Imron ibn Husayn al-Xuzoiy

حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ هِلاَلٍ الصَّوَّافُ، حَدَّثَنَا جَعْفَرُ بْنُ سُلَيْمَانَ الضُّبَعِيُّ، عَنْ يَزِيدَ الرِّشْكِ، عَنْ مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ، أَنَّ عِمْرَانَ بْنَ الْحُصَيْنِ، سُئِلَ عَنْ رَجُلٍ، يُطَلِّقُ امْرَأَتَهُ ثُمَّ يَقَعُ بِهَا وَلَمْ يُشْهِدْ عَلَى طَلاَقِهَا وَلاَ عَلَى رَجْعَتِهَا ‏.‏ فَقَالَ عِمْرَانُ طَلَّقْتَ بِغَيْرِ سُنَّةٍ وَرَاجَعْتَ بِغَيْرِ سُنَّةٍ أَشْهِدْ عَلَى طَلاَقِهَا وَعَلَى رَجْعَتِهَا ‏.‏

Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: undan xotinini taloq qilib, soʻng u bilan yaqinlik qilgan, ammo taloqiga ham, qaytarib olishiga ham guvoh keltirmagan kishi haqida soʻralganida, Imron: «Sunnatga xilof taloq qilibsan, sunnatga xilof qaytarib olibsan. Xotiningni taloq qilganingga va qaytarib olganingga guvoh keltir», dedi.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: ундан хотинини талоқ қилиб, сўнг у билан яқинлик қилган, аммо талоқига ҳам, қайтариб олишига ҳам гувоҳ келтирмаган киши ҳақида сўралганида, Имрон: «Суннатга хилоф талоқ қилибсан, суннатга хилоф қайтариб олибсан. Хотинингни талоқ қилганингга ва қайтариб олганингга гувоҳ келтир», деди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ عَبْدَةَ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ زَيْدٍ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ رَبَاحٍ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، قَالَ ذَكَرُوا تَفْرِيطَهُمْ فِي النَّوْمِ فَقَالَ نَامُوا حَتَّى طَلَعَتِ الشَّمْسُ ‏.‏ فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ لَيْسَ فِي النَّوْمِ تَفْرِيطٌ إِنَّمَا التَّفْرِيطُ فِي الْيَقَظَةِ فَإِذَا نَسِيَ أَحَدُكُمْ صَلاَةً أَوْ نَامَ عَنْهَا فَلْيُصَلِّهَا إِذَا ذَكَرَهَا وَلِوَقْتِهَا مِنَ الْغَدِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ عَبْدُ اللَّهِ بْنُ رَبَاحٍ فَسَمِعَنِي عِمْرَانُ بْنُ الْحُصَيْنِ، وَأَنَا أُحَدِّثُ، بِالْحَدِيثِ فَقَالَ يَا فَتًى انْظُرْ كَيْفَ تُحَدِّثُ فَإِنِّي شَاهِدٌ لِلْحَدِيثِ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ قَالَ فَمَا أَنْكَرَ مِنْ حَدِيثِهِ شَيْئًا ‏.‏

Abu Qatada (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: (Sahobalar) uyquda oʻtkazib yuborganlarini eslashdi va: «Ular quyosh chiqquncha uxlab qolishibdi», deyishdi. Shunda Rasululloh ﷺ: «Uyquda gʻaflat boʻlmaydi, gʻaflat faqat uygʻoqlikda boʻladi. Bas, biringiz biror namozni unutsa yoki uni uxlab oʻtkazib yuborsa, uni eslagan vaqtida hamda ertangi kunda uning oʻz vaqtida oʻqisin», dedilar. (Roviy) Abdulloh ibn Raboh aytdi: «Imron ibn Husayn men bu hadisni soʻzlab turganimni eshitib qoldi-da: ‹Ey yigit, hadisni qanday soʻzlayotganingga qara, men bu hadis paytida Rasululloh ﷺ bilan birga hozir edim›, dedi. Ammo u mening hadisimdan hech narsani inkor qilmadi».Абу Қатада (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: (Саҳобалар) уйқуда ўтказиб юборганларини эслашди ва: «Улар қуёш чиққунча ухлаб қолишибди», дейишди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ: «Уйқуда ғафлат бўлмайди, ғафлат фақат уйғоқликда бўлади. Бас, бирингиз бирор намозни унутса ёки уни ухлаб ўтказиб юборса, уни эслаган вақтида ҳамда эртанги кунда унинг ўз вақтида ўқисин», дедилар. (Ровий) Абдуллоҳ ибн Рабоҳ айтди: «Имрон ибн Ҳусайн мен бу ҳадисни сўзлаб турганимни эшитиб қолди-да: ‹Эй йигит, ҳадисни қандай сўзлаётганингга қара, мен бу ҳадис пайтида Расулуллоҳ ﷺ билан бирга ҳозир эдим›, деди. Аммо у менинг ҳадисимдан ҳеч нарсани инкор қилмади».

