حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا الأَشْعَثُ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ سِيرِينَ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ شَقِيقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لاَ يُصَلِّي فِي شُعُرِنَا أَوْ فِي لُحُفِنَا . قَالَ عُبَيْدُ اللَّهِ شَكَّ أَبِي .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Rasululloh ﷺ bizning yopinchiqlarimizda yoki choyshablarimizda namoz oʻqimas edilar», dedi. Ubaydulloh: «Otam (bu rivoyatda) shubha qildi», dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Расулуллоҳ ﷺ бизнинг ёпинчиқларимизда ёки чойшабларимизда намоз ўқимас эдилар», деди. Убайдуллоҳ: «Отам (бу ривоятда) шубҳа қилди», деди.
حَدَّثَنَا أَبُو كَامِلٍ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ يَعْنِي ابْنَ زُرَيْعٍ، ح وَحَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا حَمَّادٌ، - الْمَعْنَى - حَدَّثَنِي مُحَمَّدُ بْنُ عَمْرٍو، حَدَّثَنَا أَبُو سَلَمَةَ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " تُسْتَأْمَرُ الْيَتِيمَةُ فِي نَفْسِهَا فَإِنْ سَكَتَتْ فَهُوَ إِذْنُهَا وَإِنْ أَبَتْ فَلاَ جَوَازَ عَلَيْهَا " . وَالإِخْبَارُ فِي حَدِيثِ يَزِيدَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَكَذَلِكَ رَوَاهُ أَبُو خَالِدٍ سُلَيْمَانُ بْنُ حَيَّانَ وَمُعَاذٌ عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَمْرٍو .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Yetim qizdan oʻzi haqida amri (roziligi) soʻraladi. Agar jim tursa, bu uning iznidir; agar koʻnmasa, unga (majburlash) joiz emas», dedilar. (Bu haqdagi sarih) xabar Yazidning hadisidadir. Abu Dovud aytdi: shuningdek, buni Abu Xolid Sulaymon ibn Hayyon va Muoz Muhammad ibn Amrdan rivoyat qilgan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Етим қиздан ўзи ҳақида амри (розилиги) сўралади. Агар жим турса, бу унинг изнидир; агар кўнмаса, унга (мажбурлаш) жоиз эмас», дедилар. (Бу ҳақдаги сариҳ) хабар Язиднинг ҳадисидадир. Абу Довуд айтди: шунингдек, буни Абу Холид Сулаймон ибн Ҳайён ва Муоз Муҳаммад ибн Амрдан ривоят қилган.
حَدَّثَنَا مُوسَى بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبَانُ، حَدَّثَنَا قَتَادَةُ، حَدَّثَنِي أَبُو حَسَّانَ، عَنِ الأَسْوَدِ بْنِ يَزِيدَ، أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ، وَرَّثَ أُخْتًا وَابْنَةً فَجَعَلَ لِكُلِّ وَاحِدَةٍ مِنْهُمَا النِّصْفَ وَهُوَ بِالْيَمَنِ وَنَبِيُّ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَوْمَئِذٍ حَىٌّ .
Asvad ibn Yazid (rahimahulloh)dan rivoyat qilinishicha, Muoz ibn Jabal bir singil va bir qizga meros ajratib, ularning har biriga yarmini berdi. Bu paytda u Yamanda edi, Allohning Nabiysi ﷺ esa oʻsha kunlarda hayot edilar.Асвад ибн Язид (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинишича, Муоз ибн Жабал бир сингил ва бир қизга мерос ажратиб, уларнинг ҳар бирига ярмини берди. Бу пайтда у Яманда эди, Аллоҳнинг Набийси ﷺ эса ўша кунларда ҳаёт эдилар.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي حَكِيمٍ، عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ بُرَيْدَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ يَعْمَرَ، عَنْ أَبِي الأَسْوَدِ الدِّيلِيِّ، أَنَّ مُعَاذًا، أُتِيَ بِمِيرَاثِ يَهُودِيٍّ وَارِثُهُ مُسْلِمٌ بِمَعْنَاهُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Abu Aswad ad-Diyliy (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Muozga merosxoʻri musulmon boʻlgan bir yahudiyning merosi keltirildi. (Roviy hadisni) Paygʻambar ﷺdan shu maʼnoda rivoyat qildi.Абу Асwад ад-Дийлий (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Муозга меросхўри мусулмон бўлган бир яҳудийнинг мероси келтирилди. (Ровий ҳадисни) Пайғамбар ﷺдан шу маънода ривоят қилди.
حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، دُحَيْمٌ الدِّمَشْقِيُّ حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنِي حَسَّانُ، - يَعْنِي ابْنَ عَطِيَّةَ - عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ سَابِطٍ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مَيْمُونٍ الأَوْدِيِّ، قَالَ قَدِمَ عَلَيْنَا مُعَاذُ بْنُ جَبَلٍ الْيَمَنَ رَسُولُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم إِلَيْنَا - قَالَ - فَسَمِعْتُ تَكْبِيرَهُ مَعَ الْفَجْرِ رَجُلٌ أَجَشُّ الصَّوْتِ - قَالَ - فَأُلْقِيَتْ عَلَيْهِ مَحَبَّتِي فَمَا فَارَقْتُهُ حَتَّى دَفَنْتُهُ بِالشَّامِ مَيْتًا ثُمَّ نَظَرْتُ إِلَى أَفْقَهِ النَّاسِ بَعْدَهُ فَأَتَيْتُ ابْنَ مَسْعُودٍ فَلَزِمْتُهُ حَتَّى مَاتَ فَقَالَ قَالَ لِي رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " كَيْفَ بِكُمْ إِذَا أَتَتْ عَلَيْكُمْ أُمَرَاءُ يُصَلُّونَ الصَّلاَةَ لِغَيْرِ مِيقَاتِهَا " . قُلْتُ فَمَا تَأْمُرُنِي إِنْ أَدْرَكَنِي ذَلِكَ يَا رَسُولَ اللَّهِ قَالَ " صَلِّ الصَّلاَةَ لِمِيقَاتِهَا وَاجْعَلْ صَلاَتَكَ مَعَهُمْ سُبْحَةً " .
Amr ibn Maymun al-Avdiy aytdi: Allohning Rasuli ﷺ tomonidan bizga elchi qilib yuborilgan Muoz ibn Jabal (roziyallohu anhu) Yamanga, bizning oldimizga keldi. Men uning bomdod paytidagi takbirini eshitdim — u jarangdor ovozli kishi edi. Shunda menga unga nisbatan muhabbat solindi va men uni Shomda dafn etgunimcha — vafotigacha undan ajralmadim. Soʻng undan keyin odamlarning eng faqihroqiga nazar soldim va Ibn Masʼud (roziyallohu anhu)ning oldiga keldim hamda u vafot etgunicha unga yaqin boʻldim. U dedi: Rasululloh ﷺ menga: «Sizlarga namozni oʻz vaqtidan boshqada oʻqiydigan amirlar kelsa, holingiz qanday boʻladi?» dedilar. Men: «Ey Allohning Rasuli, bunga yoʻliqsam, menga nimani buyurasiz?» dedim. U zot: «Namozni oʻz vaqtida oʻqi va ular bilan oʻqigan namozingni nafl qilib ol», dedilar.Амр ибн Маймун ал-Авдий айтди: Аллоҳнинг Расули ﷺ томонидан бизга элчи қилиб юборилган Муоз ибн Жабал (розияллоҳу анҳу) Яманга, бизнинг олдимизга келди. Мен унинг бомдод пайтидаги такбирини эшитдим — у жарангдор овозли киши эди. Шунда менга унга нисбатан муҳаббат солинди ва мен уни Шомда дафн этгунимча — вафотигача ундан ажралмадим. Сўнг ундан кейин одамларнинг энг фақиҳроқига назар солдим ва Ибн Масъуд (розияллоҳу анҳу)нинг олдига келдим ҳамда у вафот этгунича унга яқин бўлдим. У деди: Расулуллоҳ ﷺ менга: «Сизларга намозни ўз вақтидан бошқада ўқийдиган амирлар келса, ҳолингиз қандай бўлади?» дедилар. Мен: «Эй Аллоҳнинг Расули, бунга йўлиқсам, менга нимани буюрасиз?» дедим. У зот: «Намозни ўз вақтида ўқи ва улар билан ўқиган намозингни нафл қилиб ол», дедилар.
