حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَمْرٍو، - يَعْنِي السَّدُوسِيَّ - حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ شُعْبَةَ، عَنْ عَبْدِ الْعَزِيزِ، - هُوَ ابْنُ صُهَيْبٍ - عَنْ أَنَسٍ، بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ " اللَّهُمَّ إِنِّي أَعُوذُ بِكَ " . وَقَالَ شُعْبَةُ وَقَالَ مَرَّةً " أَعُوذُ بِاللَّهِ " .
Anas (ibn Molik) (roziyallohu anhu)dan shu hadis (boshqa yoʻl bilan) rivoyat qilinadi: «Allohumma, inni aʼuzu bika» (Allohim, men Senga panoh tilayman). Shuʼba aytdi: Anas baʼzan «Aʼuzu billah» (Allohga panoh tilayman) degan (soʻzni) ham rivoyat qilardi.Анас (ибн Молик) (розияллоҳу анҳу)дан шу ҳадис (бошқа йўл билан) ривоят қилинади: «Аллоҳумма, инни аъузу бика» (Аллоҳим, мен Сенга паноҳ тилайман). Шуъба айтди: Анас баъзан «Аъузу биллаҳ» (Аллоҳга паноҳ тилайман) деган (сўзни) ҳам ривоят қиларди.
حَدَّثَنَا شَاذُّ بْنُ فَيَّاضٍ، حَدَّثَنَا هِشَامٌ الدَّسْتَوَائِيُّ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسٍ، قَالَ كَانَ أَصْحَابُ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَنْتَظِرُونَ الْعِشَاءَ الآخِرَةَ حَتَّى تَخْفِقَ رُءُوسُهُمْ ثُمَّ يُصَلُّونَ وَلاَ يَتَوَضَّئُونَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ زَادَ فِيهِ شُعْبَةُ عَنْ قَتَادَةَ قَالَ كُنَّا عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم . وَرَوَاهُ ابْنُ أَبِي عَرُوبَةَ عَنْ قَتَادَةَ بِلَفْظٍ آخَرَ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ ning sahobalari xufton namozini — boshlari (mudrab) egilib ketguncha — kutar edilar, soʻng namoz oʻqir va tahorat olmas edilar. Abu Dovud aytdi: Shuʼba Qatodadan (rivoyat qilib) bunga: «Biz Rasululloh ﷺ zamonida (shunday) edik», — deb qoʻshgan. Buni Ibn Abu Aruba ham Qatodadan boshqa lafz bilan rivoyat qilgan.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ нинг саҳобалари хуфтон намозини — бошлари (мудраб) эгилиб кетгунча — кутар эдилар, сўнг намоз ўқир ва таҳорат олмас эдилар. Абу Довуд айтди: Шуъба Қатодадан (ривоят қилиб) бунга: «Биз Расулуллоҳ ﷺ замонида (шундай) эдик», — деб қўшган. Буни Ибн Абу Аруба ҳам Қатодадан бошқа лафз билан ривоят қилган.
حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ مَعِينٍ، وَهَنَّادُ بْنُ السَّرِيِّ، وَعُثْمَانُ بْنُ أَبِي شَيْبَةَ، عَنْ عَبْدِ السَّلاَمِ بْنِ حَرْبٍ، - وَهَذَا لَفْظُ حَدِيثِ يَحْيَى - عَنْ أَبِي خَالِدٍ الدَّالاَنِيِّ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَبِي الْعَالِيَةِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم كَانَ يَسْجُدُ وَيَنَامُ وَيَنْفُخُ ثُمَّ يَقُومُ فَيُصَلِّي وَلاَ يَتَوَضَّأُ . قَالَ فَقُلْتُ لَهُ صَلَّيْتَ وَلَمْ تَتَوَضَّأْ وَقَدْ نِمْتَ فَقَالَ " إِنَّمَا الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا " . زَادَ عُثْمَانُ وَهَنَّادٌ " فَإِنَّهُ إِذَا اضْطَجَعَ اسْتَرْخَتْ مَفَاصِلُهُ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَوْلُهُ " الْوُضُوءُ عَلَى مَنْ نَامَ مُضْطَجِعًا " . هُوَ حَدِيثٌ مُنْكَرٌ لَمْ يَرْوِهِ إِلاَّ يَزِيدُ أَبُو خَالِدٍ الدَّالاَنِيُّ عَنْ قَتَادَةَ وَرَوَى أَوَّلَهُ جَمَاعَةٌ عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ وَلَمْ يَذْكُرُوا شَيْئًا مِنْ هَذَا وَقَالَ كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم مَحْفُوظًا وَقَالَتْ عَائِشَةُ - رضى الله عنها - قَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " تَنَامُ عَيْنَاىَ وَلاَ يَنَامُ قَلْبِي " . وَقَالَ شُعْبَةُ إِنَّمَا سَمِعَ قَتَادَةُ مِنْ أَبِي الْعَالِيَةِ أَرْبَعَةَ أَحَادِيثَ حَدِيثَ يُونُسَ بْنِ مَتَّى وَحَدِيثَ ابْنِ عُمَرَ فِي الصَّلاَةِ وَحَدِيثَ الْقُضَاةُ ثَلاَثَةٌ وَحَدِيثَ ابْنِ عَبَّاسٍ حَدَّثَنِي رِجَالٌ مَرْضِيُّونَ مِنْهُمْ عُمَرُ وَأَرْضَاهُمْ عِنْدِي عُمَرُ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَذَكَرْتُ حَدِيثَ يَزِيدَ الدَّالاَنِيِّ لأَحْمَدَ بْنِ حَنْبَلٍ فَانْتَهَرَنِي اسْتِعْظَامًا لَهُ وَقَالَ مَا لِيَزِيدَ الدَّالاَنِيِّ يُدْخِلُ عَلَى أَصْحَابِ قَتَادَةَ وَلَمْ يَعْبَأْ بِالْحَدِيثِ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ sajda qilib (sajdada) uxlar va (uyquda) pishqirar (nafas chiqarar) edilar; soʻng turib, namoz oʻqir va tahorat olmas edilar. (Roviy) dedi: «Siz uxlagan boʻlsangiz ham, tahorat olmasdan namoz oʻqidingiz-ku?» — dedim. U zot: «Tahorat faqat yonboshlab uxlagan kishiga (lozim)», — dedilar. Usmon va Hannod (rivoyatga): «Chunki u (kishi) yonboshlaganda, boʻgʻimlari boʻshashadi», — deb qoʻshishdi. Abu Dovud aytdi: U zotning «Tahorat yonboshlab uxlagan kishiga (lozim)» degan soʻzi — munkar hadisdir; uni faqat Yazid Abu Xolid ad-Daloniy Qatodadan rivoyat qilgan. Uning avvalini esa bir jamoa Ibn Abbosdan rivoyat qilib, bundan (oxirgi qism haqida) hech narsa eslamagan va: «Paygʻambar ﷺ (uyqularida) saqlangan edilar», — degan. Oisha (roziyallohu anho): «Paygʻambar ﷺ: ‹Koʻzlarim uxlaydi, ammo qalbim uxlamaydi›, — dedilar», — degan. Shuʼba: «Qatoda Abu Oliyadan faqat toʻrtta hadis eshitgan: Yunus ibn Matto haqidagi hadis, Ibn Umarning namoz haqidagi hadisi, ‹qozilar uchtadir› (degan) hadis va Ibn Abbosning ‹Menga ishonchli kishilar rivoyat qildilar, ulardan biri — Umar; mening nazdimda ularning eng ishonchlisi — Umar› degan hadisi», — dedi. Abu Dovud aytdi: Men Yazid ad-Daloniyning hadisini Ahmad ibn Hanbalga aytgan edim; u (Yazidni) ulugʻlagani uchun meni jerkib: «Yazid ad-Daloniyga nima boʻlibdi-yu, Qatodaning shogirdlari (rivoyatlari) ichiga (bunday narsalarni) kiritadi?!» — dedi va bu hadisga parvo qilmadi.