Ikrima mavlo ibn Abbos

وَعَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُ أَنَّ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ قَالَ: «لَا يَزْنِي الزَّانِي حِينَ يَزْنِي وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يشرب الْخمر حِين يشْربهَا وَهُوَ مُؤمن وَلَا يَسْرِقُ السَّارِقُ حِينَ يَسْرِقُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا ينتهب نهبة ذَات شرف يرفع النَّاس إِلَيْهِ أَبْصَارهم فِيهَا حِينَ يَنْتَهِبُهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ وَلَا يَغُلُّ أَحَدُكُمْ حِين يغل وَهُوَ مُؤمن فإياكم إيَّاكُمْ» وَفِي رِوَايَة ابْن عَبَّاس: «وَلَا يَقْتُلُ حِينَ يَقْتُلُ وَهُوَ مُؤْمِنٌ» . قَالَ عِكْرِمَةُ: قُلْتُ لِابْنِ عَبَّاسٍ: كَيْفَ يُنْزَعُ الْإِيمَانُ مِنْهُ؟ قَالَ: هَكَذَا وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ ثُمَّ أَخْرَجَهَا فَإِنْ تَابَ عَادَ إِلَيْهِ هَكَذَا وَشَبَّكَ بَيْنَ أَصَابِعِهِ وَقَالَ أَبُو عَبْدِ اللَّهِ: لَا يَكُونُ هَذَا مُؤْمِنًا تَامًّا وَلَا يَكُونُ لَهُ نُورُ الْإِيمَان. هَذَا لفظ البُخَارِيّ

(Abu Hurayra (roziyallohu anhu) rivoyat qildi)ki, Paygʻambar ﷺ: «Zinokor — zino qilayotgan paytda — moʻmin (boʻ lgan) holda zino qilmaydi; xamr ichuvchi — uni ichayotgan paytda — moʻmin (boʻ lgan) holda ichmaydi; oʻgʻ ri — oʻgʻ irlik qilayotgan paytda — moʻmin (boʻ lgʻan) holda oʻgʻ irlik qilmaydi» dedilar. (Ibn Shihob: «Menga Abdulmalik xabar berdi)ki, Abu Bakr buni Abu Hurayradan soʻzlab berar, soʻng: ‹Abu Bakr ular bilan (birga): ‹...va u — odamlar koʻ zlarini (oʻ ziga qarab) koʻ taradigan qadrli (katta) bir (mol)ni — uni talon-taroj qilayotgan paytda, moʻmin (boʻ lgan) holda — talamaydi›ni (ham qoʻ shar) edi› der edi.»(Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу) ривоят қилди)ки, Пайғамбар ﷺ: «Зинокор — зино қилаётган пайтда — мўмин (бў лган) ҳолда зино қилмайди; хамр ичувчи — уни ичаётган пайтда — мўмин (бў лган) ҳолда ичмайди; ўғ ри — ўғ ирлик қилаётган пайтда — мўмин (бў лған) ҳолда ўғ ирлик қилмайди» дедилар. (Ибн Шиҳоб: «Менга Абдулмалик хабар берди)ки, Абу Бакр буни Абу Ҳурайрадан сўзлаб берар, сўнг: ‹Абу Бакр улар билан (бирга): ‹...ва у — одамлар кў зларини (ў зига қараб) кў тарадиган қадрли (катта) бир (мол)ни — уни талон-тарож қилаётган пайтда, мўмин (бў лган) ҳолда — таламайди›ни (ҳам қў шар) эди› дер эди.»

