حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ الطَّيَالِسِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا هَمَّامٌ، عَنْ، قَالَ‏:‏ قُلْتُ لأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ‏:‏ كَيْفَ كَانَ نَعْلُ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم‏؟‏ قَالَ‏:‏ لَهُمَا قِبَالانِ‏.‏

Qatoda (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Men Anas ibn Molikka: «Rasululloh ﷺning kovushlari qanday edi?» dedim. U: «Ularning ikkitadan tasmasi bor edi», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Қатода (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Мен Анас ибн Моликка: «Расулуллоҳ ﷺнинг ковушлари қандай эди?» дедим. У: «Уларнинг иккитадан тасмаси бор эди», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا أَبُو كُرَيْبٍ مُحَمَّدُ بْنُ الْعَلاءِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، عَنْ سُفْيَانَ، عَنْ خَالِدٍ الْحَذَّاءِ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ الْحَارِثِ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ‏:‏ كَانَ لِنَعْلِ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم قِبَالانِ، مَثْنِيٌّ شِرَاكَهُمَا‏.‏

Abdulloh ibn Abbos (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺning kavushlarida ikkita tasma boʻlib, ularning bandi ikki qavat qilingan edi.Абдуллоҳ ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺнинг кавушларида иккита тасма бўлиб, уларнинг банди икки қават қилинган эди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ الزُّبَيْرِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عِيسَى بْنُ طَهْمَانَ، قَالَ‏:‏ أَخْرَجَ إِلَيْنَا أَنَسُ بْنُ مَالِكٍ نَعْلَيْنِ جَرْدَاوَيْنِ، لَهُمَا قِبَالانِ‏.‏ قَالَ : فَحَدَّثَنِي ثَابِتٌ بَعْدُ عَنْ أَنَسُ ، أَنَّهُمَا كَانَتَا نَعْلَيِ النَّبِيِّ صَلَّى اللَّهُ عَلَيْهِ وَسَلَّمَ .

Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U kishi bizga tuksiz, ikki tasmali bir juft naʼlayn (kavush) chiqarib koʻrsatdilar. Bu ikki naʼlayn Nabiy ﷺning naʼlaynlari edi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У киши бизга туксиз, икки тасмали бир жуфт наълайн (кавуш) чиқариб кўрсатдилар. Бу икки наълайн Набий ﷺнинг наълайнлари эди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سَعِيدُ بْنُ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيُّ، عَنْ عُبَيْدِ بْنِ جُرَيْجٍ، أَنَّهُ قَالَ لابْنِ عُمَرَ‏:‏ رَأَيْتُكَ تَلْبَسُ النِّعَالَ السِّبْتِيَّةَ، قَالَ‏:‏ إِنِّي رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم يَلْبَسُ النِّعَالَ الَّتِي لَيْسَ فِيهَا شَعَرٌ، وَيَتَوَضَّأُ فِيهَا، فَأَنَا أُحِبُّ أَنْ أَلْبَسَهَا‏.‏

Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Ubayd ibn Jurayj unga shunday dedi: «Ey Abu Abdurahmon, men sizni toʻrt narsani qilayotganingizni koʻrdimki, sheriklaringizdan birortasining buni qilayotganini koʻrmaganman», — dedi. (Abdulloh ibn Umar): «Ular nimalar, ey Ibn Jurayj?» — dedi. (Ubayd): «Men sizni (Kaʼbani tavof qilganingizda) ruknlardan faqat Yamaniy ikkovini (Yaman tomonidagi ikki burchakni) ushlayotganingizni koʻrdim; sizni sibtiy (oshlangan teridan) qilingan choriqlar kiyayotganingizni koʻrdim; sizni (soch-soqolingizni) sariq rang bilan boʻyayotganingizni koʻrdim; va sizni Makkada boʻlganingizda, odamlar (Zulhijja) hilolini koʻrishlari bilan ehrom bogʻlab talbiya aytsalar ham, siz Tarviya kuni (Zulhijjaning sakkizinchisi) boʻlguncha ehrom bogʻlamayotganingizni koʻrdim», — dedi. Shunda Abdulloh ibn Umar: «Ruknlarga kelsak, men Rasululloh ﷺ ni Yamaniy ikkovidan boshqasini ushlayotganlarini koʻrmadim. Sibtiy choriqlarga kelsak, men Rasululloh ﷺ ni yungi boʻlmagan choriqlar kiyayotganlarini va ularda (ularni kiygan holda) tahorat olayotganlarini koʻrdim, shu sababli men ham ularni kiyishni yaxshi koʻraman. Sariq rangga kelsak, men Rasululloh ﷺ ni u bilan boʻyayotganlarini koʻrdim, shu sababli men ham u bilan boʻyashni yaxshi koʻraman. Ehrom bogʻlab talbiya aytishga kelsak, men Rasululloh ﷺ ni ulovlari u zotni koʻtarib yoʻlga chiqquncha ehrom bogʻlab talbiya aytayotganlarini koʻrmadim», — dedi.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Убайд ибн Журайж унга шундай деди: «Эй Абу Абдураҳмон, мен сизни тўрт нарсани қилаётганингизни кўрдимки, шерикларингиздан бирортасининг буни қилаётганини кўрмаганман», — деди. (Абдуллоҳ ибн Умар): «Улар нималар, эй Ибн Журайж?» — деди. (Убайд): «Мен сизни (Каъбани тавоф қилганингизда) рукнлардан фақат Яманий икковини (Яман томонидаги икки бурчакни) ушлаётганингизни кўрдим; сизни сибтий (ошланган теридан) қилинган чориқлар кияётганингизни кўрдим; сизни (соч-соқолингизни) сариқ ранг билан бўяётганингизни кўрдим; ва сизни Маккада бўлганингизда, одамлар (Зулҳижжа) ҳилолини кўришлари билан эҳром боғлаб талбия айтсалар ҳам, сиз Тарвия куни (Зулҳижжанинг саккизинчиси) бўлгунча эҳром боғламаётганингизни кўрдим», — деди. Шунда Абдуллоҳ ибн Умар: «Рукнларга келсак, мен Расулуллоҳ ﷺ ни Яманий икковидан бошқасини ушлаётганларини кўрмадим. Сибтий чориқларга келсак, мен Расулуллоҳ ﷺ ни юнги бўлмаган чориқлар кияётганларини ва уларда (уларни кийган ҳолда) таҳорат олаётганларини кўрдим, шу сабабли мен ҳам уларни кийишни яхши кўраман. Сариқ рангга келсак, мен Расулуллоҳ ﷺ ни у билан бўяётганларини кўрдим, шу сабабли мен ҳам у билан бўяшни яхши кўраман. Эҳром боғлаб талбия айтишга келсак, мен Расулуллоҳ ﷺ ни уловлари у зотни кўтариб йўлга чиққунча эҳром боғлаб талбия айтаётганларини кўрмадим», — деди.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مَنْصُورٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّزَّاقِ، عَنْ مَعْمَرٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي ذِئْبٍ، عَنْ صَالِحٍ مَوْلَى التَّوْءَمَةِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ‏:‏ كَانَ لِنَعْلِ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم قِبَالانِ‏.‏

Amr ibn Avs (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺning kavushlarida ikkita tasma bor edi», dedi.Амр ибн Авс (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺнинг кавушларида иккита тасма бор эди», деди.

حَدَّثَنَا أَحْمَدُ بْنُ مَنِيعٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَبُو أَحْمَدَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا سُفْيَانُ، عَنِ السُّدِّيِّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنِي مَنْ، سَمِعَ عَمْرَو بْنَ حُرَيْثٍ، يَقُولُ‏:‏ رَأَيْتُ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم، يُصَلِّي فِي نَعْلَيْنِ مَخْصُوفَتَيْنِ‏.‏

Amr ibn Hurays (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Men Rasululloh ﷺni yamoqli naʼlaynda namoz oʻqiyotganlarini koʻrdim.Амр ибн Ҳурайс (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Мен Расулуллоҳ ﷺни ямоқли наълайнда намоз ўқиётганларини кўрдим.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى الأَنْصَارِيُّ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ رَسُولَ اللهِ صلى الله عليه وسلم، قَالَ‏:‏ لا يَمْشِيَنَّ أَحَدُكُمْ فِي نَعْلٍ وَاحِدَةٍ، لِيُنْعِلْهُمَا جَمِيعًا، أَوْ لِيُحْفِهِمَا جَمِيعًا‏.‏ حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، عَنْ مَالِكِ بْنِ أَنَسٍ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ نَحْوَهُ‏.‏

Usmon ibn Abil-Os (roziyallohu anhu) aytdi: Menda meni halok qilay deb turgan bir ogʻriq bor edi, shu holatda Rasululloh ﷺ huzurimga keldilar. Rasululloh ﷺ: «Oʻng qoʻling bilan yetti marta silab, ‹Aʼuzu bi-izzatillohi va qudratihi min sharri mo ajid› (Men topayotgan (dardning) yomonligidan Allohning izzati va qudratiga sigʻinaman) deb ayt», dedilar. (Usmon) aytdi: Men shunday qildim, Alloh menda boʻlgan (dardni) ketkazdi. Shundan keyin men oʻz ahlimga ham, boshqalarga ham buni amr qilishdan toʻxtamadim. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Усмон ибн Абил-Ос (розияллоҳу анҳу) айтди: Менда мени ҳалок қилай деб турган бир оғриқ бор эди, шу ҳолатда Расулуллоҳ ﷺ ҳузуримга келдилар. Расулуллоҳ ﷺ: «Ўнг қўлинг билан етти марта силаб, ‹Аъузу би-иззатиллоҳи ва қудратиҳи мин шарри мо ажид› (Мен топаётган (дарднинг) ёмонлигидан Аллоҳнинг иззати ва қудратига сиғинаман) деб айт», дедилар. (Усмон) айтди: Мен шундай қилдим, Аллоҳ менда бўлган (дардни) кетказди. Шундан кейин мен ўз аҳлимга ҳам, бошқаларга ҳам буни амр қилишдан тўхтамадим. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزُّبَيْرِ، عَنْ جَابِرٍ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم نَهَى أَنْ يَأْكُلَ، يَعْنِي الرَّجُلَ، بِشِمَالِهِ، أَوْ يَمْشِيَ فِي نَعْلٍ وَاحِدَةٍ‏.‏

