حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ أَبِي الْعَبَّاسِ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ قَالَ أَخْبَرَنِي رَجُلٌ يُقَالُ لَهُ رَبِيعَةُ بْنُ عَبَّادٍ مِنْ بَنِي الدِّيلِ وَكَانَ جَاهِلِيًّا قَالَرَأَيْتُ النَّبِيَّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فِي الْجَاهِلِيَّةِ فِي سُوقِ ذِي الْمَجَازِ وَهُوَ يَقُولُ يَا أَيُّهَا النَّاسُ قُولُوا لَا إِلَهَ إِلَّا اللَّهُ تُفْلِحُوا وَالنَّاسُ مُجْتَمِعُونَ عَلَيْهِ وَوَرَاءَهُ رَجُلٌ وَضِيءُ الْوَجْهِ أَحْوَلُ ذُو غَدِيرَتَيْنِ يَقُولُ إِنَّهُ صَابِئٌ كَاذِبٌ يَتْبَعُهُ حَيْثُ ذَهَبَ فَسَأَلْتُ عَنْهُ فَذَكَرُوا لِي نَسَبَ رَسُولِ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ وَقَالُوا لِي هَذَا عَمُّهُ أَبُو لَهَبٍحَدَّثَنَا سُرَيْجٌ حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي الزِّنَادِ عَنْ أَبِيهِ عَنْ رَبِيعَةَ بْنِ عَبَّادٍ الدُّؤَلِيِّ وَكَانَ جَاهِلِيًّا فَأَسْلَمَ قَالَ رَأَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ فَذَكَرَ الْحَدِيثَ قَالَ فَقُلْتُ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عَبْدِ الْمُطَّلِبِ وَهُوَ يَذْكُرُ النُّبُوَّةَ قُلْتُ مَنْ هَذَا الَّذِي يُكَذِّبُهُ قَالُوا هَذَا عَمُّهُ أَبُو لَهَبٍ قَالَ أَبُو الزِّنَادِ فَقُلْتُ لِرَبِيعَةَ بْنِ عَبَّادٍ إِنَّكَ يَوْمَئِذٍ كُنْتَ صَغِيرًا قَالَ لَا وَاللَّهِ إِنِّي يَوْمَئِذٍ لَأَعْقِلُ أَنِّي لَأَزْفِرُ الْقِرْبَةَ يَعْنِي أَحْمِلُهَا
Rabiʼa ibn Abbod ad-Diliy (roziyallohu anhu) — u johiliyat davrida yashagan edi — aytdi: Men Nabiy ﷺni johiliyatda Zul-Majoz bozorida koʻrdim. U zot: «Ey odamlar! ‹Lo ilaha illalloh› denglar, najot topasizlar», der edilar. Odamlar u zotning atroflariga toʻplangan edi. U zotning orqalarida esa yuzi yorugʻ, gʻilay koʻzli, ikki oʻrim sochli bir kishi bor edi. U: «Bu — dinidan chiqqan yolgʻonchi», der va u zot qayerga borsalar, ergashib yurar edi. Men u haqda soʻradim. Shunda ular menga Rasululloh ﷺning nasablarini aytdilar va: «Bu — u zotning amakisi Abu Lahabdir», dedilar. Boshqa rivoyatda: Rabiʼa ibn Abbod ad-Duʼaliy — u johiliyatda yashab, soʻng islomga kirgan edi — aytdi: Men Rasululloh ﷺni koʻrdim — soʻng u hadisni zikr qildi. U aytdi: Men: «Bu kim?» dedim. U: «Bu Muhammad ibn Abdulloh ibn Abdulmuttalibdir, u paygʻambarlikni zikr qilmoqda», dedi. Men: «Uni yolgʻonchiga chiqarayotgan bu kishi kim?» dedim. Ular: «Bu — uning amakisi Abu Lahab», dedilar. Abu Zinod aytdi: Men Rabiʼa ibn Abbodga: «Sen oʻsha kuni kichkina bola eding-ku», dedim. U: «Yoʻq, Allohga qasamki, men oʻsha kuni aql taniydigan edim, hatto meshni koʻtarib yurar edim», dedi.Рабиъа ибн Аббод ад-Дилий (розияллоҳу анҳу) — у жоҳилият даврида яшаган эди — айтди: Мен Набий ﷺни жоҳилиятда Зул-Мажоз бозорида кўрдим. У зот: «Эй одамлар! ‹Ло илаҳа иллаллоҳ› денглар, нажот топасизлар», дер эдилар. Одамлар у зотнинг атрофларига тўпланган эди. У зотнинг орқаларида эса юзи ёруғ, ғилай кўзли, икки ўрим сочли бир киши бор эди. У: «Бу — динидан чиққан ёлғончи», дер ва у зот қаерга борсалар, эргашиб юрар эди. Мен у ҳақда сўрадим. Шунда улар менга Расулуллоҳ ﷺнинг насабларини айтдилар ва: «Бу — у зотнинг амакиси Абу Лаҳабдир», дедилар. Бошқа ривоятда: Рабиъа ибн Аббод ад-Дуъалий — у жоҳилиятда яшаб, сўнг исломга кирган эди — айтди: Мен Расулуллоҳ ﷺни кўрдим — сўнг у ҳадисни зикр қилди. У айтди: Мен: «Бу ким?» дедим. У: «Бу Муҳаммад ибн Абдуллоҳ ибн Абдулмутталибдир, у пайғамбарликни зикр қилмоқда», деди. Мен: «Уни ёлғончига чиқараётган бу киши ким?» дедим. Улар: «Бу — унинг амакиси Абу Лаҳаб», дедилар. Абу Зинод айтди: Мен Рабиъа ибн Аббодга: «Сен ўша куни кичкина бола эдинг-ку», дедим. У: «Йўқ, Аллоҳга қасамки, мен ўша куни ақл танийдиган эдим, ҳатто мешни кўтариб юрар эдим», деди.