِلَيْكَ قَالَ لَا وَلَكِنَّهُ اسْتَسْقَى قَبْلَهُ ثُمَّ قَالَ إِنِّي وَإِيَّاكِ وَهَذَيْنِ وَهَذَا الرَّاقِدَ فِي مَكَانٍ وَاحِدٍ يَوْمَ الْقِيَامَةِ.
Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men toʻshakda uxlab yotgan edim, huzurimga Rasululloh ﷺ kirdilar. Shunda Hasan yoki Husayn suv soʻradi. Nabiy ﷺ bizning yosh bir echkimiz oldiga borib, uni sogʻdilar, u sut berdi. Soʻng Hasan keldi, Nabiy ﷺ uni chetlatdilar. Fotima: ‹Ey Allohning Rasuli, u ikkovidan sizga koʻproq mahbubdek koʻrinadi?› dedi. U zot: ‹Yoʻq, lekin u avval suv soʻragan edi›, dedilar. Soʻng: ‹Men, sen, mana bu ikkovi va uxlab yotgan mana bu kishi qiyomat kuni bitta joyda boʻlamiz›, dedilar».Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен тўшакда ухлаб ётган эдим, ҳузуримга Расулуллоҳ ﷺ кирдилар. Шунда Ҳасан ёки Ҳусайн сув сўради. Набий ﷺ бизнинг ёш бир эчкимиз олдига бориб, уни соғдилар, у сут берди. Сўнг Ҳасан келди, Набий ﷺ уни четлатдилар. Фотима: ‹Эй Аллоҳнинг Расули, у икковидан сизга кўпроқ маҳбубдек кўринади?› деди. У зот: ‹Йўқ, лекин у аввал сув сўраган эди›, дедилар. Сўнг: ‹Мен, сен, мана бу иккови ва ухлаб ётган мана бу киши қиёмат куни битта жойда бўламиз›, дедилар».
حَدَّثَنَا أَسْوَدُ بْنُ عَامِرٍ، أَنْبَأَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ هَانِئِ بْنِ هَانِئٍ، قَالَ قَالَ عَلِيٌّ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ الْحَسَنُ أَشْبَهُ بِرَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ مَا بَيْنَ الصَّدْرِ إِلَى الرَّأْسِ وَالْحُسَيْنُ أَشْبَهُ مَا أَسْفَلَ مِنْ ذَلِكَ.
Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hasan koʻkragidan boshigacha boʻlgan qismida Rasululloh ﷺga eng oʻxshaganidir, Husayn esa undan pastki qismida u zotga eng oʻxshaganidir.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳасан кўкрагидан бошигача бўлган қисмида Расулуллоҳ ﷺга энг ўхшаганидир, Ҳусайн эса ундан пастки қисмида у зотга энг ўхшаганидир.
حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، حَدَّثَنَا إِسْرَائِيلُ، عَنْ أَبِي إِسْحَاقَ، عَنْ هَانِئِ بْنِ هَانِئٍ، عَنْ عَلِيٍّ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا وُلِدَ الْحَسَنُ جَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرُونِي ابْنِي مَا سَمَّيْتُمُوهُ قُلْتُ سَمَّيْتُهُ حَرْبًا قَالَ بَلْ هُوَ حَسَنٌ فَلَمَّا وُلِدَ الْحُسَيْنُ قَالَ أَرُونِي ابْنِي مَا سَمَّيْتُمُوهُ قُلْتُ سَمَّيْتُهُ حَرْبًا قَالَ بَلْ هُوَ حُسَيْنٌ فَلَمَّا وَلَدْتُ الثَّالِثَ جَاءَ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ أَرُونِي ابْنِي مَا سَمَّيْتُمُوهُ قُلْتُ حَرْبًا قَالَ بَلْ هُوَ مُحَسِّنٌ ثُمَّ قَالَ سَمَّيْتُهُمْ بِأَسْمَاءِ وَلَدِ هَارُونَ شَبَّرُ وَشَبِيرُ وَمُشَبِّرُ.
Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hasan tugʻilganda Rasululloh ﷺ kelib: «Oʻglimni koʻrsating, unga nima deb ism qoʻydingiz?», dedilar. Men: «Uni Harb deb nomladim», dedim. U zot: «Yoʻq, u Hasandir», dedilar. Husayn tugʻilganda: «Oʻglimni koʻrsating, unga nima deb ism qoʻydingiz?», dedilar. Men: «Uni Harb deb nomladim», dedim. U zot: «Yoʻq, u Husayndir», dedilar. Uchinchisi tugʻilganda Nabiy ﷺ kelib: «Oʻglimni koʻrsating, unga nima deb ism qoʻydingiz?», dedilar. Men: «Harb», dedim. U zot: «Yoʻq, u Muhassindir», dedilar. Soʻng: «Men ularni Horunning oʻgillari — Shabbar, Shabbir va Mushabbirning ismlari bilan nomladim», dedilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳасан туғилганда Расулуллоҳ ﷺ келиб: «Ўглимни кўрсатинг, унга нима деб исм қўйдингиз?», дедилар. Мен: «Уни Ҳарб деб номладим», дедим. У зот: «Йўқ, у Ҳасандир», дедилар. Ҳусайн туғилганда: «Ўглимни кўрсатинг, унга нима деб исм қўйдингиз?», дедилар. Мен: «Уни Ҳарб деб номладим», дедим. У зот: «Йўқ, у Ҳусайндир», дедилар. Учинчиси туғилганда Набий ﷺ келиб: «Ўглимни кўрсатинг, унга нима деб исм қўйдингиз?», дедилар. Мен: «Ҳарб», дедим. У зот: «Йўқ, у Муҳассиндир», дедилар. Сўнг: «Мен уларни Ҳоруннинг ўгиллари — Шаббар, Шаббир ва Мушаббирнинг исмлари билан номладим», дедилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي أَبَانُ بْنُ صَالِحٍ، عَنْ عِكْرِمَةَ، قَالَ وَقَفْتُ مَعَ الْحُسَيْنِ فَلَمْ أَزَلْ أَسْمَعُهُ يَقُولُ لَبَّيْكَ حَتَّى رَمَى الْجَمْرَةَ فَقُلْتُ يَا أَبَا عَبْدِ اللَّهِ مَا هَذَا الْإِهْلَالُ قَالَ سَمِعْتُ عَلِيَّ بْنَ أَبِي طَالِبٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ يُهِلُّ حَتَّى انْتَهَى إِلَى الْجَمْرَةِ وَحَدَّثَنِي أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَهَلَّ حَتَّى انْتَهَى إِلَيْهَا.
Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ jamraga yetib borgunlariga qadar talbiya aytdilar.Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ жамрага етиб боргунларига қадар талбия айтдилар.
حَدَّثَنَا زَكَرِيَّا بْنُ عَدِيٍّ، أَنْبَأَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عَمْرٍو، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَقِيلٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَلِيٍّ، عَنْ عَلِيٍّ، رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ قَالَ لَمَّا وُلِدَ الْحَسَنُ سَمَّاهُ حَمْزَةَ فَلَمَّا وُلِدَ الْحُسَيْنُ سَمَّاهُ بِعَمِّهِ جَعْفَرٍ قَالَ فَدَعَانِي رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَقَالَ إِنِّي أُمِرْتُ أَنْ أُغَيِّرَ اسْمَ هَذَيْنِ فَقُلْتُ اللَّهُ وَرَسُولُهُ أَعْلَمُ فَسَمَّاهُمَا حَسَنًا وَحُسَيْنًا.
Ali (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Hasan tugʻilganida, uni Hamza deb nomladim. Husayn tugʻilganida, uni amakisi Jaʼfarning nomi bilan nomladim. Shunda Rasululloh ﷺ meni chaqirib: «Menga bu ikkisining ismini oʻzgartirishga buyurilgan», dedilar. Men: «Alloh va Uning Rasuli bilguvchiroqdir», dedim. Va u zot ularni Hasan hamda Husayn deb nomladilar.Али (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Ҳасан туғилганида, уни Ҳамза деб номладим. Ҳусайн туғилганида, уни амакиси Жаъфарнинг номи билан номладим. Шунда Расулуллоҳ ﷺ мени чақириб: «Менга бу иккисининг исмини ўзгартиришга буюрилган», дедилар. Мен: «Аллоҳ ва Унинг Расули билгувчироқдир», дедим. Ва у зот уларни Ҳасан ҳамда Ҳусайн деб номладилар.