Salmon Forsiy

وَحَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، ح وَحَدَّثَنِي أَبُو بَكْرِ، بْنُ نَافِعٍ - وَاللَّفْظُ لَهُ - حَدَّثَنَا غُنْدَرٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، قَالَ سَمِعْتُ سُوَيْدَ، بْنَ غَفَلَةَ قَالَ خَرَجْتُ أَنَا وَزَيْدُ بْنُ صُوحَانَ، وَسَلْمَانُ بْنُ رَبِيعَةَ، غَازِينَ فَوَجَدْتُ سَوْطًا فَأَخَذْتُهُ فَقَالاَ لِي دَعْهُ ‏.‏ فَقُلْتُ لاَ وَلَكِنِّي أُعَرِّفُهُ فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهُ وَإِلاَّ اسْتَمْتَعْتُ بِهِ ‏.‏ قَالَ فَأَبَيْتُ عَلَيْهِمَا فَلَمَّا رَجَعْنَا مِنْ غَزَاتِنَا قُضِيَ لِي أَنِّي حَجَجْتُ فَأَتَيْتُ الْمَدِينَةَ فَلَقِيتُ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ فَأَخْبَرْتُهُ بِشَأْنِ السَّوْطِ وَبِقَوْلِهِمَا فَقَالَ إِنِّي وَجَدْتُ صُرَّةً فِيهَا مِائَةُ دِينَارٍ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأَتَيْتُ بِهَا رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا حَوْلاً ‏"‏ ‏.‏ قَالَ فَعَرَّفْتُهَا فَلَمْ أَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا ثُمَّ أَتَيْتُهُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا حَوْلاً ‏"‏ ‏.‏ فَعَرَّفْتُهَا فَلَمْ أَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا ثُمَّ أَتَيْتُهُ ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ عَرِّفْهَا حَوْلاً ‏"‏ ‏.‏ فَعَرَّفْتُهَا فَلَمْ أَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا ‏.‏ فَقَالَ ‏"‏ احْفَظْ عَدَدَهَا وَوِعَاءَهَا وَوِكَاءَهَا فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلاَّ فَاسْتَمْتِعْ بِهَا ‏"‏ ‏.‏ فَاسْتَمْتَعْتُ بِهَا ‏.‏ فَلَقِيتُهُ بَعْدَ ذَلِكَ بِمَكَّةَ فَقَالَ لاَ أَدْرِي بِثَلاَثَةِ أَحْوَالٍ أَوْ حَوْلٍ وَاحِدٍ ‏.‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ zamonida ichida yuz dinor boʻlgan bir hamyon topib oldim va uni Rasululloh ﷺ ning oldilariga olib keldim. U zot: ‹Uni bir yil eʼlon qil›, dedilar. Men uni eʼlon qildim, ammo taniydigan kishini topmadim. Soʻng u zotning oldilariga keldim. U zot: ‹Uni bir yil eʼlon qil›, dedilar. Men uni eʼlon qildim, ammo taniydigan kishini topmadim. Soʻng u zotning oldilariga keldim. U zot: ‹Uni bir yil eʼlon qil›, dedilar. Men uni eʼlon qildim, ammo taniydigan kishini topmadim. Shunda u zot: ‹Uning soni, idishi va bogʻichini eslab qol; agar egasi kelsa (ber), boʻlmasa undan foydalan›, dedilar. Shunday qilib men undan foydalandim.»Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ замонида ичида юз динор бўлган бир ҳамён топиб олдим ва уни Расулуллоҳ ﷺ нинг олдиларига олиб келдим. У зот: ‹Уни бир йил эълон қил›, дедилар. Мен уни эълон қилдим, аммо танийдиган кишини топмадим. Сўнг у зотнинг олдиларига келдим. У зот: ‹Уни бир йил эълон қил›, дедилар. Мен уни эълон қилдим, аммо танийдиган кишини топмадим. Сўнг у зотнинг олдиларига келдим. У зот: ‹Уни бир йил эълон қил›, дедилар. Мен уни эълон қилдим, аммо танийдиган кишини топмадим. Шунда у зот: ‹Унинг сони, идиши ва боғичини эслаб қол; агар эгаси келса (бер), бўлмаса ундан фойдалан›, дедилар. Шундай қилиб мен ундан фойдаландим.»

