حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ يَعَلَى بْنِ مَمْلَكٍ، أَنَّهُ سَأَلَ أُمَّ سَلَمَةَ، عَنْ قِرَاءَةِ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم، فَإِذَا هِيَ تَنْعَتُ قِرَاءَةً مُفَسَّرَةً حَرْفًا حَرْفًا.
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: U kishidan Rasululloh ﷺning qiroatlari haqida soʻralganda, u harfma-harf ajratib, ochib-yoritilgan qiroatni vasf qildilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: У кишидан Расулуллоҳ ﷺнинг қироатлари ҳақида сўралганда, у ҳарфма-ҳарф ажратиб, очиб-ёритилган қироатни васф қилдилар.
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا وَهْبُ بْنُ جَرِيرِ بْنِ حَازِمٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبِي، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ: قُلْتُ لأَنَسِ بْنِ مَالِكٍ: كَيْفَ كَانَتْ قِرَاءَةُ رَسُولِ اللهِ صلى الله عليه وسلم؟ فَقَالَ: مَدًّا.
Ibn Umar (roziyallohu anhumo)dan rivoyat qilinadi: Iroq ahlidan bir kishi undan kiyimga tegadigan chivin qoni haqida soʻradi. Shunda Ibn Umar: «Mana bunga qaranglar, u chivin qoni haqida soʻrayapti, holbuki ular Rasululloh ﷺning farzandini oʻldirishgan!» dedi va: «Men Rasululloh ﷺning: ‹Hasan va Husayn ikkalasi mening dunyodagi ikki rayhonimdir›, deganlarini eshitganman», dedi. Abu Iso aytdi: Bu hadis sahihdir. Buni Shuʼba va Mahdiy ibn Maymun ham Muhammad ibn Abu Yaʼqubdan rivoyat qilishgan. Bu bobda Abu Hurayradan ham Paygʻambar ﷺdan shunga oