Zayd ibn Horisa

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم دَخَلَ عَلَيْهَا مَسْرُورًا تَبْرُقُ أَسَارِيرُ وَجْهِهِ فَقَالَ ‏"‏ أَلَمْ تَرَىْ أَنَّ مُجَزِّزًا نَظَرَ آنِفًا إِلَى زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ فَقَالَ هَذِهِ الأَقْدَامُ بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ uning huzuriga xursand holda, yuzlari porlab kirdilar va: «Mujazziz hozirgina Zayd ibn Horisa bilan Usoma ibn Zaydga qarab: ‹Bu oyoqlar bir-biridandir (bir nasldandir)›, deganini koʻrmadingmi?», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ унинг ҳузурига хурсанд ҳолда, юзлари порлаб кирдилар ва: «Мужаззиз ҳозиргина Зайд ибн Ҳориса билан Усома ибн Зайдга қараб: ‹Бу оёқлар бир-биридандир (бир наслдандир)›, деганини кўрмадингми?», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

وَقَدْ رَوَى ابْنُ عُيَيْنَةَ، هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ، عَنْ عَائِشَةَ، وَزَادَ، فِيهِ ‏"‏ أَلَمْ تَرَىْ أَنَّ مُجَزِّزًا مَرَّ عَلَى زَيْدِ بْنِ حَارِثَةَ وَأُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ قَدْ غَطَّيَا رُءُوسَهُمَا وَبَدَتْ أَقْدَامُهُمَا فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ الأَقْدَامَ بَعْضُهَا مِنْ بَعْضٍ ‏"‏ ‏.‏ وَهَكَذَا حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ وَغَيْرُ وَاحِدٍ عَنْ سُفْيَانَ بْنِ عُيَيْنَةَ هَذَا الْحَدِيثَ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عُرْوَةَ عَنْ عَائِشَةَ ‏.‏ وَهَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏ وَقَدِ احْتَجَّ بَعْضُ أَهْلِ الْعِلْمِ بِهَذَا الْحَدِيثِ فِي إِقَامَةِ أَمْرِ الْقَافَةِ ‏.‏