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ сажда қилиб (саждада) ухлар ва (уйқуда) пишқирар (нафас чиқарар) эдилар; сўнг туриб, намоз ўқир ва таҳорат олмас эдилар. (Ровий) деди: «Сиз ухлаган бўлсангиз ҳам, таҳорат олмасдан намоз ўқидингиз-ку?» — дедим. У зот: «Таҳорат фақат ёнбошлаб ухлаган кишига (лозим)», — дедилар. Усмон ва Ҳаннод (ривоятга): «Чунки у (киши) ёнбошлаганда, бўғимлари бўшашади», — деб қўшишди. Абу Довуд айтди: У зотнинг «Таҳорат ёнбошлаб ухлаган кишига (лозим)» деган сўзи — мункар ҳадисдир; уни фақат Язид Абу Холид ад-Далоний Қатодадан ривоят қилган. Унинг аввалини эса бир жамоа Ибн Аббосдан ривоят қилиб, бундан (охирги қисм ҳақида) ҳеч нарса эсламаган ва: «Пайғамбар ﷺ (уйқуларида) сақланган эдилар», — деган. Оиша (розияллоҳу анҳо): «Пайғамбар ﷺ: ‹Кўзларим ухлайди, аммо қалбим ухламайди›, — дедилар», — деган. Шуъба: «Қатода Абу Олиядан фақат тўртта ҳадис эшитган: Юнус ибн Матто ҳақидаги ҳадис, Ибн Умарнинг намоз ҳақидаги ҳадиси, ‹қозилар учтадир› (деган) ҳадис ва Ибн Аббоснинг ‹Менга ишончли кишилар ривоят қилдилар, улардан бири — Умар; менинг наздимда уларнинг энг ишончлиси — Умар› деган ҳадиси», — деди. Абу Довуд айтди: Мен Язид ад-Далонийнинг ҳадисини Аҳмад ибн Ҳанбалга айтган эдим; у (Язидни) улуғлагани учун мени жеркиб: «Язид ад-Далонийга нима бўлибди-ю, Қатоданинг шогирдлари (ривоятлари) ичига (бундай нарсаларни) киритади?!» — деди ва бу ҳадисга парво қилмади.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، حَدَّثَنِي الْحَكَمُ، عَنْ عَبْدِ الْحَمِيدِ بْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ مِقْسَمٍ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فِي الَّذِي يَأْتِي امْرَأَتَهُ وَهِيَ حَائِضٌ قَالَ " يَتَصَدَّقُ بِدِينَارٍ أَوْ نِصْفِ دِينَارٍ " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ هَكَذَا الرِّوَايَةُ الصَّحِيحَةُ قَالَ " دِينَارٌ أَوْ نِصْفُ دِينَارٍ " . وَرُبَّمَا لَمْ يَرْفَعْهُ شُعْبَةُ .
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Paygʻambar ﷺ xotini hayzli holatda unga jimoʼ qilgan kishi haqida: «(U) bir dinor yoki yarim dinor sadaqa qilsin», — dedilar. Abu Dovud aytdi: Sahih rivoyat shunday boʻlib, (unda): «Bir dinor yoki yarim dinor», — deyilgan. Baʼzan Shuʼba uni (Paygʻambar ﷺ ga) nisbat bermagan.Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Пайғамбар ﷺ хотини ҳайзли ҳолатда унга жимоъ қилган киши ҳақида: «(У) бир динор ёки ярим динор садақа қилсин», — дедилар. Абу Довуд айтди: Саҳиҳ ривоят шундай бўлиб, (унда): «Бир динор ёки ярим динор», — дейилган. Баъзан Шуъба уни (Пайғамбар ﷺ га) нисбат бермаган.
حَدَّثَنَا مُسْلِمُ بْنُ إِبْرَاهِيمَ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مَنْصُورٍ، عَنْ إِبْرَاهِيمَ، عَنِ الأَسْوَدِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَأْمُرُ إِحْدَانَا إِذَا كَانَتْ حَائِضًا أَنْ تَتَّزِرَ ثُمَّ يُضَاجِعُهَا زَوْجُهَا وَقَالَ مَرَّةً يُبَاشِرُهَا .
Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ birortamiz hayzli boʻlganida, izor (belbogʻ) bogʻlashga buyurar, soʻng eri (xotini bilan) yonboshardi — (Shuʼba) bir marta: «...u bilan badaniy yaqinlik qilardi», — dedi.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ бирортамиз ҳайзли бўлганида, изор (белбоғ) боғлашга буюрар, сўнг эри (хотини билан) ёнбошарди — (Шуъба) бир марта: «...у билан баданий яқинлик қиларди», — деди.
حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُعَاذٍ، حَدَّثَنَا أَبِي، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ الْقَاسِمِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتِ اسْتُحِيضَتِ امْرَأَةٌ عَلَى عَهْدِ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَأُمِرَتْ أَنْ تُعَجِّلَ الْعَصْرَ وَتُؤَخِّرَ الظُّهْرَ وَتَغْتَسِلَ لَهُمَا غُسْلاً . وَأَنْ تُؤَخِّرَ الْمَغْرِبَ وَتُعَجِّلَ الْعِشَاءَ وَتَغْتَسِلَ لَهُمَا غُسْلاً وَتَغْتَسِلَ لِصَلاَةِ الصُّبْحِ غُسْلاً . فَقُلْتُ لِعَبْدِ الرَّحْمَنِ أَعَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ لاَ أُحَدِّثُكَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم بِشَىْءٍ .
Oisha — moʻminlar onasi (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ zamonida bir ayol istihoza boʻldi; unga: peshinni kechiktirib, asrni oldinroq (oʻqib), ular uchun bir marta gʻusl qilish; shomni kechiktirib, xuftonni oldinroq (oʻqib), ular uchun bir marta gʻusl qilish; va bomdod namozi uchun (alohida) bir marta gʻusl qilish buyurildi. (Shuʼba:) Men Abdurahmondan: «(Bu) Paygʻambar ﷺ danmi?» — deb soʻradim. U: «Men senga Paygʻambar ﷺ dan boʻlmagan hech narsani aytmayman», — dedi.Оиша — мўминлар онаси (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ замонида бир аёл истиҳоза бўлди; унга: пешинни кечиктириб, асрни олдинроқ (ўқиб), улар учун бир марта ғусл қилиш; шомни кечиктириб, хуфтонни олдинроқ (ўқиб), улар учун бир марта ғусл қилиш; ва бомдод намози учун (алоҳида) бир марта ғусл қилиш буюрилди. (Шуъба:) Мен Абдураҳмондан: «(Бу) Пайғамбар ﷺ данми?» — деб сўрадим. У: «Мен сенга Пайғамбар ﷺ дан бўлмаган ҳеч нарсани айтмайман», — деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، حَدَّثَنَا ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ، عَنْ مُحَمَّدٍ، - يَعْنِي ابْنَ عَمْرٍو - حَدَّثَنِي ابْنُ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ فَاطِمَةَ بِنْتِ أَبِي حُبَيْشٍ، أَنَّهَا كَانَتْ تُسْتَحَاضُ فَقَالَ لَهَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم " إِذَا كَانَ دَمُ الْحَيْضِ فَإِنَّهُ دَمٌ أَسْوَدُ يُعْرَفُ فَإِذَا كَانَ ذَلِكَ فَأَمْسِكِي عَنِ الصَّلاَةِ فَإِذَا كَانَ الآخَرُ فَتَوَضَّئِي وَصَلِّي " . قَالَ أَبُو دَاوُدَ قَالَ ابْنُ الْمُثَنَّى وَحَدَّثَنَا بِهِ ابْنُ أَبِي عَدِيٍّ حِفْظًا فَقَالَ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ أَنَّ فَاطِمَةَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرُوِيَ عَنِ الْعَلاَءِ بْنِ الْمُسَيَّبِ وَشُعْبَةَ عَنِ الْحَكَمِ عَنْ أَبِي جَعْفَرٍ قَالَ الْعَلاَءُ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَأَوْقَفَهُ شُعْبَةُ عَلَى أَبِي جَعْفَرٍ تَوَضَّأُ لِكُلِّ صَلاَةٍ .
