حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا عَبْدُ الْعَزِيزِ بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ سُهَيْلِ بْنِ أَبِي صَالِحٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " الْخَيْلُ مَعْقُودٌ فِي نَوَاصِيهَا الْخَيْرُ إِلَى يَوْمِ الْقِيَامَةِ الْخَيْلُ لِثَلاَثَةٍ هِيَ لِرَجُلٍ أَجْرٌ وَهِيَ لِرَجُلٍ سِتْرٌ وَهِيَ عَلَى رَجُلٍ وِزْرٌ فَأَمَّا الَّذِي لَهُ أَجْرٌ فَالَّذِي يَتَّخِذُهَا فِي سَبِيلِ اللَّهِ فَيُعِدُّهَا لَهُ هِيَ لَهُ أَجْرٌ لاَ يَغِيبُ فِي بُطُونِهَا شَيْءٌ إِلاَّ كَتَبَ اللَّهُ لَهُ أَجْرًا " . وَفِي الْحَدِيثِ قِصَّةٌ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ . وَقَدْ رَوَى مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم نَحْوَ هَذَا .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Otlarning peshonalariga qiyomat kunigacha yaxshilik tugib qoʻyilgan. Ot uch (toifa) kishi uchundir: u bir kishi uchun ajr, bir kishi uchun (faqirlikdan) toʻsiq, yana bir kishi uchun esa gunohdir. Ajr boʻladiganiga kelsak, u — otni Alloh yoʻlida tutib, uni shu maqsadda tayyorlaydigan kishidir. Bunday otning qorniga kirgan har bir narsa uchun Alloh unga ajr yozadi», dedilar. Hadisda (uzun) qissa bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Отларнинг пешоналарига қиёмат кунигача яхшилик тугиб қўйилган. От уч (тоифа) киши учундир: у бир киши учун ажр, бир киши учун (фақирликдан) тўсиқ, яна бир киши учун эса гуноҳдир. Ажр бўладиганига келсак, у — отни Аллоҳ йўлида тутиб, уни шу мақсадда тайёрлайдиган кишидир. Бундай отнинг қорнига кирган ҳар бир нарса учун Аллоҳ унга ажр ёзади», дедилар. Ҳадисда (узун) қисса бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ خَالِدِ بْنِ عَثْمَةَ، حَدَّثَنَا مَالِكُ بْنُ أَنَسٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ سَمِعْتُ عُمَرَ بْنَ الْخَطَّابِ، رضى الله عنه يَقُولُ كُنَّا مَعَ رَسُولِ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَعْضِ أَسْفَارِهِ فَكَلَّمْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَسَكَتَ ثُمَّ كَلَّمْتُهُ فَسَكَتَ ثُمَّ كَلَّمْتُهُ فَسَكَتَ فَحَرَّكْتُ رَاحِلَتِي فَتَنَحَّيْتُ وَقُلْتُ ثَكِلَتْكَ أُمُّكَ يَا ابْنَ الْخَطَّابِ نَزَرْتَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثَ مَرَّاتٍ كُلُّ ذَلِكَ لاَ يُكَلِّمُكَ مَا أَخْلَقَكَ أَنْ يَنْزِلَ فِيكَ قُرْآنٌ قَالَ فَمَا نَشِبْتُ أَنْ سَمِعْتُ صَارِخًا يَصْرُخُ بِي قَالَ فَجِئْتُ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فَقَالَ " يَا ابْنَ الْخَطَّابِ لَقَدْ أُنْزِلَ عَلَىَّ هَذِهِ اللَّيْلَةَ سُورَةٌ مَا أُحِبُّ أَنَّ لِي بِهَا مَا طَلَعَتْ عَلَيْهِ الشَّمْسُ : (إنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا ) " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ غَرِيبٌ وَرَوَاهُ بَعْضُهُمْ عَنْ مَالِكٍ مُرْسَلاً .
Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Biz Rasululloh ﷺ bilan baʼzi safarlarining birida edik. Men Rasululloh ﷺ bilan gaplashdim, u zot sukut qildilar. Soʻng yana gaplashdim, sukut qildilar. Yana gaplashdim, sukut qildilar. Shunda men ulovimni qoʻzgʻatib, chetga chiqdim va: ‹Onang yoʻqotsin, ey Ibn Xattob, sen Rasululloh ﷺni uch marta bezovta qilding, har safar u zot senga javob bermadilar. Sen haqingda Qurʼon nozil boʻlishiga yaqinroq boʻlib qolding!› dedim. Koʻp oʻtmay menga bir chorlovchining baqirayotganini eshitdim. Men Rasululloh ﷺ huzurlariga keldim. U zot: ‹Ey Ibn Xattob, bu kecha menga shunday bir sura nozil boʻldiki, men u bilan quyosh tiglagan har narsaning egasi boʻlishni ham xohlamasman: {Albatta Biz senga ochiq fath berdik} (Fath 1)›, dedilar», deganlarini eshitdim. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahih gʻaribdir. Uni baʼzilar Molikdan mursal qilib rivoyat qilganlar.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Биз Расулуллоҳ ﷺ билан баъзи сафарларининг бирида эдик. Мен Расулуллоҳ ﷺ билан гаплашдим, у зот сукут қилдилар. Сўнг яна гаплашдим, сукут қилдилар. Яна гаплашдим, сукут қилдилар. Шунда мен уловимни қўзғатиб, четга чиқдим ва: ‹Онанг йўқотсин, эй Ибн Хаттоб, сен Расулуллоҳ ﷺни уч марта безовта қилдинг, ҳар сафар у зот сенга жавоб бермадилар. Сен ҳақингда Қуръон нозил бўлишига яқинроқ бўлиб қолдинг!› дедим. Кўп ўтмай менга бир чорловчининг бақираётганини эшитдим. Мен Расулуллоҳ ﷺ ҳузурларига келдим. У зот: ‹Эй Ибн Хаттоб, бу кеча менга шундай бир сура нозил бўлдики, мен у билан қуёш тиглаган ҳар нарсанинг эгаси бўлишни ҳам хоҳламасман: {Албатта Биз сенга очиқ фатҳ бердик} (Фатҳ 1)›, дедилар», деганларини эшитдим. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳ ғарибдир. Уни баъзилар Моликдан мурсал қилиб ривоят қилганлар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكٍ، عَنْ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ، عَنْ عَطَاءِ بْنِ يَسَارٍ، عَنْ أَبِي قَتَادَةَ، فِي حِمَارِ الْوَحْشِ مِثْلَ حَدِيثِ أَبِي النَّضْرِ غَيْرَ أَنَّ فِي، حَدِيثِ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ أَنَّ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم قَالَ " هَلْ مَعَكُمْ مِنْ لَحْمِهِ شَيْءٌ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
Abu Qatoda (roziyallohu anhu)dan yovvoyi eshak haqida Abu Nazrning hadisiga oʻxshash rivoyat qilinadi, faqat Zayd ibn Aslamning hadisida Rasululloh ﷺning: «Yoningizda uning goʻshtidan biron narsa bormi?» — degani (zikr qilingan). Abu Iso aytdi: Bu hasan sahih hadisdir.Абу Қатода (розияллоҳу анҳу)дан ёввойи эшак ҳақида Абу Назрнинг ҳадисига ўхшаш ривоят қилинади, фақат Зайд ибн Асламнинг ҳадисида Расулуллоҳ ﷺнинг: «Ёнингизда унинг гўштидан бирон нарса борми?» — дегани (зикр қилинган). Абу Исо айтди: Бу ҳасан саҳиҳ ҳадисдир.