حَدَّثَنَا الْحَسَنُ بْنُ عَلِيٍّ الْخَلاَّلُ، حَدَّثَنَا يَزِيدُ بْنُ هَارُونَ، أَخْبَرَنَا حَمَّادُ بْنُ سَلَمَةَ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ كُنْتُ أَبِيعُ الإِبِلَ بِالْبَقِيعِ فَأَبِيعُ بِالدَّنَانِيرِ فَآخُذُ مَكَانَهَا الْوَرِقَ وَأَبِيعُ بِالْوَرِقِ فَآخُذُ مَكَانَهَا الدَّنَانِيرَ فَأَتَيْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَوَجَدْتُهُ خَارِجًا مِنْ بَيْتِ حَفْصَةَ فَسَأَلْتُهُ عَنْ ذَلِكَ فَقَالَ " لاَ بَأْسَ بِهِ بِالْقِيمَةِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لاَ نَعْرِفُهُ مَرْفُوعًا إِلاَّ مِنْ حَدِيثِ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ . وَرَوَى دَاوُدُ بْنُ أَبِي هِنْدٍ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سَعِيدِ بْنِ جُبَيْرٍ عَنِ ابْنِ عُمَرَ مَوْقُوفًا . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ بَعْضِ أَهْلِ الْعِلْمِ أَنْ لاَ بَأْسَ أَنْ يَقْتَضِيَ الذَّهَبَ مِنَ الْوَرِقِ وَالْوَرِقَ مِنَ الذَّهَبِ . وَهُوَ قَوْلُ أَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ . وَقَدْ كَرِهَ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ مِنْ أَصْحَابِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم وَغَيْرِهِمْ ذَلِكَ .
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Men Baqiʼda tuya sotar edim, dinorga sotib, oʻrniga dirham olar, dirhamga sotib, oʻrniga dinor olar edim. Soʻng Rasululloh ﷺning huzurlariga keldim, u zotni Hafsaning uyidan chiqib kelayotgan holda topdim va bu haqda soʻradim. U zot: «Agar narxiga (teng) boʻlsa, zarari yoʻq», dedilar. Abu Iso aytdi: Biz bu hadisni marfuʼ holda faqat Simok ibn Harbning Said ibn Jubayrdan, uning Ibn Umardan qilgan rivoyati orqaligina bilamiz. Dovud ibn Abu Hind bu hadisni Said ibn Jubayrdan, u Ibn Umardan mavquf holda rivoyat qilgan. Baʼzi ilm ahli shu hadis bilan amal qilib, kumush oʻrniga oltin, oltin oʻrniga kumush olishda zarar yoʻq deydilar; bu Ahmad va Ishoqning soʻzidir. Nabiy ﷺning sahobalaridan va boshqalardan baʼzi ilm ahli buni makruh sanaganlar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Мен Бақиъда туя сотар эдим, динорга сотиб, ўрнига дирҳам олар, дирҳамга сотиб, ўрнига динор олар эдим. Сўнг Расулуллоҳ ﷺнинг ҳузурларига келдим, у зотни Ҳафсанинг уйидан чиқиб келаётган ҳолда топдим ва бу ҳақда сўрадим. У зот: «Агар нархига (тенг) бўлса, зарари йўқ», дедилар. Абу Исо айтди: Биз бу ҳадисни марфуъ ҳолда фақат Симок ибн Ҳарбнинг Саид ибн Жубайрдан, унинг Ибн Умардан қилган ривояти орқалигина биламиз. Довуд ибн Абу Ҳинд бу ҳадисни Саид ибн Жубайрдан, у Ибн Умардан мавқуф ҳолда ривоят қилган. Баъзи илм аҳли шу ҳадис билан амал қилиб, кумуш ўрнига олтин, олтин ўрнига кумуш олишда зарар йўқ дейдилар; бу Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир. Набий ﷺнинг саҳобаларидан ва бошқалардан баъзи илм аҳли буни макруҳ санаганлар.