حَدَّثَنَا هَارُونُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ الْحَمَّالُ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي فُدَيْكٍ، عَنِ الْخَلِيلِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ عَلِيِّ بْنِ أَبِي طَالِبٍ، وَأَبِي الدَّرْدَاءِ، وَأَبِي، هُرَيْرَةَ وَأَبِي أُمَامَةَ الْبَاهِلِيِّ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ وَعَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَمْرٍو وَجَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ وَعِمْرَانَ بْنِ الْحُصَيْنِ كُلُّهُمْ يُحَدِّثُ عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم أَنَّهُ قَالَ ‏"‏ مَنْ أَرْسَلَ بِنَفَقَةٍ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَأَقَامَ فِي بَيْتِهِ فَلَهُ بِكُلِّ دِرْهَمٍ سَبْعُمِائَةِ دِرْهَمٍ وَمَنْ غَزَا بِنَفْسِهِ فِي سَبِيلِ اللَّهِ وَأَنْفَقَ فِي وَجْهِ ذَلِكَ فَلَهُ بِكُلِّ دِرْهَمٍ سَبْعُمِائَةِ أَلْفِ دِرْهَمٍ ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ تَلاَ هَذِهِ الآيَةَ ‏{وَاللَّهُ يُضَاعِفُ لِمَنْ يَشَاءُ}‏ ‏.‏

Ali ibn Abu Tolib (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Kim Alloh yoʻlida sarf-xarajat joʻnatib, oʻzi uyida qolsa, har bir dirhami evaziga unga yetti yuz dirham boʻladi. Kim esa Alloh yoʻlida oʻzi gʻazot qilib, oʻsha yoʻlda sarflasa, har bir dirhami evaziga unga yetti yuz ming dirham boʻladi», dedilar. Soʻng bu oyatni tilovat qildilar: {Alloh xohlagan kishiga koʻpaytirib beradi} (Baqara 261).Али ибн Абу Толиб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Ким Аллоҳ йўлида сарф-харажат жўнатиб, ўзи уйида қолса, ҳар бир дирҳами эвазига унга етти юз дирҳам бўлади. Ким эса Аллоҳ йўлида ўзи ғазот қилиб, ўша йўлда сарфласа, ҳар бир дирҳами эвазига унга етти юз минг дирҳам бўлади», дедилар. Сўнг бу оятни тиловат қилдилар: {Аллоҳ хоҳлаган кишига кўпайтириб беради} (Бақара 261).

حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ مُحَمَّدٍ، حَدَّثَنَا أَبُو أُسَامَةَ، عَنِ الْجُرَيْرِيِّ، عَنْ أَبِي الْعَلاَءِ، يَزِيدَ بْنِ الشِّخِّيرِ عَنْ أَخِيهِ، مُطَرِّفِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ الشِّخِّيرِ قَالَ قَالَ لِي عِمْرَانُ بْنُ الْحُصَيْنِ إِنِّي أُحَدِّثُكَ حَدِيثًا لَعَلَّ اللَّهَ أَنْ يَنْفَعَكَ بِهِ بَعْدَ الْيَوْمِ اعْلَمْ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَدْ أَعْمَرَ طَائِفَةً مِنْ أَهْلِهِ فِي الْعَشْرِ مِنْ ذِي الْحِجَّةِ وَلَمْ يَنْهَ عَنْهُ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَلَمْ يَنْزِلْ نَسْخُهُ قَالَ فِي ذَلِكَ بَعْدُ رَجُلٌ بِرَأْيِهِ مَا شَاءَ أَنْ يَقُولَ ‏.‏

Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi. U shunday dedi: «Men senga bir hadis aytib beraman, shoyad Alloh bu kundan keyin uning bilan senga naf bersa. Bilki, Rasululloh ﷺ zulhijja oyining oʻn kunligida oila aʼzolaridan bir guruhini umra qildirdilar va Rasululloh ﷺ undan qaytarmadilar, uni bekor qiluvchi oyat ham nozil boʻlmadi. Keyinchalik bir kishi bu haqda oʻz raʼyi bilan xohlaganini gapirdi».Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади. У шундай деди: «Мен сенга бир ҳадис айтиб бераман, шояд Аллоҳ бу кундан кейин унинг билан сенга наф берса. Билки, Расулуллоҳ ﷺ зулҳижжа ойининг ўн кунлигида оила аъзоларидан бир гуруҳини умра қилдирдилар ва Расулуллоҳ ﷺ ундан қайтармадилар, уни бекор қилувчи оят ҳам нозил бўлмади. Кейинчалик бир киши бу ҳақда ўз раъйи билан хоҳлаганини гапирди».

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ حَفْصٍ الأُبُلِّيُّ، حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ غِيَاثٍ، عَنْ عَاصِمٍ، عَنِ السُّمَيْطِ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ الْحُصَيْنِ، قَالَ بَعَثَنَا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي سَرِيَّةٍ فَحَمَلَ رَجُلٌ مِنَ الْمُسْلِمِينَ عَلَى رَجُلٍ مِنَ الْمُشْرِكِينَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ وَزَادَ فِيهِ فَنَبَذَتْهُ الأَرْضُ فَأُخْبِرَ النَّبِيُّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَقَالَ ‏"‏ إِنَّ الأَرْضَ لَتَقْبَلُ مَنْ هُوَ أَشَرُّ مِنْهُ وَلَكِنَّ اللَّهَ أَحَبَّ أَنْ يُرِيَكُمْ تَعْظِيمَ حُرْمَةِ لاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ ‏"‏ ‏.‏

Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ bizni bir sariyyada joʻnatdilar. Musulmonlardan bir kishi mushriklardan biriga hujum qildi (soʻng u hadisni soʻzladi va unga shuni qoʻshdi): Yer uni tashqariga otib chiqarardi. Buni Nabiy ﷺga xabar qilishdi. Shunda u zot: «Yer, albatta, undan ham yomonroq kishilarni qabul qiladi. Lekin Alloh sizlarga ‹Lo ilaha illalloh› kalimasi hurmatining naqadar ulugʻligini koʻrsatishni istadi», dedilar.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бизни бир сарийяда жўнатдилар. Мусулмонлардан бир киши мушриклардан бирига ҳужум қилди (сўнг у ҳадисни сўзлади ва унга шуни қўшди): Ер уни ташқарига отиб чиқарарди. Буни Набий ﷺга хабар қилишди. Шунда у зот: «Ер, албатта, ундан ҳам ёмонроқ кишиларни қабул қилади. Лекин Аллоҳ сизларга ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› калимаси ҳурматининг нақадар улуғлигини кўрсатишни истади», дедилар.

حَدَّثَنَا جَمِيلُ بْنُ الْحَسَنِ بْنِ جَمِيلٍ الْعَتَكِيُّ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الأَعْلَى، حَدَّثَنَا سَعِيدٌ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنِ الْحَسَنِ، عَنْ سَمُرَةَ بْنِ جُنْدُبٍ، قَالَ سَكْتَتَانِ حَفِظْتُهُمَا عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏.‏ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عِمْرَانُ بْنُ الْحُصَيْنِ فَكَتَبْنَا إِلَى أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ بِالْمَدِينَةِ فَكَتَبَ أَنَّ سَمُرَةَ قَدْ حَفِظَ ‏.‏ قَالَ سَعِيدٌ فَقُلْنَا لِقَتَادَةَ مَا هَاتَانِ السَّكْتَتَانِ قَالَ إِذَا دَخَلَ فِي صَلاَتِهِ وَإِذَا فَرَغَ مِنَ الْقِرَاءَةِ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ بَعْدُ وَإِذَا قَرَأَ ‏{غَيْرِ الْمَغْضُوبِ عَلَيْهِمْ وَلاَ الضَّالِّينَ}‏ ‏.‏ قَالَ وَكَانَ يُعْجِبُهُمْ إِذَا فَرَغَ مِنَ الْقِرَاءَةِ أَنْ يَسْكُتَ حَتَّى يَتَرَادَّ إِلَيْهِ نَفَسُهُ ‏.‏

