Rofe ibn Xadij

حَدَّثَنَا هِشَامُ بْنُ عَمَّارٍ، وَمُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، قَالاَ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ دِينَارٍ، قَالَ سَمِعْتُ ابْنَ عُمَرَ، يَقُولُ كُنَّا نُخَابِرُ وَلاَ نَرَى بِذَلِكَ بَأْسًا حَتَّى سَمِعْنَا رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ يَقُولُ نَهَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَنْهُ ‏.‏ فَتَرَكْنَاهُ لِقَوْلِهِ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Biz yerni hosilning bir ulushi evaziga ijaraga berar edik va bunda hech qanday yomonlik koʻrmasdik. Nihoyat, Rofeʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu): ‹Rasululloh ﷺ bundan qaytardilar›, deganini eshitdik. Shundan soʻng uning aytgani sababli biz buni tark etdik», dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Биз ерни ҳосилнинг бир улуши эвазига ижарага берар эдик ва бунда ҳеч қандай ёмонлик кўрмасдик. Ниҳоят, Рофеъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу): ‹Расулуллоҳ ﷺ бундан қайтардилар›, деганини эшитдик. Шундан сўнг унинг айтгани сабабли биз буни тарк этдик», деди.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، وَأَبُو أُسَامَةَ وَمُحَمَّدُ بْنُ عُبَيْدٍ عَنْ عُبَيْدِ اللَّهِ، - أَوْ قَالَ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ - عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّهُ كَانَ يُكْرِي أَرْضًا لَهُ مَزَارِعًا فَأَتَاهُ إِنْسَانٌ فَأَخْبَرَهُ عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ كِرَاءِ الْمَزَارِعِ فَذَهَبَ ابْنُ عُمَرَ وَذَهَبْتُ مَعَهُ حَتَّى أَتَاهُ بِالْبَلاَطِ فَسَأَلَهُ عَنْ ذَلِكَ فَأَخْبَرَهُ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم نَهَى عَنْ كِرَاءِ الْمَزَارِعِ فَتَرَكَ عَبْدُ اللَّهِ كِرَاءَهَا ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U kishi oʻziga tegishli bir yerni ekin ekish uchun ijaraga berardi. Shunda bir kishi uning oldiga kelib, Rofeʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan xabar berdi: Rasululloh ﷺ ekin yerlarini ijaraga berishdan qaytargan ekanlar. Ibn Umar bordi, men ham u bilan bordim, toki Balotda uning huzuriga yetib bordi va bu haqda undan soʻradi. U esa Rasululloh ﷺ ekin yerlarini ijaraga berishdan qaytarganlarini xabar berdi. Shundan soʻng Abdulloh (Ibn Umar) yerini ijaraga berishni tark etdi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У киши ўзига тегишли бир ерни экин экиш учун ижарага берарди. Шунда бир киши унинг олдига келиб, Рофеъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан хабар берди: Расулуллоҳ ﷺ экин ерларини ижарага беришдан қайтарган эканлар. Ибн Умар борди, мен ҳам у билан бордим, токи Балотда унинг ҳузурига етиб борди ва бу ҳақда ундан сўради. У эса Расулуллоҳ ﷺ экин ерларини ижарага беришдан қайтарганларини хабар берди. Шундан сўнг Абдуллоҳ (Ибн Умар) ерини ижарага беришни тарк этди.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الصَّبَّاحِ، حَدَّثَنَا سُفْيَانُ بْنُ عُيَيْنَةَ، عَنْ يَحْيَى بْنِ سَعِيدٍ، عَنْ حَنْظَلَةَ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ سَأَلْتُ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ قَالَ كُنَّا نُكْرِي الأَرْضَ عَلَى أَنَّ لَكَ مَا أَخْرَجَتْ هَذِهِ وَلِي مَا أَخْرَجَتْ هَذِهِ فَنُهِينَا أَنْ نُكْرِيَهَا بِمَا أَخْرَجَتْ وَلَمْ نُنْهَ أَنْ نُكْرِيَ الأَرْضَ بِالْوَرِقِ ‏.‏

Rofeʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Biz yerni shu shart bilan ijaraga berar edik: mana bu boʻlagi chiqargan hosil senga, mana bu boʻlagi chiqargan hosil menga boʻlsin. Bas, biz uni chiqargan hosil evaziga ijaraga berishdan qaytarildik, ammo yerni kumush evaziga ijaraga berishdan qaytarilmadik», dedi.Рофеъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Биз ерни шу шарт билан ижарага берар эдик: мана бу бўлаги чиқарган ҳосил сенга, мана бу бўлаги чиқарган ҳосил менга бўлсин. Бас, биз уни чиқарган ҳосил эвазига ижарага беришдан қайтарилдик, аммо ерни кумуш эвазига ижарага беришдан қайтарилмадик», деди.

حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدَّوْرَقِيُّ، حَدَّثَنَا إِسْمَاعِيلُ ابْنُ عُلَيَّةَ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِسْحَاقَ، حَدَّثَنِي أَبُو عُبَيْدَةَ بْنُ مُحَمَّدِ بْنِ عَمَّارِ بْنِ يَاسِرٍ، عَنِ الْوَلِيدِ بْنِ أَبِي الْوَلِيدِ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، قَالَ قَالَ زَيْدُ بْنُ ثَابِتٍ يَغْفِرُ اللَّهُ لِرَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ أَنَا وَاللَّهِ، أَعْلَمُ بِالْحَدِيثِ مِنْهُ إِنَّمَا أَتَى رَجُلاَنِ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم وَقَدِ اقْتَتَلاَ فَقَالَ ‏"‏ إِنْ كَانَ هَذَا شَأْنَكُمْ فَلاَ تُكْرُوا الْمَزَارِعَ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَسَمِعَ رَافِعُ بْنُ خَدِيجٍ قَوْلَهُ ‏"‏ فَلاَ تُكْرُوا الْمَزَارِعَ ‏"‏ ‏.‏

Zayd ibn Sobit (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Alloh Rofeʼ ibn Xadijni magʻfirat qilsin. Allohga qasamki, men bu hadisni undan koʻra yaxshiroq bilaman. Aslida Nabiy ﷺ huzuriga janjallashib qolgan ikki kishi kelgan edi. Shunda u zot: ‹Agar sizlarning ahvolingiz shunday boʻlsa, ekin yerlarini ijaraga bermanglar›, dedilar. Rofeʼ ibn Xadij esa faqat u zotning ‹ekin yerlarini ijaraga bermanglar› degan soʻzlarini eshitgan», dedi.Зайд ибн Собит (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Аллоҳ Рофеъ ибн Хадижни мағфират қилсин. Аллоҳга қасамки, мен бу ҳадисни ундан кўра яхшироқ биламан. Аслида Набий ﷺ ҳузурига жанжаллашиб қолган икки киши келган эди. Шунда у зот: ‹Агар сизларнинг аҳволингиз шундай бўлса, экин ерларини ижарага берманглар›, дедилар. Рофеъ ибн Хадиж эса фақат у зотнинг ‹экин ерларини ижарага берманглар› деган сўзларини эшитган», деди.

حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ إِبْرَاهِيمَ الدِّمَشْقِيُّ، حَدَّثَنَا الْوَلِيدُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا الأَوْزَاعِيُّ، حَدَّثَنَا أَبُو النَّجَاشِيِّ، قَالَ سَمِعْتُ رَافِعَ بْنَ خَدِيجٍ، يَقُولُ كُنَّا نُصَلِّي الْمَغْرِبَ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فَيَنْصَرِفُ أَحَدُنَا وَإِنَّهُ لَيَنْظُرُ إِلَى مَوَاقِعِ نَبْلِهِ ‏.‏ حَدَّثَنَا أَبُو يَحْيَى الزَّعْفَرَانِيُّ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ مُوسَى، نَحْوَهُ ‏.‏

Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ zamonlarida shom namozini oʻqir edik, soʻng birortamiz namozdan qaytganida hali oʻzining otgan oʻqlari tushadigan joyni koʻra olardi.Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ замонларида шом намозини ўқир эдик, сўнг бирортамиз намоздан қайтганида ҳали ўзининг отган ўқлари тушадиган жойни кўра оларди.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ، حَدَّثَنَا عَبْدَةُ بْنُ سُلَيْمَانَ، وَمُحَمَّدُ بْنُ فُضَيْلٍ، وَيُونُسُ بْنُ بُكَيْرٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ عَاصِمِ بْنِ عُمَرَ بْنِ قَتَادَةَ، عَنْ مَحْمُودِ بْنِ لَبِيدٍ، عَنْ رَافِعِ بْنِ خَدِيجٍ، قَالَ سَمِعْتُ رَسُولَ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ يَقُولُ ‏"‏ الْعَامِلُ عَلَى الصَّدَقَةِ بِالْحَقِّ كَالْغَازِي فِي سَبِيلِ اللَّهِ حَتَّى يَرْجِعَ إِلَى بَيْتِهِ ‏"‏ ‏.‏

Rofiʼ ibn Xadij (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺning: «Sadaqa (zakot)ni haqqoniy tarzda yigʻuvchi amil xuddi Alloh yoʻlida gʻoziy (jangchi) kabidir, toki u uyiga qaytgunicha», deganlarini eshitdim.Рофиъ ибн Хадиж (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: «Садақа (закот)ни ҳаққоний тарзда йиғувчи амил худди Аллоҳ йўлида ғозий (жангчи) кабидир, токи у уйига қайтгунича», деганларини эшитдим.