حَدَّثَنَا عَمْرُو بْنُ مَرْزُوقٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى، ح وَحَدَّثَنَا ابْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ مُرَّةَ، سَمِعْتُ ابْنَ أَبِي لَيْلَى، قَالَ أُحِيلَتِ الصَّلاَةُ ثَلاَثَةَ أَحْوَالٍ - قَالَ - وَحَدَّثَنَا أَصْحَابُنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " لَقَدْ أَعْجَبَنِي أَنْ تَكُونَ صَلاَةُ الْمُسْلِمِينَ - أَوْ قَالَ الْمُؤْمِنِينَ - وَاحِدَةً حَتَّى لَقَدْ هَمَمْتُ أَنْ أَبُثَّ رِجَالاً فِي الدُّورِ يُنَادُونَ النَّاسَ بِحِينِ الصَّلاَةِ وَحَتَّى هَمَمْتُ أَنْ آمُرَ رِجَالاً يَقُومُونَ عَلَى الآطَامِ يُنَادُونَ الْمُسْلِمِينَ بِحِينِ الصَّلاَةِ حَتَّى نَقَسُوا أَوْ كَادُوا أَنْ يَنْقُسُوا " . قَالَ فَجَاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَقَالَ يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنِّي لَمَّا رَجَعْتُ - لِمَا رَأَيْتُ مِنَ اهْتِمَامِكَ - رَأَيْتُ رَجُلاً كَأَنَّ عَلَيْهِ ثَوْبَيْنِ أَخْضَرَيْنِ فَقَامَ عَلَى الْمَسْجِدِ فَأَذَّنَ ثُمَّ قَعَدَ قَعْدَةً ثُمَّ قَامَ فَقَالَ مِثْلَهَا إِلاَّ أَنَّهُ يَقُولُ قَدْ قَامَتِ الصَّلاَةُ وَلَوْلاَ أَنْ يَقُولَ النَّاسُ - قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى أَنْ تَقُولُوا - لَقُلْتُ إِنِّي كُنْتُ يَقْظَانًا غَيْرَ نَائِمٍ . فَقَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَقَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى " لَقَدْ أَرَاكَ اللَّهُ خَيْرًا " . وَلَمْ يَقُلْ عَمْرٌو " لَقَدْ أَرَاكَ اللَّهُ خَيْرًا فَمُرْ بِلاَلاً فَلْيُؤَذِّنْ " . قَالَ فَقَالَ عُمَرُ أَمَا إِنِّي قَدْ رَأَيْتُ مِثْلَ الَّذِي رَأَى وَلَكِنِّي لَمَّا سُبِقْتُ اسْتَحْيَيْتُ . قَالَ وَحَدَّثَنَا أَصْحَابُنَا قَالَ وَكَانَ الرَّجُلُ إِذَا جَاءَ يَسْأَلُ فَيُخْبَرُ بِمَا سُبِقَ مِنْ صَلاَتِهِ وَإِنَّهُمْ قَامُوا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم مِنْ بَيْنِ قَائِمٍ وَرَاكِعٍ وَقَاعِدٍ وَمُصَلٍّ مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى قَالَ عَمْرٌو وَحَدَّثَنِي بِهَا حُصَيْنٌ عَنِ ابْنِ أَبِي لَيْلَى حَتَّى جَاءَ مُعَاذٌ . قَالَ شُعْبَةُ وَقَدْ سَمِعْتُهَا مِنْ حُصَيْنٍ فَقَالَ لاَ أَرَاهُ عَلَى حَالٍ إِلَى قَوْلِهِ كَذَلِكَ فَافْعَلُوا . قَالَ أَبُو دَاوُدَ ثُمَّ رَجَعْتُ إِلَى حَدِيثِ عَمْرِو بْنِ مَرْزُوقٍ قَالَ فَجَاءَ مُعَاذٌ فَأَشَارُوا إِلَيْهِ - قَالَ شُعْبَةُ وَهَذِهِ سَمِعْتُهَا مِنْ حُصَيْنٍ - قَالَ فَقَالَ مُعَاذٌ لاَ أَرَاهُ عَلَى حَالٍ إِلاَّ كُنْتُ عَلَيْهَا . قَالَ فَقَالَ إِنَّ مُعَاذًا قَدْ سَنَّ لَكُمْ سُنَّةً كَذَلِكَ فَافْعَلُوا . قَالَ وَحَدَّثَنَا أَصْحَابُنَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم لَمَّا قَدِمَ الْمَدِينَةَ أَمَرَهُمْ بِصِيَامِ ثَلاَثَةِ أَيَّامٍ ثُمَّ أُنْزِلَ رَمَضَانُ وَكَانُوا قَوْمًا لَمْ يَتَعَوَّدُوا الصِّيَامَ وَكَانَ الصِّيَامُ عَلَيْهِمْ شَدِيدًا فَكَانَ مَنْ لَمْ يَصُمْ أَطْعَمَ مِسْكِينًا فَنَزَلَتْ هَذِهِ الآيَةُ { فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ } فَكَانَتِ الرُّخْصَةُ لِلْمَرِيضِ وَالْمُسَافِرِ فَأُمِرُوا بِالصِّيَامِ . قَالَ وَحَدَّثَنَا أَصْحَابُنَا قَالَ وَكَانَ الرَّجُلُ إِذَا أَفْطَرَ فَنَامَ قَبْلَ أَنْ يَأْكُلَ لَمْ يَأْكُلْ حَتَّى يُصْبِحَ . قَالَ فَجَاءَ عُمَرُ بْنُ الْخَطَّابِ فَأَرَادَ امْرَأَتَهُ فَقَالَتْ إِنِّي قَدْ نِمْتُ فَظَنَّ أَنَّهَا تَعْتَلُّ فَأَتَاهَا فَجَاءَ رَجُلٌ مِنَ الأَنْصَارِ فَأَرَادَ الطَّعَامَ فَقَالُوا حَتَّى نُسَخِّنَ لَكَ شَيْئًا فَنَامَ فَلَمَّا أَصْبَحُوا أُنْزِلَتْ عَلَيْهِ هَذِهِ الآيَةُ { أُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ إِلَى نِسَائِكُمْ } .