وَرُوِيَ فِي «شَرْحِ السُّنَّةِ» : أَنَّ جَمَاعَةً مِنَ النِّسَاءِ رَدَّهُنَّ النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ بِالنِّكَاحِ الأول على أَزوَاجهنَّ عِنْد اجْتِمَاع الإسلاميين بَعْدَ اخْتِلَافِ الدِّينِ وَالدَّارِ مِنْهُنَّ بِنْتُ الْوَلِيدِ بْنِ مُغِيرَةَ كَانَتْ تَحْتَ صَفْوَانَ بْنِ أُمَيَّةَ فَأَسْلَمَتْ يَوْمَ الْفَتْحِ وَهَرَبَ زَوْجُهَا مِنَ الْإِسْلَامِ فَبعث النَّبِيُّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ إِلَيْهِ ابْنَ عَمِّهِ وَهْبَ بْنَ عُمَيْرٍ بِرِدَاءِ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ أَمَانًا لِصَفْوَانَ فَلَمَّا قَدِمَ جَعَلَ لَهُ رَسُولُ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ تَسْيِيرَ أَرْبَعَةِ أَشْهُرٍ حَتَّى أَسْلَمَ فَاسْتَقَرَّتْ عِنْدَهُ وَأَسْلَمَتْ أَمُّ حَكِيمٍ بِنْتُ الْحَارِثِ بْنِ هِشَامٍ امْرَأَةُ عِكْرِمَةَ بْنِ أَبِي جَهْلٍ يَوْمَ الْفَتْحِ بِمَكَّةَ وَهَرَبَ زَوْجُهَا مِنَ الْإِسْلَامِ حَتَّى قَدِمَ الْيَمَنَ فَارْتَحَلَتْ أَمُّ حَكِيمٍ حَتَّى قَدِمَتْ عَلَيْهِ الْيَمَنَ فَدَعَتْهُ إِلَى الْإِسْلَامِ فَأَسْلَمَ فَثَبَتَا عَلَى نِكَاحِهِمَا. رَوَاهُ مَالِكٌ عَنِ ابْنِ شهَاب مُرْسلا

Ibn Shihob az-Zuhriy (rahimahulloh)dan mursal tarzda rivoyat qilinadi: «Sharh us-sunna»da naql qilinishicha, Nabiy ﷺ bir necha ayolni — din va yurt ayrilganidan soʻng eru xotin Islomda birlashganida — birinchi nikohlari boʻyicha erlariga qaytarib berdilar. Ular orasida Valid ibn Mugʻiraning qizi bor edi; u Safvon ibn Umayyaning nikohida edi. U (ayol) Fath (Makka fathi) kuni Islomni qabul qildi, eri esa Islomdan qochib ketdi. Shunda Nabiy ﷺ uning oldiga amakivachchasi Vahb ibn Umayrni Rasululloh ﷺning ridolari bilan — Safvonga omonlik kafolati sifatida — yubordilar. U (Safvon) kelgach, Rasululloh ﷺ unga Islomni qabul qilgunicha toʻrt oy muhlat berdilar; shu bilan u (ayol) uning huzurida qoldi. Horis ibn Hishomning qizi Ummu Hakim — Ikrima ibn Abu Jahlning xotini — ham Fath kuni Makkada Islomni qabul qildi, eri esa Islomdan qochib, Yamanga borib qoldi. Ummu Hakim yoʻlga chiqib, Yamanda uning oldiga bordi va uni Islomga chorladi, u ham Islomni qabul qildi; shu bilan ikkovi nikohlarida barqaror qoldilar. Molik buni Ibn Shihobdan mursal tarzda rivoyat qilgan.Ибн Шиҳоб аз-Зуҳрий (раҳимаҳуллоҳ)дан мурсал тарзда ривоят қилинади: «Шарҳ ус-сунна»да нақл қилинишича, Набий ﷺ бир неча аёлни — дин ва юрт айрилганидан сўнг эру хотин Исломда бирлашганида — биринчи никоҳлари бўйича эрларига қайтариб бердилар. Улар орасида Валид ибн Муғиранинг қизи бор эди; у Сафвон ибн Умайянинг никоҳида эди. У (аёл) Фатҳ (Макка фатҳи) куни Исломни қабул қилди, эри эса Исломдан қочиб кетди. Шунда Набий ﷺ унинг олдига амакиваччаси Ваҳб ибн Умайрни Расулуллоҳ ﷺнинг ридолари билан — Сафвонга омонлик кафолати сифатида — юбордилар. У (Сафвон) келгач, Расулуллоҳ ﷺ унга Исломни қабул қилгунича тўрт ой муҳлат бердилар; шу билан у (аёл) унинг ҳузурида қолди. Ҳорис ибн Ҳишомнинг қизи Умму Ҳаким — Икрима ибн Абу Жаҳлнинг хотини — ҳам Фатҳ куни Маккада Исломни қабул қилди, эри эса Исломдан қочиб, Яманга бориб қолди. Умму Ҳаким йўлга чиқиб, Яманда унинг олдига борди ва уни Исломга чорлади, у ҳам Исломни қабул қилди; шу билан иккови никоҳларида барқарор қолдилар. Молик буни Ибн Шиҳобдан мурсал тарзда ривоят қилган.

