حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، وَغَيْرُ وَاحِدٍ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ وَهْبٍ، عَنْ يُونُسَ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ‏:‏ كَانَ خَاتَمُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ وَرِقٍ، وَكَانَ فَصُّهُ حَبَشِيًّا‏.‏

Anas (roziyallohu anhu) aytdi: Nabiy ﷺning uzuklari kumushdan edi, koʻzi (qoshi) esa habashiy (toshdan) edi. (Abu Iso) aytdi: Bu bobda Ibn Umar va Buraydadan ham (rivoyatlar) bor. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu vajhdan hasan sahih gʻaribdir.Анас (розияллоҳу анҳу) айтди: Набий ﷺнинг узуклари кумушдан эди, кўзи (қоши) эса ҳабаший (тошдан) эди. (Абу Исо) айтди: Бу бобда Ибн Умар ва Бурайдадан ҳам (ривоятлар) бор. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу важҳдан ҳасан саҳиҳ ғарибдир.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ حَدَّثَنَا أَبُو عَوَانَةَ، عَنْ أَبِي بِشْرٍ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم اتَّخَذَ خَاتَمًا مِنْ فِضَّةٍ، فَكَانَ يَخْتِمُ بِهِ وَلا يَلْبَسُهُ‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ oltindan uzuk yasatdilar, uning koʻzi kaftlarining ichida boʻlar edi. Shunda odamlar ham oltindan uzuklar yasatishdi. Bas, Rasululloh ﷺ uni tashlab yubordilar, odamlar ham oʻz uzuklarini tashlab yuborishdi. Soʻng ular kumushdan uzuk yasatdilar, u bilan xat muhrlar, ammo uni taqmas edilar.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ олтиндан узук ясатдилар, унинг кўзи кафтларининг ичида бўлар эди. Шунда одамлар ҳам олтиндан узуклар ясатишди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ уни ташлаб юбордилар, одамлар ҳам ўз узукларини ташлаб юборишди. Сўнг улар кумушдан узук ясатдилар, у билан хат муҳрлар, аммо уни тақмас эдилар.

حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلانَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا حَفْصُ بْنُ عُمَرَ بْنِ عُبَيْدٍ هُوَ الطَّنَافِسِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا زُهَيْرٌ أَبُو خَيْثَمَةَ، عَنْ حُمَيْدٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ‏:‏ كَانَ خَاتَمُ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم، مِنْ فِضَّةٍ، فَصُّهُ مِنْهُ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺning uzuklari kumushdan edi, koʻzi ham oʻzidan (kumushdan) edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺнинг узуклари кумушдан эди, кўзи ҳам ўзидан (кумушдан) эди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مُعَاذُ بْنُ هِشَامٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ‏:‏ لَمَّا أَرَادَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم أَنْ يَكْتُبَ إِلَى الْعَجَمِ قِيلَ لَهُ‏:‏ إِنَّ الْعَجَمَ لا يَقْبَلُونَ إِلا كِتَابًا عَلَيْهِ خَاتَمٌ، فَاصْطَنَعَ خَاتَمًا، فَكَأَنِّي أَنْظُرُ إِلَى بَيَاضِهِ فِي كَفِّهِ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Allohning Nabiysi ﷺ ajamlarga (arab boʻlmaganlarga) yozmoqchi boʻlganlarida, u zotga: «Ajamlar muhr bosilmagan maktubni qabul qilmaydilar», deyildi. Shunda u zot bir muhr (uzuk) yasattilar. (Anas) dedi: Goʻyo men hozir uning u zotning kaftidagi oqligiga qarab turgandekman. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Аллоҳнинг Набийси ﷺ ажамларга (араб бўлмаганларга) ёзмоқчи бўлганларида, у зотга: «Ажамлар муҳр босилмаган мактубни қабул қилмайдилар», дейилди. Шунда у зот бир муҳр (узук) ясаттилар. (Анас) деди: Гўё мен ҳозир унинг у зотнинг кафтидаги оқлигига қараб тургандекман. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ يَحْيَى، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ عَبْدِ اللهِ الأَنْصَارِيِّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي أَبِي، عَنْ ثُمَامَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ‏:‏ كَانَ نَقْشُ خَاتَمِ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏:‏ مُحَمَّدٌ سَطْرٌ، وَرَسُولٌ سَطْرٌ، وَاللَّهُ سَطْرٌ‏.‏