Ibn Abi Laylo (rahimahulloh) aytadi: Namoz uch holatdan oʻtgan. (U) aytadi: Bizga sheriklarimiz rivoyat qilib aytishlaricha, Rasululloh ﷺ shunday dedilar: «Musulmonlarning ‒ yoki: moʻminlarning ‒ namozi bir xil (jamoa bilan) boʻlishi meni xursand qildi, hatto namoz vaqtida odamlarni chaqirib turish uchun mahallalarga kishilarni yuborishni ham, musulmonlarni namoz vaqtida chaqirish uchun qalʼalar ustida turadigan kishilarga buyurishni ham koʻngilga tugdim, hatto ular qoʻngʻiroq chaldilar yoki chalishlariga sal qoldi». (Roviy) aytadi: Ansorlardan bir kishi kelib dedi: «Yo Rasululloh, men sizning bu ishga jiddiy ekanligingizni koʻrib qaytgach, (tushimda) ustida ikki yashil kiyim bor bir kishini koʻrdim. U masjid ustida turib azon aytdi, soʻng bir oz oʻtirdi, soʻng turib xuddi shunday (takbir) aytdi, faqat: ‹Qad qomatis-salah› deb qoʻshib aytdi. Agar odamlar ‒ Ibn al-Musanno: ‹siz aytasizlar› dedi ‒ (bir narsa) deyishidan boshqa narsa boʻlmaganida edi, men uyqudan emas, bedor edim degan boʻlardim». Shunda Rasululloh ﷺ ‒ Ibn al-Musanno (shunday) dedi: «Alloh senga yaxshilikni koʻrsatibdi» dedilar. Amr esa: «Alloh senga yaxshilikni koʻrsatibdi, Bilolga buyur, u azon aytsin» deganini aytmadi. (Roviy) aytadi: Umar (roziyallohu anhu): «Men ham u koʻrgan narsaga oʻxshash narsani koʻrgan edim, lekin u meni ortda qoldirgani uchun uyalib (aytmadim)» dedi. (Roviy) aytadi: Bizga sheriklarimiz rivoyat qilib aytishlaricha, bir kishi (namozga) kelib soʻraganida, namozidan nimasi oʻtib ketgani aytilar edi, ular Rasululloh ﷺ bilan qaysi biri tik turgan, qaysi biri rukuda, qaysi biri oʻtirgan va qaysi biri Rasululloh ﷺ bilan namoz oʻqiyotgan holatda turishar edi. Ibn al-Musanno aytadi: Amr aytdi: Buni menga Husayn Ibn Abi Laylodan: «hatto Muoz keldi» (degangacha) rivoyat qildi. Shuʼba aytadi: Men ham uni Husayndan eshitganman, u: «Men uni har qanday holatda ham koʻrmadim» dedi, «‹shunday qilinglar›» degan soʻzigacha. Abu Dovud aytadi: Soʻng men Amr ibn Marzuq hadisiga qaytdim, u aytdi: Muoz keldi, unga ishora qilishdi ‒ Shuʼba: «Mana buni Husayndan eshitganman» dedi ‒ Muoz dedi: «Men uni qaysi holatda koʻrsam, men ham oʻsha holatda boʻlganman». (Roviy) aytadi: U: «Muoz sizlarga shunday bir sunnat qildi, shunday qilinglar» dedi. (Roviy) aytadi: Bizga sheriklarimiz rivoyat qilib aytishlaricha, Rasululloh ﷺ Madinaga kelganlarida ularga uch kun roʻza tutishni buyurdilar, soʻng Ramazon nozil boʻldi. Ular roʻza tutishga oʻrganmagan qavm edi va roʻza ularga ogʻir edi, kim roʻza tutmasa bir miskinni taomlantirar edi. Shu (haqda) bu oyat nozil boʻldi: {Bas, sizlardan kim bu oyga (sogʻ-salomat) hozir boʻlsa, uni roʻza tutsin} (Baqara 185). Bemor va musofirga ruxsat berilib, (qolganlar) roʻza tutishga buyurildilar. (Roviy) aytadi: Bizga sheriklarimiz rivoyat qilib aytishlaricha, bir kishi iftor qilib, ovqat yemasdan oldin uxlab qolsa, tonggacha hech narsa yemas edi. (Roviy) aytadi: Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu) kelib, ayoliga yaqinlik qilmoqchi boʻldi, u: «Men uxlab qoldim» dedi. (Umar) uni barona qilyapti deb oʻyladi va unga yaqinlashdi. Ansorlardan bir kishi kelib ovqat istadi, ular: «Senga bir narsa isitib beraylik» dedilar, u (kutib) uxlab qoldi. Tongga chiqqanlarida unga bu oyat nozil boʻldi: {Roʻza kechasida ayollaringizga yaqinlashish sizlarga halol qilindi} (Baqara 187).