Miqdod ibn al-Asvad

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ عَثْمَةَ، حَدَّثَنِي مُوسَى بْنُ يَعْقُوبَ الزَّمْعِيُّ، حَدَّثَتْنِي عَمَّتِي، قُرَيْبَةُ بِنْتُ عَبْدِ اللَّهِ أَنَّ أُمَّهَا، كَرِيمَةَ بِنْتَ الْمِقْدَادِ بْنِ عَمْرٍو أَخْبَرَتْهَا عَنْ ضُبَاعَةَ بِنْتِ الزُّبَيْرِ، عَنِ الْمِقْدَادِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّهُ خَرَجَ ذَاتَ يَوْمٍ إِلَى الْبَقِيعِ وَهُوَ الْمَقْبُرَةُ لِحَاجَتِهِ وَكَانَ النَّاسُ لاَ يَذْهَبُ أَحَدُهُمْ فِي حَاجَتِهِ إِلاَّ فِي الْيَوْمَيْنِ وَالثَّلاَثَةِ فَإِنَّمَا يَبْعَرُ كَمَا تَبْعَرُ الإِبِلُ ثُمَّ دَخَلَ خَرِبَةً فَبَيْنَمَا هُوَ جَالِسٌ لِحَاجَتِهِ إِذْ رَأَى جُرَذًا أَخْرَجَ مِنْ جُحْرٍ دِينَارًا ثُمَّ دَخَلَ فَأَخْرَجَ آخَرَ حَتَّى أَخْرَجَ سَبْعَةَ عَشَرَ دِينَارًا ثُمَّ أَخْرَجَ طَرَفَ خِرْقَةٍ حَمْرَاءَ ‏.‏ قَالَ الْمِقْدَادُ فَسَلَلْتُ الْخِرْقَةَ فَوَجَدْتُ فِيهَا دِينَارًا فَتَمَّتْ ثَمَانِيَةَ عَشَرَ دِينَارًا فَخَرَجْتُ بِهَا حَتَّى أَتَيْتُ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرْتُهُ خَبَرَهَا فَقُلْتُ خُذْ صَدَقَتَهَا يَا رَسُولَ اللَّهِ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ ارْجِعْ بِهَا لاَ صَدَقَةَ فِيهَا بَارَكَ اللَّهُ لَكَ فِيهَا ‏"‏ ‏.‏ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ لَعَلَّكَ أَتْبَعْتَ يَدَكَ فِي الْجُحْرِ ‏"‏ ‏.‏ قُلْتُ لاَ وَالَّذِي أَكْرَمَكَ بِالْحَقِّ ‏.‏ قَالَ فَلَمْ يَفْنَ آخِرُهَا حَتَّى مَاتَ ‏.‏

Miqdod ibn Amr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U bir kuni qabriston boʻlgan Baqiʼga hojatini chiqarish uchun ketdi. Odamlar ikki-uch kunda bir marta hojatga chiqar, tuya qumalogʻi kabi qumaloq chiqarar edilar. Soʻng u bir vayronaga kirdi va hojati uchun oʻtirgan payti bir kalamush inidan bir dinorni olib chiqqanini koʻrdi. Soʻng u yana kirib, boshqasini olib chiqdi va shu tariqa oʻn yetti dinor olib chiqdi. Keyin qizil bir latta uchini olib chiqdi. Miqdod dedi: Men lattani tortdim va ichidan yana bir dinor topdim, shunday qilib oʻn sakkiz dinor toʻldi. Men uni olib, Rasululloh ﷺ oldilariga keldim va voqeani aytib berdim, soʻng: «Ey Allohning Rasuli, uning zakotini oling», dedim. U zot: «Uni qaytarib olib ket, unda zakot yoʻq. Alloh uni senga barakotli qilsin», dedilar. Soʻng: «Balki qoʻlingni inga tiqqandirsan?» dedilar. Men: «Yoʻq, seni haq bilan ulugʻlagan Zotga qasamki», dedim. U (Miqdod) dedi: Oxirgi dinori u vafot etguncha tugamadi.Миқдод ибн Амр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У бир куни қабристон бўлган Бақиъга ҳожатини чиқариш учун кетди. Одамлар икки-уч кунда бир марта ҳожатга чиқар, туя қумалоғи каби қумалоқ чиқарар эдилар. Сўнг у бир вайронага кирди ва ҳожати учун ўтирган пайти бир каламуш инидан бир динорни олиб чиққанини кўрди. Сўнг у яна кириб, бошқасини олиб чиқди ва шу тариқа ўн етти динор олиб чиқди. Кейин қизил бир латта учини олиб чиқди. Миқдод деди: Мен латтани тортдим ва ичидан яна бир динор топдим, шундай қилиб ўн саккиз динор тўлди. Мен уни олиб, Расулуллоҳ ﷺ олдиларига келдим ва воқеани айтиб бердим, сўнг: «Эй Аллоҳнинг Расули, унинг закотини олинг», дедим. У зот: «Уни қайтариб олиб кет, унда закот йўқ. Аллоҳ уни сенга баракотли қилсин», дедилар. Сўнг: «Балки қўлингни инга тиққандирсан?» дедилар. Мен: «Йўқ, сени ҳақ билан улуғлаган Зотга қасамки», дедим. У (Миқдод) деди: Охирги динори у вафот этгунча тугамади.

حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَكِيمٍ، حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، حَدَّثَنَا قَيْسُ بْنُ الرَّبِيعِ، عَنِ الْمِقْدَامِ بْنِ شُرَيْحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ سَعْدٍ، قَالَ نَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ فِينَا سِتَّةٍ فِيَّ وَفِي ابْنِ مَسْعُودٍ وَصُهَيْبٍ وَعَمَّارٍ وَالْمِقْدَادِ وَبِلاَلٍ ‏.‏ قَالَ قَالَتْ قُرَيْشٌ لِرَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ إِنَّا لاَ نَرْضَى أَنْ نَكُونَ أَتْبَاعًا لَهُمْ فَاطْرُدْهُمْ عَنْكَ ‏.‏ قَالَ فَدَخَلَ قَلْبَ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ مِنْ ذَلِكَ مَا شَاءَ اللَّهُ أَنْ يَدْخُلَ فَأَنْزَلَ اللَّهُ عَزَّ وَجَلَّ ‏{وَلاَ تَطْرُدِ الَّذِينَ يَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيدُونَ وَجْهَهُ}‏ الآيَةَ ‏.‏

Saʼd ibn Abu Vaqqos (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Bu oyat biz oltovlarimiz haqida nozil boʻldi: men, Ibn Masʼud, Suhayb, Ammor, Miqdod va Bilol haqida. Qurayshliklar Rasululloh ﷺga: «Biz ularga ergashuvchi boʻlishga rozi emasmiz, ularni oʻzingdan quvib yubor», deyishdi. Shundan Rasululloh ﷺning qalbiga Alloh xohlagancha narsa kirdi. Shunda Alloh azza va jalla: {Rabbilarining yuzini istab, ertayu kech Unga duo qiladiganlarni quvib yubormagin} oyatini nozil qildi.Саъд ибн Абу Ваққос (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Бу оят биз олтовларимиз ҳақида нозил бўлди: мен, Ибн Масъуд, Суҳайб, Аммор, Миқдод ва Билол ҳақида. Қурайшликлар Расулуллоҳ ﷺга: «Биз уларга эргашувчи бўлишга рози эмасмиз, уларни ўзингдан қувиб юбор», дейишди. Шундан Расулуллоҳ ﷺнинг қалбига Аллоҳ хоҳлаганча нарса кирди. Шунда Аллоҳ азза ва жалла: {Раббиларининг юзини истаб, эртаю кеч Унга дуо қиладиганларни қувиб юбормагин} оятини нозил қилди.

حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ بْنُ مُوسَى، وَسُوَيْدُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالاَ حَدَّثَنَا شَرِيكٌ، عَنْ أَبِي رَبِيعَةَ الإِيَادِيِّ، عَنِ ابْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ ‏"‏ إِنَّ اللَّهَ أَمَرَنِي بِحُبِّ أَرْبَعَةٍ وَأَخْبَرَنِي أَنَّهُ يُحِبُّهُمْ ‏"‏ ‏.‏ قِيلَ يَا رَسُولَ اللَّهِ مَنْ هُمْ قَالَ ‏"‏ عَلِيٌّ مِنْهُمْ ‏"‏ ‏.‏ يَقُولُ ذَلِكَ ثَلاَثًا ‏"‏ وَأَبُو ذَرٍّ وَسَلْمَانُ وَالْمِقْدَادُ ‏"‏ ‏.‏

