Salim ibn Abdulloh ibn Umar

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، قَالَ ذَكَرْتُ لاِبْنِ شِهَابٍ فَقَالَ حَدَّثَنِي سَالِمُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ، - يَعْنِي ابْنَ عُمَرَ - كَانَ يَصْنَعُ ذَلِكَ - يَعْنِي يَقْطَعُ الْخُفَّيْنِ لِلْمَرْأَةِ الْمُحْرِمَةِ - ثُمَّ حَدَّثَتْهُ صَفِيَّةُ بِنْتُ أَبِي عُبَيْدٍ أَنَّ عَائِشَةَ حَدَّثَتْهَا أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَدْ كَانَ رَخَّصَ لِلنِّسَاءِ فِي الْخُفَّيْنِ فَتَرَكَ ذَلِكَ ‏.‏

Solim ibn Abdulloh (rahimahulloh) aytadi: Abdulloh — yaʼni Ibn Umar (roziyallohu anhumo) — shunday qilar edi, yaʼni ehromdagi ayol uchun mahsini kesib berardi. Soʻng Safiyya binti Abu Ubayd unga Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilib: Rasululloh ﷺ ayollarga mahsi (kiyish) borasida ruxsat berganlar, deb aytdi. Shundan soʻng u (Ibn Umar mahsini kesishni) tark qildi.Солим ибн Абдуллоҳ (раҳимаҳуллоҳ) айтади: Абдуллоҳ — яъни Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо) — шундай қилар эди, яъни эҳромдаги аёл учун маҳсини кесиб берарди. Сўнг Сафийя бинти Абу Убайд унга Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилиб: Расулуллоҳ ﷺ аёлларга маҳси (кийиш) борасида рухсат берганлар, деб айтди. Шундан сўнг у (Ибн Умар маҳсини кесишни) тарк қилди.

أَخْبَرَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ يَزِيدَ الْمُقْرِئُ، قَالَ حَدَّثَنَا أَبِي قَالَ، حَدَّثَنَا جُوَيْرِيَةُ، عَنْ نَافِعٍ، أَنَّ عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، وَسَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللَّهِ، أَخْبَرَاهُ أَنَّهُمَا، كَلَّمَا عَبْدَ اللَّهِ بْنَ عُمَرَ لَمَّا نَزَلَ الْجَيْشُ بِابْنِ الزُّبَيْرِ قَبْلَ أَنْ يُقْتَلَ فَقَالاَ لاَ يَضُرُّكَ أَنْ لاَ تَحُجَّ الْعَامَ إِنَّا نَخَافُ أَنْ يُحَالَ بَيْنَكَ وَبَيْنَ الْبَيْتِ ‏.‏ قَالَ خَرَجْنَا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَحَالَ كُفَّارُ قُرَيْشٍ دُونَ الْبَيْتِ فَنَحَرَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم هَدْيَهُ وَحَلَقَ رَأْسَهُ وَأُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ عُمْرَةً إِنْ شَاءَ اللَّهُ أَنْطَلِقُ فَإِنْ خُلِّيَ بَيْنِي وَبَيْنَ الْبَيْتِ طُفْتُ وَإِنْ حِيلَ بَيْنِي وَبَيْنَ الْبَيْتِ فَعَلْتُ مَا فَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَأَنَا مَعَهُ ‏.‏ ثُمَّ سَارَ سَاعَةً ثُمَّ قَالَ فَإِنَّمَا شَأْنُهُمَا وَاحِدٌ أُشْهِدُكُمْ أَنِّي قَدْ أَوْجَبْتُ حَجَّةً مَعَ عُمْرَتِي ‏.‏ فَلَمْ يَحْلِلْ مِنْهُمَا حَتَّى أَحَلَّ يَوْمَ النَّحْرِ وَأَهْدَى ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Ibn Zubayr oʻldirilishidan avval unga qoʻshin qarshi chiqqanida, baʼzilar unga: «Bu yil haj qilmasang senga zarari yoʻq. Biz sen bilan Baytulloh orasi toʻsib qoʻyilishidan qoʻrqamiz», deyishdi. Shunda u dedi: «Biz Rasululloh ﷺ bilan chiqqan edik, Quraysh kofirlari bizni Baytullohdan toʻsib qoʻyishgan edi. Shunda Rasululloh ﷺ hadyisini soʻyib, boshini oldirdilar. Men sizlarni guvoh qilamanki, umra qilishni oʻzimga vojib qildim. Alloh xohlasa yoʻlga chiqaman. Agar men bilan Baytulloh orasi ochiq qoldirilsa, tavof qilaman. Agar men bilan Baytulloh orasi toʻsilsa, Rasululloh ﷺ qilgan ishni qilaman». Soʻng u bir muddat yurdi-da: «Bu ikkalasining hukmi bir xildir. Men sizlarni guvoh qilamanki, umram bilan birga haj qilishni ham oʻzimga vojib qildim», dedi. Shunda u nahr kuni ehromdan chiqquniga qadar bu ikkalasidan chiqmadi va hadyi soʻydi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ибн Зубайр ўлдирилишидан аввал унга қўшин қарши чиққанида, баъзилар унга: «Бу йил ҳаж қилмасанг сенга зарари йўқ. Биз сен билан Байтуллоҳ ораси тўсиб қўйилишидан қўрқамиз», дейишди. Шунда у деди: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан чиққан эдик, Қурайш кофирлари бизни Байтуллоҳдан тўсиб қўйишган эди. Шунда Расулуллоҳ ﷺ ҳадйисини сўйиб, бошини олдирдилар. Мен сизларни гувоҳ қиламанки, умра қилишни ўзимга вожиб қилдим. Аллоҳ хоҳласа йўлга чиқаман. Агар мен билан Байтуллоҳ ораси очиқ қолдирилса, тавоф қиламан. Агар мен билан Байтуллоҳ ораси тўсилса, Расулуллоҳ ﷺ қилган ишни қиламан». Сўнг у бир муддат юрди-да: «Бу иккаласининг ҳукми бир хилдир. Мен сизларни гувоҳ қиламанки, умрам билан бирга ҳаж қилишни ҳам ўзимга вожиб қилдим», деди. Шунда у наҳр куни эҳромдан чиққунига қадар бу иккаласидан чиқмади ва ҳадйи сўйди.

حَدَّثَنَا أَبُو بِشْرٍ، بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنِ النَّبِيِّ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ أَقْرَأَنِي سَالِمٌ كِتَابًا كَتَبَهُ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي الصَّدَقَاتِ قَبْلَ أَنْ يَتَوَفَّاهُ اللَّهُ فَوَجَدْتُ فِيهِ ‏"‏ فِي خَمْسٍ مِنَ الإِبِلِ شَاةٌ وَفِي عَشْرٍ شَاتَانِ وَفِي خَمْسَ عَشْرَةَ ثَلاَثُ شِيَاهٍ وَفِي عِشْرِينَ أَرْبَعُ شِيَاهٍ وَفِي خَمْسٍ وَعِشْرِينَ بِنْتُ مَخَاضٍ إِلَى خَمْسٍ وَثَلاَثِينَ فَإِنْ لَمْ تُوجَدْ بِنْتُ مَخَاضٍ فَابْنُ لَبُونٍ ذَكَرٌ فَإِنْ زَادَتْ عَلَى خَمْسٍ وَثَلاَثِينَ وَاحِدَةً فَفِيهَا بِنْتُ لَبُونٍ إِلَى خَمْسَةٍ وَأَرْبَعِينَ فَإِنْ زَادَتْ عَلَى خَمْسٍ وَأَرْبَعِينَ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّةٌ إِلَى سِتِّينَ فَإِنْ زَادَتْ عَلَى سِتِّينَ وَاحِدَةً فَفِيهَا جَذَعَةٌ إِلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ فَإِنْ زَادَتْ عَلَى خَمْسٍ وَسَبْعِينَ وَاحِدَةً فَفِيهَا ابْنَتَا لَبُونٍ إِلَى تِسْعِينَ فَإِنْ زَادَتْ عَلَى تِسْعِينَ وَاحِدَةً فَفِيهَا حِقَّتَانِ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا كَثُرَتْ فَفِي كُلِّ خَمْسِينَ حِقَّةٌ وَفِي كُلِّ أَرْبَعِينَ بِنْتُ لَبُونٍ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Solim menga Rasululloh ﷺ Alloh u zotni vafot ettirishidan avval sadaqalar (zakot) haqida yozgan xatni oʻqib berdi. Men unda shularni topdim: «Besh tuyada bitta qoʻy, oʻn tuyada ikki qoʻy, oʻn beshta tuyada uch qoʻy, yigirmata tuyada toʻrt qoʻy, yigirma beshtadan oʻttiz beshtagacha bir yashar urgʻochi tuya (bintu maxod) bor. Agar bir yashar urgʻochi tuya topilmasa, ikki yashar erkak tuya (ibnu labun) beriladi. Agar oʻttiz beshtadan bittaga oshsa, unda qirq beshtagacha ikki yashar urgʻochi tuya (bintu labun) bor. Agar qirq beshtadan bittaga oshsa, unda oltmishtagacha uch yashar urgʻochi tuya (hiqqa) bor. Agar oltmishdan bittaga oshsa, unda etmish beshtagacha toʻrt yashar urgʻochi tuya (jazaa) bor. Agar etmish beshdan bittaga oshsa, unda toʻqsontagacha ikkita ikki yashar urgʻochi tuya (bintu labun) bor. Agar toʻqsondan bittaga oshsa, unda bir yuz yigirmatagacha ikkita uch yashar urgʻochi tuya (hiqqa) bor. Agar (soni) koʻpaysa, har ellik tuyada bir uch yashar urgʻochi tuya (hiqqa), har qirq tuyada bir ikki yashar urgʻochi tuya (bintu labun) beriladi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Солим менга Расулуллоҳ ﷺ Аллоҳ у зотни вафот эттиришидан аввал садақалар (закот) ҳақида ёзган хатни ўқиб берди. Мен унда шуларни топдим: «Беш туяда битта қўй, ўн туяда икки қўй, ўн бешта туяда уч қўй, йигирмата туяда тўрт қўй, йигирма бештадан ўттиз бештагача бир яшар урғочи туя (бинту маход) бор. Агар бир яшар урғочи туя топилмаса, икки яшар эркак туя (ибну лабун) берилади. Агар ўттиз бештадан биттага ошса, унда қирқ бештагача икки яшар урғочи туя (бинту лабун) бор. Агар қирқ бештадан биттага ошса, унда олтмиштагача уч яшар урғочи туя (ҳиққа) бор. Агар олтмишдан биттага ошса, унда этмиш бештагача тўрт яшар урғочи туя (жазаа) бор. Агар этмиш бешдан биттага ошса, унда тўқсонтагача иккита икки яшар урғочи туя (бинту лабун) бор. Агар тўқсондан биттага ошса, унда бир юз йигирматагача иккита уч яшар урғочи туя (ҳиққа) бор. Агар (сони) кўпайса, ҳар эллик туяда бир уч яшар урғочи туя (ҳиққа), ҳар қирқ туяда бир икки яшар урғочи туя (бинту лабун) берилади».