Ибн Аби Лайло (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Намоз уч ҳолатдан ўтган. (У) айтади: Бизга шерикларимиз ривоят қилиб айтишларича, Расулуллоҳ ﷺ шундай дедилар: «Мусулмонларнинг ‒ ёки: мўминларнинг ‒ намози бир хил (жамоа билан) бўлиши мени хурсанд қилди, ҳатто намоз вақтида одамларни чақириб туриш учун маҳаллаларга кишиларни юборишни ҳам, мусулмонларни намоз вақтида чақириш учун қалъалар устида турадиган кишиларга буюришни ҳам кўнгилга тугдим, ҳатто улар қўнғироқ чалдилар ёки чалишларига сал қолди». (Ровий) айтади: Ансорлардан бир киши келиб деди: «Ё Расулуллоҳ, мен сизнинг бу ишга жиддий эканлигингизни кўриб қайтгач, (тушимда) устида икки яшил кийим бор бир кишини кўрдим. У масжид устида туриб азон айтди, сўнг бир оз ўтирди, сўнг туриб худди шундай (такбир) айтди, фақат: ‹Қад қоматис-салаҳ› деб қўшиб айтди. Агар одамлар ‒ Ибн ал-Мусанно: ‹сиз айтасизлар› деди ‒ (бир нарса) дейишидан бошқа нарса бўлмаганида эди, мен уйқудан эмас, бедор эдим деган бўлардим». Шунда Расулуллоҳ ﷺ ‒ Ибн ал-Мусанно (шундай) деди: «Аллоҳ сенга яхшиликни кўрсатибди» дедилар. Амр эса: «Аллоҳ сенга яхшиликни кўрсатибди, Билолга буюр, у азон айтсин» деганини айтмади. (Ровий) айтади: Умар (розияллоҳу анҳу): «Мен ҳам у кўрган нарсага ўхшаш нарсани кўрган эдим, лекин у мени ортда қолдиргани учун уялиб (айтмадим)» деди. (Ровий) айтади: Бизга шерикларимиз ривоят қилиб айтишларича, бир киши (намозга) келиб сўраганида, намозидан нимаси ўтиб кетгани айтилар эди, улар Расулуллоҳ ﷺ билан қайси бири тик турган, қайси бири рукуда, қайси бири ўтирган ва қайси бири Расулуллоҳ ﷺ билан намоз ўқиётган ҳолатда туришар эди. Ибн ал-Мусанно айтади: Амр айтди: Буни менга Ҳусайн Ибн Аби Лайлодан: «ҳатто Муоз келди» (дегангача) ривоят қилди. Шуъба айтади: Мен ҳам уни Ҳусайндан эшитганман, у: «Мен уни ҳар қандай ҳолатда ҳам кўрмадим» деди, «‹шундай қилинглар›» деган сўзигача. Абу Довуд айтади: Сўнг мен Амр ибн Марзуқ ҳадисига қайтдим, у айтди: Муоз келди, унга ишора қилишди ‒ Шуъба: «Мана буни Ҳусайндан эшитганман» деди ‒ Муоз деди: «Мен уни қайси ҳолатда кўрсам, мен ҳам ўша ҳолатда бўлганман». (Ровий) айтади: У: «Муоз сизларга шундай бир суннат қилди, шундай қилинглар» деди. (Ровий) айтади: Бизга шерикларимиз ривоят қилиб айтишларича, Расулуллоҳ ﷺ Мадинага келганларида уларга уч кун рўза тутишни буюрдилар, сўнг Рамазон нозил бўлди. Улар рўза тутишга ўрганмаган қавм эди ва рўза уларга оғир эди, ким рўза тутмаса бир мискинни таомлантирар эди. Шу (ҳақда) бу оят нозил бўлди: {Бас, сизлардан ким бу ойга (соғ-саломат) ҳозир бўлса, уни рўза тутсин} (Бақара 185). Бемор ва мусофирга рухсат берилиб, (қолганлар) рўза тутишга буюрилдилар. (Ровий) айтади: Бизга шерикларимиз ривоят қилиб айтишларича, бир киши ифтор қилиб, овқат емасдан олдин ухлаб қолса, тонггача ҳеч нарса емас эди. (Ровий) айтади: Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу) келиб, аёлига яқинлик қилмоқчи бўлди, у: «Мен ухлаб қолдим» деди. (Умар) уни барона қиляпти деб ўйлади ва унга яқинлашди. Ансорлардан бир киши келиб овқат истади, улар: «Сенга бир нарса иситиб берайлик» дедилар, у (кутиб) ухлаб қолди. Тонгга чиққанларида унга бу оят нозил бўлди: {Рўза кечасида аёлларингизга яқинлашиш сизларга ҳалол қилинди} (Бақара 187).