وَحَدَّثَنِي عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ بِشْرٍ الْعَبْدِيُّ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، أَخْبَرَنِي سَلَمَةُ، بْنُ كُهَيْلٍ أَوْ أَخْبَرَ الْقَوْمَ، وَأَنَا فِيهِمْ، قَالَ سَمِعْتُ سُوَيْدَ بْنَ غَفَلَةَ، قَالَ خَرَجْتُ مَعَ زَيْدِ بْنِ صُوحَانَ وَسَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ فَوَجَدْتُ سَوْطًا ‏.‏ وَاقْتَصَّ الْحَدِيثَ بِمِثْلِهِ إِلَى قَوْلِهِ فَاسْتَمْتَعْتُ بِهَا ‏.‏ قَالَ شُعْبَةُ فَسَمِعْتُهُ بَعْدَ عَشْرِ سِنِينَ يَقُولُ عَرَّفَهَا عَامًا وَاحِدًا ‏.‏

Ubay ibn Kaʼb (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: «Men Rasululloh ﷺ zamonida ichida yuz dinor boʻlgan bir hamyon topib oldim...» — hadis yuqoridagiga oʻxshash «...undan foydalandim» degan soʻzgacha (keltirildi).Убай ибн Каъб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: «Мен Расулуллоҳ ﷺ замонида ичида юз динор бўлган бир ҳамён топиб олдим...» — ҳадис юқоридагига ўхшаш «...ундан фойдаландим» деган сўзгача (келтирилди).

حَدَّثَنِي أَبُو الطَّاهِرِ، أَخْبَرَنَا ابْنُ وَهْبٍ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ شُرَيْحٍ، عَنْ عَبْدِ الْكَرِيمِ، بْنِ الْحَارِثِ عَنْ أَبِي عُبَيْدَةَ بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ شُرَحْبِيلَ بْنِ السَّمِطِ، عَنْ سَلْمَانَ الْخَيْرِ، عَنْ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم بِمَعْنَى حَدِيثِ اللَّيْثِ عَنْ أَيُّوبَ بْنِ مُوسَى ‏.‏

Salmon al-Xayr (roziyallohu anhu)dan, u Rasululloh ﷺ dan — Laysning Ayyub ibn Musodan (rivoyat qilgan) hadisi maʼnosida rivoyat qilinadi.Салмон ал-Хайр (розияллоҳу анҳу)дан, у Расулуллоҳ ﷺ дан — Лайснинг Айюб ибн Мусодан (ривоят қилган) ҳадиси маъносида ривоят қилинади.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ حَاتِمٍ، حَدَّثَنَا بَهْزٌ، حَدَّثَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ ثَابِتٍ، عَنْ مُعَاوِيَةَ، بْنِ قُرَّةَ عَنْ عَائِذِ بْنِ عَمْرٍو، أَنَّ أَبَا سُفْيَانَ، أَتَى عَلَى سَلْمَانَ وَصُهَيْبٍ وَبِلاَلٍ فِي نَفَرٍ فَقَالُوا وَاللَّهِ مَا أَخَذَتْ سُيُوفُ اللَّهِ مِنْ عُنُقِ عَدُوِّ اللَّهِ مَأْخَذَهَا ‏.‏ قَالَ فَقَالَ أَبُو بَكْرٍ أَتَقُولُونَ هَذَا لِشَيْخِ قُرَيْشٍ وَسَيِّدِهِمْ فَأَتَى النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَأَخْبَرَهُ فَقَالَ ‏"‏ يَا أَبَا بَكْرٍ لَعَلَّكَ أَغْضَبْتَهُمْ لَئِنْ كُنْتَ أَغْضَبْتَهُمْ لَقَدْ أَغْضَبْتَ رَبَّكَ ‏"‏ ‏.‏ فَأَتَاهُمْ أَبُو بَكْرٍ فَقَالَ يَا إِخْوَتَاهْ أَغْضَبْتُكُمْ قَالُوا لاَ يَغْفِرُ اللَّهُ لَكَ يَا أُخَىَّ ‏.‏