Burayda (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh menga toʻrt kishini sevishni buyurdi va menga Oʻzi ham ularni sevishini xabar berdi», dedilar. «Ey Rasululloh, ular kimlar?» deb soʻralganda, u zot: «Ali ulardandir», deb buni uch marta takrorladilar, soʻng: «Abu Zarr, Salmon va Miqdod», dedilar.Бурайда (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ менга тўрт кишини севишни буюрди ва менга Ўзи ҳам уларни севишини хабар берди», дедилар. «Эй Расулуллоҳ, улар кимлар?» деб сўралганда, у зот: «Али улардандир», деб буни уч марта такрорладилар, сўнг: «Абу Зарр, Салмон ва Миқдод», дедилар.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ سَعِيدٍ الدَّارِمِيُّ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ أَبِي بُكَيْرٍ، حَدَّثَنَا زَائِدَةُ بْنُ قُدَامَةَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ أَبِي النَّجُودِ، عَنْ زِرِّ بْنِ حُبَيْشٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ مَسْعُودٍ، قَالَ كَانَ أَوَّلَ مَنْ أَظْهَرَ إِسْلاَمَهُ سَبْعَةٌ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ وَأَبُو بَكْرٍ وَعَمَّارٌ وَأُمُّهُ سُمَيَّةُ وَصُهَيْبٌ وَبِلاَلٌ وَالْمِقْدَادُ فَأَمَّا رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَمَنَعَهُ اللَّهُ بِعَمِّهِ أَبِي طَالِبٍ وَأَمَّا أَبُو بَكْرٍ فَمَنَعَهُ اللَّهُ بِقَوْمِهِ وَأَمَّا سَائِرُهُمْ فَأَخَذَهُمُ الْمُشْرِكُونَ وَأَلْبَسُوهُمْ أَدْرَاعَ الْحَدِيدِ وَصَهَرُوهُمْ فِي الشَّمْسِ فَمَا مِنْهُمْ مِنْ أَحَدٍ إِلاَّ وَقَدْ وَاتَاهُمْ عَلَى مَا أَرَادُوا إِلاَّ بِلاَلاً فَإِنَّهُ قَدْ هَانَتْ عَلَيْهِ نَفْسُهُ فِي اللَّهِ وَهَانَ عَلَى قَوْمِهِ فَأَخَذُوهُ فَأَعْطَوْهُ الْوِلْدَانَ فَجَعَلُوا يَطُوفُونَ بِهِ فِي شِعَابِ مَكَّةَ وَهُوَ يَقُولُ أَحَدٌ أَحَدٌ ‏.‏

Abdulloh ibn Masʼud (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Islomini birinchi boʻlib oshkora qilganlar yetti kishi edi: Rasululloh ﷺ, Abu Bakr, Ammor va uning onasi Sumayya, Suhayb, Bilol va Miqdod. Rasululloh ﷺni Alloh amakilari Abu Tolib orqali himoya qildi, Abu Bakrni esa Alloh qavmi orqali himoya qildi. Qolganlarini esa mushriklar ushlab, ustlariga temir sovutlar kiydirib, quyoshda qizdirishardi. Ulardan har biri mushriklar istagan narsaga koʻndi, faqat Bilolgina yoʻq. Chunki u Alloh yoʻlida oʻz jonini arzon tutdi va qavmi nazdida ham arzon boʻldi. Bas, ular uni ushlab, bolalarga topshirdilar, ular esa uni Makka koʻchalarida aylantirib yurishardi, u esa: «Ahad, Ahad», derdi.Абдуллоҳ ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Исломини биринчи бўлиб ошкора қилганлар етти киши эди: Расулуллоҳ ﷺ, Абу Бакр, Аммор ва унинг онаси Сумайя, Суҳайб, Билол ва Миқдод. Расулуллоҳ ﷺни Аллоҳ амакилари Абу Толиб орқали ҳимоя қилди, Абу Бакрни эса Аллоҳ қавми орқали ҳимоя қилди. Қолганларини эса мушриклар ушлаб, устларига темир совутлар кийдириб, қуёшда қиздиришарди. Улардан ҳар бири мушриклар истаган нарсага кўнди, фақат Билолгина йўқ. Чунки у Аллоҳ йўлида ўз жонини арзон тутди ва қавми наздида ҳам арзон бўлди. Бас, улар уни ушлаб, болаларга топширдилар, улар эса уни Макка кўчаларида айлантириб юришарди, у эса: «Аҳад, Аҳад», дерди.