Urva ibn az-Zubayr (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadiki, Fotima binti Abu Hubaysh (roziyallohu anho)ga istihoza (toʻxtovsiz qon ketishi) boʻlardi. Shunda Paygʻambar ﷺ unga: «Hayz qoni boʻlsa, u tanib olinadigan qora qon boʻladi. Agar shunday boʻlsa, namozni tark qil. Boshqasi boʻlsa, taharat olib namoz oʻqi», dedilar. Abu Dovud aytdi: Ibn al-Musanno dedi: Ibn Abu Adiy buni bizga yoddan rivoyat qilib, «Urvadan, u Oisha (roziyallohu anho)dan, Fotima haqida» dedi. Abu Dovud aytdi: Buni Aloʼ ibn al-Musayyab va Shuʼba ham al-Hakamdan, u Abu Jaʼfardan rivoyat qildilar. Aloʼ uni Paygʻambar ﷺdan (marfuʼ qilib) rivoyat qildi, Shuʼba esa uni Abu Jaʼfarning soʻzi qilib toʻxtatib, «har bir namoz uchun taharat oladi» dedi.Урва ибн аз-Зубайр (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинадики, Фотима бинти Абу Ҳубайш (розияллоҳу анҳо)га истиҳоза (тўхтовсиз қон кетиши) бўларди. Шунда Пайғамбар ﷺ унга: «Ҳайз қони бўлса, у таниб олинадиган қора қон бўлади. Агар шундай бўлса, намозни тарк қил. Бошқаси бўлса, таҳарат олиб намоз ўқи», дедилар. Абу Довуд айтди: Ибн ал-Мусанно деди: Ибн Абу Адий буни бизга ёддан ривоят қилиб, «Урвадан, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан, Фотима ҳақида» деди. Абу Довуд айтди: Буни Алў ибн ал-Мусайяб ва Шуъба ҳам ал-Ҳакамдан, у Абу Жаъфардан ривоят қилдилар. Алў уни Пайғамбар ﷺдан (марфуъ қилиб) ривоят қилди, Шуъба эса уни Абу Жаъфарнинг сўзи қилиб тўхтатиб, «ҳар бир намоз учун таҳарат олади» деди.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ سَهْلٍ الرَّمْلِيُّ، حَدَّثَنَا حَجَّاجٌ، - يَعْنِي الأَعْوَرَ - حَدَّثَنِي شُعْبَةُ، بِإِسْنَادِهِ بِهَذَا الْحَدِيثِ قَالَ ثُمَّ نَفَخَ فِيهَا وَمَسَحَ بِهَا وَجْهَهُ وَكَفَّيْهِ إِلَى الْمِرْفَقَيْنِ أَوْ إِلَى الذِّرَاعَيْنِ . قَالَ شُعْبَةُ كَانَ سَلَمَةُ يَقُولُ الْكَفَّيْنِ وَالْوَجْهَ وَالذِّرَاعَيْنِ فَقَالَ لَهُ مَنْصُورٌ ذَاتَ يَوْمٍ انْظُرْ مَا تَقُولُ فَإِنَّهُ لاَ يَذْكُرُ الذِّرَاعَيْنِ غَيْرُكَ .
Ali ibn Sahl ar-Ramliy bizga aytib berdi: Hajjoj — yaʼni al-Aʼvar bizga aytib berdi: Shuʼba oʻz isnodi bilan shu hadisni menga aytib berdi. (Rovi) aytdi: Soʻng (Nabiy ﷺ) unga puflab, u bilan yuzlarini va kaftlarini to tirsaklarga yoki to bilaklarga qadar mash qildilar. Shuʼba aytdi: Salama «kaftlar, yuz va bilaklar» der edi. Bir kuni Mansur unga: «Nima deyayotganingni oʻylab koʻr, chunki sendan boshqa hech kim ‹bilaklar›ni zikr qilmayapti», dedi.Али ибн Саҳл ар-Рамлий бизга айтиб берди: Ҳажжож — яъни ал-Аъвар бизга айтиб берди: Шуъба ўз исноди билан шу ҳадисни менга айтиб берди. (Рови) айтди: Сўнг (Набий ﷺ) унга пуфлаб, у билан юзларини ва кафтларини то тирсакларга ёки то билакларга қадар маш қилдилар. Шуъба айтди: Салама «кафтлар, юз ва билаклар» дер эди. Бир куни Мансур унга: «Нима деяётганингни ўйлаб кўр, чунки сендан бошқа ҳеч ким ‹билаклар›ни зикр қилмаяпти», деди.