Oiz ibn Amr (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Abu Sufyon bir guruh kishilar orasidagi Salmon, Suhayb va Bilolning oldiga keldi. Shunda ular: «Allohga qasamki, Allohning qilichlari Allohning dushmanining boʻynidan oʻzi olishi lozim boʻlgan narsani (toʻla) olmadi», — dedilar. (Rovi) dedi: Shunda Abu Bakr: «Quraysh shayxiga va ularning sayyidiga shuni aytasizlarmi?!» — dedi. Soʻng u Nabiy ﷺ ning huzuriga kelib, bundan xabar berdi. U zot: «Ey Abu Bakr! Sen ularni gʻazablantirgan boʻlsang kerak; agar sen ularni gʻazablantirgan boʻlsang, Robbingni gʻazablantiribsan», — dedilar. Shunda Abu Bakr ularning oldiga kelib: «Ey birodarlarim! Men sizlarni gʻazablantirdimmi?» — dedi. Ular: «Yoʻq, Alloh seni magʻfirat qilsin, ey ukajonim», — dedilar.Оиз ибн Амр (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Абу Суфён бир гуруҳ кишилар орасидаги Салмон, Суҳайб ва Билолнинг олдига келди. Шунда улар: «Аллоҳга қасамки, Аллоҳнинг қиличлари Аллоҳнинг душманининг бўйнидан ўзи олиши лозим бўлган нарсани (тўла) олмади», — дедилар. (Рови) деди: Шунда Абу Бакр: «Қурайш шайхига ва уларнинг саййидига шуни айтасизларми?!» — деди. Сўнг у Набий ﷺ нинг ҳузурига келиб, бундан хабар берди. У зот: «Эй Абу Бакр! Сен уларни ғазаблантирган бўлсанг керак; агар сен уларни ғазаблантирган бўлсанг, Роббингни ғазаблантирибсан», — дедилар. Шунда Абу Бакр уларнинг олдига келиб: «Эй биродарларим! Мен сизларни ғазаблантирдимми?» — деди. Улар: «Йўқ, Аллоҳ сени мағфират қилсин, эй укажоним», — дедилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ، - يَعْنِي ابْنَ مُحَمَّدٍ - عَنْ ثَوْرٍ، عَنْ أَبِي الْغَيْثِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ كُنَّا جُلُوسًا عِنْدَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم إِذْ نَزَلَتْ عَلَيْهِ سُورَةُ الْجُمُعَةِ فَلَمَّا قَرَأَ ‏{‏ وَآخَرِينَ مِنْهُمْ لَمَّا يَلْحَقُوا بِهِمْ‏}‏ قَالَ رَجُلٌ مَنْ هَؤُلاَءِ يَا رَسُولَ اللَّهِ فَلَمْ يُرَاجِعْهُ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم حَتَّى سَأَلَهُ مَرَّةً أَوْ مَرَّتَيْنِ أَوْ ثَلاَثًا - قَالَ - وَفِينَا سَلْمَانُ الْفَارِسِيُّ - قَالَ - فَوَضَعَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم يَدَهُ عَلَى سَلْمَانَ ثُمَّ قَالَ ‏"‏ لَوْ كَانَ الإِيمَانُ عِنْدَ الثُّرَيَّا لَنَالَهُ رِجَالٌ مِنْ هَؤُلاَءِ ‏"‏ ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Nabiy ﷺ ning huzurlarida oʻtirgan edik, shunda u zotga Jumʼa surasi nozil boʻldi. U zot: {Va ulardan boshqalarga (ham yuborilgandirki), ular hali bularga qoʻshilmaganlar} (Jumʼa surasi, 3) (oyatini) oʻqiganlarida, bir kishi: «Bular kimlar, yo Rasululloh?» dedi. Nabiy ﷺ unga, u bir, ikki yoki uch marta soʻraguncha javob qaytarmadilar. (Abu Hurayra) dedi: Bizning oramizda Salmon al-Forsiy bor edi. (Abu Hurayra) dedi: Nabiy ﷺ qoʻllarini Salmonning ustiga qoʻyib, soʻng: «Agar iymon Surayyo (yulduzi)da boʻlsa ham, bulardan boʻlgan kishilar unga yetishar edi», dedilar.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Набий ﷺ нинг ҳузурларида ўтирган эдик, шунда у зотга Жумъа сураси нозил бўлди. У зот: {Ва улардан бошқаларга (ҳам юборилгандирки), улар ҳали буларга қўшилмаганлар} (Жумъа сураси, 3) (оятини) ўқиганларида, бир киши: «Булар кимлар, ё Расулуллоҳ?» деди. Набий ﷺ унга, у бир, икки ёки уч марта сўрагунча жавоб қайтармадилар. (Абу Ҳурайра) деди: Бизнинг орамизда Салмон ал-Форсий бор эди. (Абу Ҳурайра) деди: Набий ﷺ қўлларини Салмоннинг устига қўйиб, сўнг: «Агар иймон Сурайё (юлдузи)да бўлса ҳам, булардан бўлган кишилар унга етишар эди», дедилар.