حَدَّثَنَا مُعَلَّى بْنُ أَسَدٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الْوَاحِدِ بْنُ زِيَادٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا الْحَجَّاجُ قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي أَبُو مَطَرٍ، أَنَّهُ سَمِعَ سَالِمَ بْنَ عَبْدِ اللهِ، عَنْ أَبِيهِ قَالَ‏:‏ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم إِذَا سَمِعَ الرَّعْدَ وَالصَّوَاعِقَ قَالَ‏:‏ اللَّهُمَّ لاَ تَقْتُلْنَا بِصَعْقِكَ، وَلاَ تُهْلِكْنَا بِعَذَابِكَ، وَعَافِنَا قَبْلَ ذَلِكَ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ momaqaldiroq va chaqmoqni eshitganlarida: «Allohim, chaqmogʻing bilan bizni oʻldirma, azobing bilan bizni halok qilma va bulardan avval bizga ofiyat ber», der edilar.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ момақалдироқ ва чақмоқни эшитганларида: «Аллоҳим, чақмоғинг билан бизни ўлдирма, азобинг билан бизни ҳалок қилма ва булардан аввал бизга офият бер», дер эдилар.

حَدَّثَنَا بَكْرُ بْنُ خَلَفٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ مَهْدِيٍّ، حَدَّثَنَا سُلَيْمَانُ بْنُ كَثِيرٍ، حَدَّثَنَا ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ قَالَ أَقْرَأَنِي سَالِمٌ كِتَابًا كَتَبَهُ رَسُولُ اللَّهِ ـ صلى الله عليه وسلم ـ فِي الصَّدَقَاتِ قَبْلَ أَنْ يَتَوَفَّاهُ اللَّهُ فَوَجَدْتُ فِيهِ ‏"‏ فِي أَرْبَعِينَ شَاةً شَاةٌ إِلَى عِشْرِينَ وَمِائَةٍ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا شَاتَانِ إِلَى مِائَتَيْنِ فَإِذَا زَادَتْ وَاحِدَةً فَفِيهَا ثَلاَثُ شِيَاهٍ إِلَى ثَلاَثِمِائَةٍ فَإِذَا كَثُرَتْ فَفِي كُلِّ مِائَةٍ شَاةٌ ‏"‏ ‏.‏ وَوَجَدْتُ فِيهِ ‏"‏ لاَ يُجْمَعُ بَيْنَ مَتَفَرِّقٍ وَلاَ يُفَرَّقُ بَيْنَ مُجْتَمِعٍ ‏"‏ ‏.‏ وَوَجَدْتُ فِيهِ ‏"‏ لاَ يُؤْخَذُ فِي الصَّدَقَةِ تَيْسٌ وَلاَ هَرِمَةٌ وَلاَ ذَاتُ عَوَارٍ ‏"‏ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Solim menga Rasululloh ﷺ Alloh u zotni vafot ettirishidan avval sadaqalar (zakot) haqida yozgan xatni oʻqib berdi. Men unda shularni topdim: «Qirqta qoʻyda bir yuz yigirmatagacha bir qoʻy bor. Agar bittaga oshsa, unda ikki yuztagacha ikki qoʻy bor. Agar bittaga oshsa, unda uch yuztagacha uch qoʻy bor. Agar (soni) koʻpaysa, har yuztasida bir qoʻy bor». Yana unda shuni topdim: «Ajralganlar birlashtirilmaydi va birlashganlar ajratilmaydi». Yana unda shuni topdim: «Sadaqa (zakot)ga taka ham, qari (hayvon) ham, nuqsonli (hayvon) ham olinmaydi».Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Солим менга Расулуллоҳ ﷺ Аллоҳ у зотни вафот эттиришидан аввал садақалар (закот) ҳақида ёзган хатни ўқиб берди. Мен унда шуларни топдим: «Қирқта қўйда бир юз йигирматагача бир қўй бор. Агар биттага ошса, унда икки юзтагача икки қўй бор. Агар биттага ошса, унда уч юзтагача уч қўй бор. Агар (сони) кўпайса, ҳар юзтасида бир қўй бор». Яна унда шуни топдим: «Ажралганлар бирлаштирилмайди ва бирлашганлар ажратилмайди». Яна унда шуни топдим: «Садақа (закот)га така ҳам, қари (ҳайвон) ҳам, нуқсонли (ҳайвон) ҳам олинмайди».