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ عُمَرَ بْنِ مَيْسَرَةَ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ عَجْلاَنَ، حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مِقْسَمٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ مُعَاذَ بْنَ جَبَلٍ، كَانَ يُصَلِّي مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم الْعِشَاءَ ثُمَّ يَأْتِي قَوْمَهُ فَيُصَلِّي بِهِمْ تِلْكَ الصَّلاَةَ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Muoz ibn Jabal Rasululloh ﷺ bilan xufton namozini oʻqir, soʻng oʻz qavmiga kelib, ularga oʻsha namozni oʻqib berardi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Муоз ибн Жабал Расулуллоҳ ﷺ билан хуфтон намозини ўқир, сўнг ўз қавмига келиб, уларга ўша намозни ўқиб берарди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، سَمِعَ جَابِرَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، يَقُولُ إِنَّ مُعَاذًا كَانَ يُصَلِّي مَعَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم ثُمَّ يَرْجِعُ فَيَؤُمُّ قَوْمَهُ .
Jobir ibn Abdulloh (roziyallohu anhumo) shunday deganini (roviy) eshitdi: Muoz Paygʻambar ﷺ bilan namoz oʻqir, soʻng qaytib kelib, oʻz qavmiga imomlik qilardi.Жобир ибн Абдуллоҳ (розияллоҳу анҳумо) шундай деганини (ровий) эшитди: Муоз Пайғамбар ﷺ билан намоз ўқир, сўнг қайтиб келиб, ўз қавмига имомлик қиларди.
حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَنَا زَيْدٌ، - يَعْنِي ابْنَ الْحُبَابِ - عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ صَالِحٍ، حَدَّثَنِي حُصَيْنٌ، مِنْ وَلَدِ سَعْدِ بْنِ مُعَاذٍ عَنْ أُسَيْدِ بْنِ حُضَيْرٍ، أَنَّهُ كَانَ يَؤُمُّهُمْ - قَالَ - فَجَاءَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَعُودُهُ فَقَالُوا يَا رَسُولَ اللَّهِ إِنَّ إِمَامَنَا مَرِيضٌ . فَقَالَ " إِذَا صَلَّى قَاعِدًا فَصَلُّوا قُعُودًا " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هذا الْحَدِيثُ لَيْسَ بِمُتَّصِلٍ .
Husayn — Saʼd ibn Muoz farzandlaridan — Usayd ibn Huzayr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qiladi: U (Usayd) ularga imomlik qilar edi. (Usayd kasal boʻlganda) Rasululloh ﷺ u zotning holidan xabar olgani keldilar. Shunda ular: «Yo Rasululloh, bizning imomimiz kasal», dedilar. U zot: «Qachon u oʻtirib namoz oʻqisa, sizlar ham oʻtirib oʻqinglar», dedilar. Abu Dovud dedi: Bu hadisning (sanadi) muttasil (uzluksiz) emas.Ҳусайн — Саъд ибн Муоз фарзандларидан — Усайд ибн Ҳузайр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилади: У (Усайд) уларга имомлик қилар эди. (Усайд касал бўлганда) Расулуллоҳ ﷺ у зотнинг ҳолидан хабар олгани келдилар. Шунда улар: «Ё Расулуллоҳ, бизнинг имомимиз касал», дедилар. У зот: «Қачон у ўтириб намоз ўқиса, сизлар ҳам ўтириб ўқинглар», дедилар. Абу Довуд деди: Бу ҳадиснинг (санади) муттасил (узлуксиз) эмас.