حَدَّثَنَا مُسَدَّدٌ، حَدَّثَنَا يَحْيَى، عَنْ شُعْبَةَ، حَدَّثَنِي الْحَكَمُ، عَنْ ذَرٍّ، عَنِ ابْنِ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبْزَى، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ عَمَّارٍ، فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ فَقَالَ يَعْنِي النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم " إِنَّمَا كَانَ يَكْفِيكَ أَنْ تَضْرِبَ بِيَدَيْكَ إِلَى الأَرْضِ فَتَمْسَحَ بِهِمَا وَجْهَكَ وَكَفَّيْكَ " . وَسَاقَ الْحَدِيثَ . قَالَ أَبُو دَاوُدَ وَرَوَاهُ شُعْبَةُ عَنْ حُصَيْنٍ عَنْ أَبِي مَالِكٍ قَالَ سَمِعْتُ عَمَّارًا يَخْطُبُ بِمِثْلِهِ إِلاَّ أَنَّهُ قَالَ لَمْ يَنْفُخْ . وَذَكَرَ حُسَيْنُ بْنُ مُحَمَّدٍ عَنْ شُعْبَةَ عَنِ الْحَكَمِ فِي هَذَا الْحَدِيثِ قَالَ ضَرَبَ بِكَفَّيْهِ إِلَى الأَرْضِ وَنَفَخَ .
Musaddad bizga aytib berdi: Yahyo bizga aytib berdi: U Shuʼbadan (rivoyat qildi): al-Hakam menga aytib berdi: U Zardan, u Ibn Abdurrahmon ibn Abzodan, u otasidan, u Ammor (roziyallohu anhu)dan — shu hadis haqida (rivoyat qildi). (Rovi) aytdi: Shunda u — yaʼni Nabiy ﷺ: «Senga faqat qoʻllaring bilan yerga urib, soʻng ular bilan yuzingni va ikki kaftingni mash qiling kifoya edi», dedilar — va (rovi) hadisni davom ettirdi. Abu Dovud aytdi: Buni Shuʼba Husayndan, u Abu Molikdan ham rivoyat qilgan. (Abu Molik): «Men Ammorning shunga oʻxshash (soʻzni) xutbada aytayotganini eshitdim», dedi, faqat u (bunda): «(u zot) puflamadilar», dedi. Husayn ibn Muhammad esa Shuʼbadan, u al-Hakamdan shu hadis haqida zikr qilib: «(U zot) kaftlari bilan yerga urdilar va pufladilar», dedi.Мусаддад бизга айтиб берди: Яҳё бизга айтиб берди: У Шуъбадан (ривоят қилди): ал-Ҳакам менга айтиб берди: У Зардан, у Ибн Абдурраҳмон ибн Абзодан, у отасидан, у Аммор (розияллоҳу анҳу)дан — шу ҳадис ҳақида (ривоят қилди). (Рови) айтди: Шунда у — яъни Набий ﷺ: «Сенга фақат қўлларинг билан ерга уриб, сўнг улар билан юзингни ва икки кафтингни маш қилинг кифоя эди», дедилар — ва (рови) ҳадисни давом эттирди. Абу Довуд айтди: Буни Шуъба Ҳусайндан, у Абу Моликдан ҳам ривоят қилган. (Абу Молик): «Мен Амморнинг шунга ўхшаш (сўзни) хутбада айтаётганини эшитдим», деди, фақат у (бунда): «(у зот) пуфламадилар», деди. Ҳусайн ибн Муҳаммад эса Шуъбадан, у ал-Ҳакамдан шу ҳадис ҳақида зикр қилиб: «(У зот) кафтлари билан ерга урдилар ва пуфладилар», деди.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ كَثِيرٍ، أَخْبَرَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سَلَمَةَ بْنِ كُهَيْلٍ، عَنْ سُوَيْدِ بْنِ غَفَلَةَ، قَالَ غَزَوْتُ مَعَ زَيْدِ بْنِ صُوحَانَ وَسَلْمَانَ بْنِ رَبِيعَةَ فَوَجَدْتُ سَوْطًا فَقَالاَ لِي اطْرَحْهُ . فَقُلْتُ لاَ وَلَكِنْ إِنْ وَجَدْتُ صَاحِبَهُ وَإِلاَّ اسْتَمْتَعْتُ بِهِ فَحَجَجْتُ فَمَرَرْتُ عَلَى الْمَدِينَةِ فَسَأَلْتُ أُبَىَّ بْنَ كَعْبٍ فَقَالَ وَجَدْتُ صُرَّةً فِيهَا مِائَةُ دِينَارٍ فَأَتَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " عَرِّفْهَا حَوْلاً " . فَعَرَّفْتُهَا حَوْلاً ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقَالَ " عَرِّفْهَا حَوْلاً " . فَعَرَّفْتُهَا حَوْلاً ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقَالَ " عَرِّفْهَا حَوْلاً " . فَعَرَّفْتُهَا حَوْلاً ثُمَّ أَتَيْتُهُ فَقُلْتُ لَمْ أَجِدْ مَنْ يَعْرِفُهَا . فَقَالَ " احْفَظْ عَدَدَهَا وَوِكَاءَهَا وَوِعَاءَهَا فَإِنْ جَاءَ صَاحِبُهَا وَإِلاَّ فَاسْتَمْتِعْ بِهَا " . وَقَالَ وَلاَ أَدْرِي أَثَلاَثًا قَالَ " عَرِّفْهَا " . أَوْ مَرَّةً وَاحِدَةً .