وَعَن ابْن عَبَّاس: (مَا كَذَبَ الْفُؤَادُ مَا رَأَى. . . . وَلَقَدْ رَآهُ نزلة أُخْرَى) قَالَ: رَآهُ بِفُؤَادِهِ مَرَّتَيْنِ. رَوَاهُ مُسْلِمٌ وَفِي رِوَايَة لِلتِّرْمِذِي قَالَ: رَأَى مُحَمَّدٌ رَبَّهُ. قَالَ عِكْرِمَةُ قُلْتُ: أَلَيْسَ اللَّهُ يَقُولُ: (لَا تُدْرِكُهُ الْأَبْصَارُ وَهُوَ يدْرك الْأَبْصَار) ؟ قَالَ: وَيحك إِذَا تَجَلَّى بِنُورِهِ الَّذِي هُوَ نُورُهُ وَقَدْ رأى ربه مرَّتَيْنِ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U {Koʻngil koʻrgan narsasini yolgʻonga chiqarmadi}, {Va batahqiq, u uni boshqa bir tushishda koʻrdi} (oyatlari haqida): «(U Zot) Uni qalbi bilan ikki marta koʻrdi», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У {Кўнгил кўрган нарсасини ёлғонга чиқармади}, {Ва батаҳқиқ, у уни бошқа бир тушишда кўрди} (оятлари ҳақида): «(У Зот) Уни қалби билан икки марта кўрди», деди.

وَعَنْ عِكْرِمَةَ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ رَضِيَ اللَّهُ عَنْهُمَا قَالَ: الْمَسْأَلَةُ أَنْ تَرْفَعَ يَدَيْكَ حَذْوَ مَنْكِبَيْكَ أَوْ نَحْوِهِمَا وَالِاسْتِغْفَارُ أَنْ تُشِيرَ بِأُصْبُعٍ وَاحِدَةٍ وَالِابْتِهَالُ أَنْ تَمُدَّ يَدَيْكَ جَمِيعًا وَفِي رِوَايَةٍ قَالَ: والابتهالُ هَكَذَا وَرَفَعَ يَدَيْهِ وَجَعَلَ ظُهُورَهُمَا مِمَّا يَلِي وَجْهَهُ. رَوَاهُ أَبُو دَاوُ

Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, u: «Soʻrash (masʼala) — qoʻllaringni yelkalaring roʻparasiga yoki shunga yaqin koʻtarishingdir. Istigʻfor (magʻfirat soʻrash) — bir barmoq bilan ishora qilishingdir. Ibtihol (jon-dildan iltijo qilish) esa — ikki qoʻlingni birga choʻzishingdir», dedi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, у: «Сўраш (масъала) — қўлларингни елкаларинг рўпарасига ёки шунга яқин кўтаришингдир. Истиғфор (мағфират сўраш) — бир бармоқ билан ишора қилишингдир. Ибтиҳол (жон-дилдан илтижо қилиш) эса — икки қўлингни бирга чўзишингдир», деди.