حَدَّثَنَا هَنَّادٌ، وَمَحْمُودُ بْنُ غَيْلاَنَ، قَالاَ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ سُوَيْدِ بْنِ قَيْسٍ، قَالَ جَلَبْتُ أَنَا وَمَخْرَفَةُ الْعَبْدِيُّ، بَزًّا مِنْ هَجَرَ فَجَاءَنَا النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم فَسَاوَمَنَا بِسَرَاوِيلَ وَعِنْدِي وَزَّانٌ يَزِنُ بِالأَجْرِ فَقَالَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم لِلْوَزَّانِ " زِنْ وَأَرْجِحْ " . قَالَ وَفِي الْبَابِ عَنْ جَابِرٍ وَأَبِي هُرَيْرَةَ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ سُوَيْدٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَأَهْلُ الْعِلْمِ يَسْتَحِبُّونَ الرُّجْحَانَ فِي الْوَزْنِ . وَرَوَى شُعْبَةُ هَذَا الْحَدِيثَ عَنْ سِمَاكٍ فَقَالَ عَنْ أَبِي صَفْوَانَ وَذَكَرَ الْحَدِيثَ .
Suvayd ibn Qays (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Men va Maxrafa al-Abdiy Hajardan mato (gazlama) olib keldik. Bas, Nabiy ﷺ oldimizga kelib, biz bilan ishton (savdosi) borasida narx-navo qildilar. Mening yonimda esa haq evaziga tortib beradigan (toziuvchi) bir vaznchi bor edi. Shunda Nabiy ﷺ vaznchiga: «Tortib ber va ortigʻi bilan ber», dedilar. (Roviy) aytdi: Bu bobda Jobir va Abu Hurayradan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Suvaydning hadisi hasan sahih hadisdir. Ilm ahli tortishda ortiqcha berishni mustahab sanaydilar. Shuʼba bu hadisni Simokdan rivoyat qilib: «Abu Safvondan», dedi va hadisni zikr qildi.Сувайд ибн Қайс (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У айтди: Мен ва Махрафа ал-Абдий Ҳажардан мато (газлама) олиб келдик. Бас, Набий ﷺ олдимизга келиб, биз билан иштон (савдоси) борасида нарх-наво қилдилар. Менинг ёнимда эса ҳақ эвазига тортиб берадиган (тозиувчи) бир вазнчи бор эди. Шунда Набий ﷺ вазнчига: «Тортиб бер ва ортиғи билан бер», дедилар. (Ровий) айтди: Бу бобда Жобир ва Абу Ҳурайрадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Сувайднинг ҳадиси ҳасан саҳиҳ ҳадисдир. Илм аҳли тортишда ортиқча беришни мустаҳаб санайдилар. Шуъба бу ҳадисни Симокдан ривоят қилиб: «Абу Сафвондан», деди ва ҳадисни зикр қилди.
حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى، مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى قَالَ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ سِمَاكِ بْنِ حَرْبٍ، عَنْ جَابِرِ بْنِ سَمُرَةَ، قَالَ كَانَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ضَلِيعَ الْفَمِ أَشْكَلَ الْعَيْنَيْنِ مَنْهُوشَ الْعَقِبِ . قَالَ شُعْبَةُ قُلْتُ لِسِمَاكٍ مَا ضَلِيعُ الْفَمِ قَالَ وَاسِعُ الْفَمِ . قُلْتُ مَا أَشْكَلُ الْعَيْنِ قَالَ طَوِيلُ شَقِّ الْعَيْنِ . قَالَ قُلْتُ مَا مَنْهُوشُ الْعَقِبِ قَالَ قَلِيلُ اللَّحْمِ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Jobir ibn Samura (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning ogʻizlari keng, koʻzlari uzun (yorugʻ qorachiqli), tovonlari ozgina goʻshtli edi. Shuʼba aytdi: Men Simokdan: «Zaliʼul-fam nima?» deb soʻradim. U: «Ogʻzi kengligi», dedi. «Ashkalul-ayn nima?» dedim. U: «Koʻz tirqishi uzunligi», dedi. «Manhushul-aqib nima?» dedim. U: «Goʻshti oz (tovon)», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Жобир ибн Самура (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг оғизлари кенг, кўзлари узун (ёруғ қорачиқли), товонлари озгина гўштли эди. Шуъба айтди: Мен Симокдан: «Залиъул-фам нима?» деб сўрадим. У: «Оғзи кенглиги», деди. «Ашкалул-айн нима?» дедим. У: «Кўз тирқиши узунлиги», деди. «Манҳушул-ақиб нима?» дедим. У: «Гўшти оз (товон)», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.