Suvayd ibn Gʻafala (rahimahulloh) shunday deydi: «Men Zayd ibn Suhon va Sulaymon ibn Rabiʼa bilan birga gʻazotga chiqdim. (Yoʻlda) bir qamchini topib oldim. Ular menga: ‹Uni tashlab yubor›, dedilar. Men: ‹Yoʻq, balki egasini topsam (oʻziga beraman), aks holda undan foydalanaman›, dedim. Soʻng haj qildim. Madinaga oʻtganimda Ubay ibn Kaʼbdan (bu haqda) soʻradim. U shunday dedi: ‹Men ichida yuzta dinor boʻlgan bir hamyon topib oldim. Soʻng Nabiy ﷺ huzurlariga keldim. U zot: ‹Uni bir yil eʼlon qil›, dedilar. Men uni bir yil eʼlon qildim, soʻng yana u zotning huzurlariga keldim. U zot: ‹Uni bir yil eʼlon qil›, dedilar. Men uni yana bir yil eʼlon qildim, soʻng yana u zotning huzurlariga keldim. U zot: ‹Uni bir yil eʼlon qil›, dedilar. Men uni yana bir yil eʼlon qildim, soʻng u zotning huzurlariga kelib: ‹Uni taniydigan birovni topmadim›, dedim. Shunda u zot: ‹Uning sonini, bogʻichini va idishini saqlab qoʻy. Agar egasi kelib qolsa (oʻziga ber), aks holda undan oʻzing foydalanaver›, dedilar.» (Rovi Shuʼba) dedi: «U zot ‹Uni eʼlon qil› (deganni) uch marta aytdilarmi yoki bir marta aytdilarmi, bilmayman.»Сувайд ибн Ғафала (раҳимаҳуллоҳ) шундай дейди: «Мен Зайд ибн Суҳон ва Сулаймон ибн Рабиъа билан бирга ғазотга чиқдим. (Йўлда) бир қамчини топиб олдим. Улар менга: ‹Уни ташлаб юбор›, дедилар. Мен: ‹Йўқ, балки эгасини топсам (ўзига бераман), акс ҳолда ундан фойдаланаман›, дедим. Сўнг ҳаж қилдим. Мадинага ўтганимда Убай ибн Каъбдан (бу ҳақда) сўрадим. У шундай деди: ‹Мен ичида юзта динор бўлган бир ҳамён топиб олдим. Сўнг Набий ﷺ ҳузурларига келдим. У зот: ‹Уни бир йил эълон қил›, дедилар. Мен уни бир йил эълон қилдим, сўнг яна у зотнинг ҳузурларига келдим. У зот: ‹Уни бир йил эълон қил›, дедилар. Мен уни яна бир йил эълон қилдим, сўнг яна у зотнинг ҳузурларига келдим. У зот: ‹Уни бир йил эълон қил›, дедилар. Мен уни яна бир йил эълон қилдим, сўнг у зотнинг ҳузурларига келиб: ‹Уни танийдиган бировни топмадим›, дедим. Шунда у зот: ‹Унинг сонини, боғичини ва идишини сақлаб қўй. Агар эгаси келиб қолса (ўзига бер), акс ҳолда ундан ўзинг фойдаланавер›, дедилар.» (Рови Шуъба) деди: «У зот ‹Уни эълон қил› (деганни) уч марта айтдиларми ёки бир марта айтдиларми, билмайман.»