Samura ibn Jundub (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺdan ikkita sukut (jim turishni) yodlab oldim». Imron ibn Husayn buni inkor qildi, shunda biz Madinaga Ubay ibn Kaʼbga xat yozdik, u esa Samura toʻgʻri yodlaganini yozib yubordi. Said dedi: Biz Qatodaga: «Bu ikki sukut nima?» dedik. U: «Namozini boshlaganda va qiroatdan bemalol boʻlganda», dedi. Soʻng keyinroq: «Va {gʻayril-magʻzubi alayhim va lazzoollin} deb oʻqiganda», dedi. U dedi: Ular qiroatdan bemalol boʻlgach, nafasi joyiga qaytguncha jim turishni yaxshi koʻrar edilar.Самура ибн Жундуб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺдан иккита сукут (жим туришни) ёдлаб олдим». Имрон ибн Ҳусайн буни инкор қилди, шунда биз Мадинага Убай ибн Каъбга хат ёздик, у эса Самура тўғри ёдлаганини ёзиб юборди. Саид деди: Биз Қатодага: «Бу икки сукут нима?» дедик. У: «Намозини бошлаганда ва қироатдан бемалол бўлганда», деди. Сўнг кейинроқ: «Ва {ғайрил-мағзуби алайҳим ва лаззооллин} деб ўқиганда», деди. У деди: Улар қироатдан бемалол бўлгач, нафаси жойига қайтгунча жим туришни яхши кўрар эдилар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ خِدَاشٍ، وَعَلِيُّ بْنُ الْحُسَيْنِ بْنِ إِشْكَابَ، قَالاَ حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ الْحَسَنِ، قَالَ قَالَ سَمُرَةُ حَفِظْتُ سَكْتَتَيْنِ فِي الصَّلاَةِ سَكْتَةً قَبْلَ الْقِرَاءَةِ وَسَكْتَةً عِنْدَ الرُّكُوعِ ‏.‏ فَأَنْكَرَ ذَلِكَ عَلَيْهِ عِمْرَانُ بْنُ الْحُصَيْنِ فَكَتَبُوا إِلَى الْمَدِينَةِ إِلَى أُبَىِّ بْنِ كَعْبٍ فَصَدَّقَ سَمُرَةَ ‏.‏

Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men namozda ikki toʻxtashni yodda saqladim: qiroatdan oldingi toʻxtash va rukuʼ oldidagi toʻxtash». Imron ibn Husayn buni inkor qildi. Shunda ular Madinaga, Ubay ibn Kaʼbga xat yozishdi, u esa Samuraning gapini tasdiqladi.Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен намозда икки тўхташни ёдда сақладим: қироатдан олдинги тўхташ ва рукуъ олдидаги тўхташ». Имрон ибн Ҳусайн буни инкор қилди. Шунда улар Мадинага, Убай ибн Каъбга хат ёзишди, у эса Самуранинг гапини тасдиқлади.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ خَلَفٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ زِيَادٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا بِشْرُ بْنُ الْمُفَضَّلِ، ح وَحَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ رَافِعٍ، حَدَّثَنَا هُشَيْمٌ، جَمِيعًا عَنْ يُونُسَ، عَنْ أَبِي قِلاَبَةَ، عَنْ أَبِي الْمُهَلَّبِ، عَنْ عِمْرَانَ بْنِ الْحُصَيْنِ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ ‏"‏ إِنَّ أَخَاكُمُ النَّجَاشِيَّ قَدْ مَاتَ فَصَلُّوا عَلَيْهِ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَقَامَ فَصَلَّيْنَا خَلْفَهُ وَإِنِّي لَفِي الصَّفِّ الثَّانِي فَصَلَّى عَلَيْهِ صفَّين‏.‏

Imron ibn Husayn (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Albatta, birodaringiz Najoshiy vafot etdi, unga janoza namozini oʻqinglar», dedilar. Soʻng u zot turdilar va biz ularning orqasida namoz oʻqidik. Men ikkinchi safda edim. U zot unga ikki saf boʻlib janoza namozini oʻqidilar.Имрон ибн Ҳусайн (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Албатта, биродарингиз Нажоший вафот этди, унга жаноза намозини ўқинглар», дедилар. Сўнг у зот турдилар ва биз уларнинг орқасида намоз ўқидик. Мен иккинчи сафда эдим. У зот унга икки саф бўлиб жаноза намозини ўқидилар.