Jobir (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ kishining chap qoʻli bilan ovqatlanishini yoki bitta naʼlaynda yurishini man qildilar.Жобир (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ кишининг чап қўли билан овқатланишини ёки битта наълайнда юришини ман қилдилар.

حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حوَحَدَّثَنَا إِسْحَاقُ بْنُ مُوسَى، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مَعْنٌ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مَالِكٌ، عَنْ أَبِي الزِّنَادِ، عَنِ الأَعْرَجِ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، قَالَ‏:‏ إِذَا انْتَعَلَ أَحَدُكُمْ فَلْيَبْدَأْ بِالْيَمِينِ، وَإِذَا نَزَعَ فَلْيَبْدَأْ بِالشِّمَالِ، فَلْتَكُنِ الْيَمِينُ أَوَّلَهُمَا تُنْعَلُ، وَآخِرَهُمَا تُنْزَعُ‏.‏

Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadiki, Rasululloh ﷺ: «Sizlardan biringiz kovush kiyganda oʻng (oyoq)dan boshlasin, yechganda esa chap (oyoq)dan boshlasin. Shunday qilib oʻng (oyoq) avval kiyiladigani, oxirida yechiladigani boʻlsin», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинадики, Расулуллоҳ ﷺ: «Сизлардан бирингиз ковуш кийганда ўнг (оёқ)дан бошласин, ечганда эса чап (оёқ)дан бошласин. Шундай қилиб ўнг (оёқ) аввал кийиладигани, охирида ечиладигани бўлсин», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

حَدَّثَنَا أَبُو مُوسَى مُحَمَّدُ بْنُ الْمُثَنَّى، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ جَعْفَرٍ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا أَشْعَثُ هُوَ ابْنُ أَبِي الشَّعْثَاءِ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ مَسْرُوقٍ، عَنْ عَائِشَةَ، قَالَتْ‏:‏ كَانَ رَسُولُ اللهِ صلى الله عليه وسلم يُحِبُّ التَّيَمُّنَ مَا اسْتَطَاعَ فِي تَرَجُّلِهِ، وَتَنَعُّلِهِ وَطُهُورِهِ‏.‏

Oisha (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ imkon qadar barcha ishlarida — taharatlarida, sochlarini taraganlarida va oyoq kiyim kiyganlarida oʻngdan boshlashni yaxshi koʻrar edilar. Muslim (ibn Ibrohim) rivoyatida: «Va misvok ishlatganlarida», deb qoʻshib, «barcha ishlarida» degan soʻzni zikr qilmadi. Abu Dovud aytdi: Uni Shuʼbadan Muoz ham rivoyat qilgan, lekin misvokni zikr qilmagan.Оиша (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ имкон қадар барча ишларида — таҳаратларида, сочларини тараганларида ва оёқ кийим кийганларида ўнгдан бошлашни яхши кўрар эдилар. Муслим (ибн Иброҳим) ривоятида: «Ва мисвок ишлатганларида», деб қўшиб, «барча ишларида» деган сўзни зикр қилмади. Абу Довуд айтди: Уни Шуъбадан Муоз ҳам ривоят қилган, лекин мисвокни зикр қилмаган.

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ مَرْزُوقٍ أَبُو عَبْدِ اللهِ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ قَيْسٍ أَبُو مُعَاوِيَةَ، قَالَ‏:‏ حَدَّثَنَا هِشَامٌ، عَنْ مُحَمَّدٍ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ‏:‏ كَانَ لِنَعْلِ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم قِبَالانِ وَأَبِي بَكْرٍ وَعُمَرَ، وَأَوَّلُ مَنْ عَقَدَ عَقْدًا وَاحِدًا عُثْمَانُ رضي الله عنه‏.‏‏.‏

Amr ibn Avs (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺning kavushlarida ikkita tasma bor edi», dedi.Амр ибн Авс (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺнинг кавушларида иккита тасма бор эди», деди.