Anas (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Qays ibn Saʼd Nabiy ﷺning huzurlarida amir oldidagi shurta boshligʻi (qoʻriqchilar boshligʻi) maqomida edi», dedi. Ansoriy: «Yaʼni u zotning yumushlaridan oʻziga topshirilganlar bilan shugʻullanardi (degani)», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻaribdir, biz uni faqat Ansoriyning rivoyati orqaligina bilamiz.Анас (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Қайс ибн Саъд Набий ﷺнинг ҳузурларида амир олдидаги шурта бошлиғи (қўриқчилар бошлиғи) мақомида эди», деди. Ансорий: «Яъни у зотнинг юмушларидан ўзига топширилганлар билан шуғулланарди (дегани)», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғарибдир, биз уни фақат Ансорийнинг ривояти орқалигина биламиз.

حَدَّثَنَا نَصْرُ بْنُ عَلِيٍّ الْجَهْضَمِيُّ أَبُو عَمْرٍو، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ قَيْسٍ، عَنْ خَالِدِ بْنِ قَيْسٍ، عَنْ قَتَادَةَ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَتَبَ إِلَى كِسْرَى وَقَيْصَرَ وَالنَّجَاشِيِّ، فَقِيلَ لَهُ‏:‏ إِنَّهُمْ لا يَقْبَلُونَ كِتَابًا، إِلا بِخَاتَمٍ، فَصَاغَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم، خَاتَمًا حَلْقَتُهُ فِضَّةٌ، وَنُقِشَ فِيهِ‏:‏ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Nabiy ﷺ Kisroga, Qaysarga va Najoshiyga xat yozmoqchi boʻldilar. Shunda: «Ular muhri boʻlmagan xatni qabul qilmaydilar», deyildi. Bas, Rasululloh ﷺ kumushdan halqasimon uzuk yasattirib, unga «Muhammad Rasululloh» deb naqsh oʻydirdilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Набий ﷺ Кисрога, Қайсарга ва Нажошийга хат ёзмоқчи бўлдилар. Шунда: «Улар муҳри бўлмаган хатни қабул қилмайдилар», дейилди. Бас, Расулуллоҳ ﷺ кумушдан ҳалқасимон узук ясаттириб, унга «Муҳаммад Расулуллоҳ» деб нақш ўйдирдилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ عَامِرٍ، وَالْحَجَّاجُ بْنُ مِنْهَالٍ، عَنْ هَمَّامٍ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ الزُّهْرِيِّ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم كَانَ إِذَا دَخَلَ الْخَلاءَ نَزَعَ خَاتَمَهُ‏.‏

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ hojatxonaga kirsalar, uzuklarini yechib qoʻyar edilar.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ ҳожатхонага кирсалар, узукларини ечиб қўяр эдилар.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ نُمَيْرٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عُبَيْدُ اللهِ بْنُ عُمَرَ، عَنْ نَافِعٍ، عَنِ ابْنِ عُمَرَ، قَالَ‏:‏ اتَّخَذَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم، خَاتَمًا مِنْ وَرِقٍ، فَكَانَ فِي يَدِهِ ثُمَّ كَانَ فِي يَدِ أَبِي بَكْرٍ، وَيَدِ عُمَرَ، ثُمَّ كَانَ فِي يَدِ عُثْمَانَ، حَتَّى وَقَعَ فِي بِئْرِ أَرِيسٍ، نَقْشُهُ‏:‏ مُحَمَّدٌ رَسُولُ اللهِ‏.‏

Abdulloh ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ kumushdan uzuk yasattirdilar. U zotning qoʻlida boʻlar edi, soʻng Abu Bakrning qoʻlida boʻldi, soʻng Umarning qoʻlida boʻldi, soʻng Usmonning qoʻlida boʻldi — toki u undan Aris qudugʻiga tushib ketguniga qadar. Uning naqshi «Muhammad Rasululloh» (deb yozilgan) edi.Абдуллоҳ ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ кумушдан узук ясаттирдилар. У зотнинг қўлида бўлар эди, сўнг Абу Бакрнинг қўлида бўлди, сўнг Умарнинг қўлида бўлди, сўнг Усмоннинг қўлида бўлди — токи у ундан Арис қудуғига тушиб кетгунига қадар. Унинг нақши «Муҳаммад Расулуллоҳ» (деб ёзилган) эди.