Ibn Uyayna bu hadisni az-Zuhriydan, u Urvadan, u Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilib, unda shuni ziyoda qildi: «Mujazziz Zayd ibn Horisa bilan Usoma ibn Zaydning oldidan oʻtganini koʻrmadingmi? Ularning boshlari yopilgan, oyoqlari esa ochilib qolgan edi. Shunda u: ‹Albatta, bu oyoqlar bir-biridandir›, dedi». Saʼid ibn Abdurrahmon va boshqa bir necha kishi ham bu hadisni Sufyon ibn Uyaynadan, u az-Zuhriydan, u Urvadan, u Oishadan shunday rivoyat qilganlar. Bu hadis hasan sahihdir. Baʼzi ilm ahli qoyiflar (nasab biluvchilar) ishini joriy qilishda shu hadisni dalil qilib keltirganlar.Ибн Уяйна бу ҳадисни аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилиб, унда шуни зиёда қилди: «Мужаззиз Зайд ибн Ҳориса билан Усома ибн Зайднинг олдидан ўтганини кўрмадингми? Уларнинг бошлари ёпилган, оёқлари эса очилиб қолган эди. Шунда у: ‹Албатта, бу оёқлар бир-биридандир›, деди». Саъид ибн Абдурраҳмон ва бошқа бир неча киши ҳам бу ҳадисни Суфён ибн Уяйнадан, у аз-Зуҳрийдан, у Урвадан, у Оишадан шундай ривоят қилганлар. Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир. Баъзи илм аҳли қойифлар (насаб билувчилар) ишини жорий қилишда шу ҳадисни далил қилиб келтирганлар.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا إِبْرَاهِيمُ بْنُ يَحْيَى بْنِ مُحَمَّدِ بْنِ عَبَّادٍ الْمَدَنِيُّ، حَدَّثَنِي أَبُو يَحْيَى بْنُ مُحَمَّدٍ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ إِسْحَاقَ، عَنْ مُحَمَّدِ بْنِ مُسْلِمٍ الزُّهْرِيِّ، عَنْ عُرْوَةَ بْنِ الزُّبَيْرِ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ قَدِمَ زَيْدُ بْنُ حَارِثَةَ الْمَدِينَةَ وَرَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم فِي بَيْتِي فَأَتَاهُ فَقَرَعَ الْبَابَ فَقَامَ إِلَيْهِ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عُرْيَانًا يَجُرُّ ثَوْبَهُ وَاللَّهِ مَا رَأَيْتُهُ عُرْيَانًا قَبْلَهُ وَلاَ بَعْدَهُ فَاعْتَنَقَهُ وَقَبَّلَهُ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ الزُّهْرِيِّ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho) aytadi: Zayd ibn Horisa Madinaga keldi, oʻsha payt Rasululloh ﷺ mening uyimda edilar. U kelib eshikni taqillatdi. Rasululloh ﷺ kiyimlarini sudragancha yalangʻoch holatda unga qarab oʻrnidan turdilar — vallohi, men u zotni undan oldin ham, keyin ham yalangʻoch holatda koʻrmaganman — va uni quchoqlab, oʻpdilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni az-Zuhriyning hadislaridan faqat shu yoʻl orqaligina bilamiz.Оиша (розияллоҳу анҳо) айтади: Зайд ибн Ҳориса Мадинага келди, ўша пайт Расулуллоҳ ﷺ менинг уйимда эдилар. У келиб эшикни тақиллатди. Расулуллоҳ ﷺ кийимларини судраганча яланғоч ҳолатда унга қараб ўрнидан турдилар — валлоҳи, мен у зотни ундан олдин ҳам, кейин ҳам яланғоч ҳолатда кўрмаганман — ва уни қучоқлаб, ўпдилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни аз-Зуҳрийнинг ҳадисларидан фақат шу йўл орқалигина биламиз.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ مَا كُنَّا نَدْعُو زَيْدَ بْنَ حَارِثَةَ إِلاَّ زَيْدَ بْنَ مُحَمَّدٍ حَتَّى نَزَلَ الْقُرْآنُ ‏:‏ ‏(‏ ادعُوهُمْ لآبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ ‏)‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: U aytdi: Biz Zayd ibn Horisani faqat Zayd ibn Muhammad deb chaqirar edik, toki Qurʼon: {Ularni otalariga nisbat berib chaqiringlar, bu Alloh nazdida adolatliroqdir} (Ahzob 5) (oyati) nozil boʻlguncha. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: У айтди: Биз Зайд ибн Ҳорисани фақат Зайд ибн Муҳаммад деб чақирар эдик, токи Қуръон: {Уларни оталарига нисбат бериб чақиринглар, бу Аллоҳ наздида адолатлироқдир} (Аҳзоб 5) (ояти) нозил бўлгунча. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ حَدَّثَنَا يَعْقُوبُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، عَنْ مُوسَى بْنِ عُقْبَةَ، عَنْ سَالِمِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ عُمَرَ، عَنْ أَبِيهِ، قَالَ مَا كُنَّا نَدْعُو زَيْدَ بْنَ حَارِثَةَ إِلاَّ زَيْدَ بْنَ مُحَمَّدٍ حَتَّى نَزَلَتْ ‏:‏ ‏(‏ ادعُوهُمْ لِأَبَائِهِمْ هُوَ أَقْسَطُ عِنْدَ اللَّهِ ‏)‏ ‏.‏ هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: «Biz Zayd ibn Horisani Zayd ibn Muhammad deb chaqirar edik. Toki: {Ularni otalariga nisbat berib chaqiringlar, bu Alloh nazdida adolatliroqdir} (Ahzob 5) (oyati) nozil boʻlguncha». Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: «Биз Зайд ибн Ҳорисани Зайд ибн Муҳаммад деб чақирар эдик. Токи: {Уларни оталарига нисбат бериб чақиринглар, бу Аллоҳ наздида адолатлироқдир} (Аҳзоб 5) (ояти) нозил бўлгунча». Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.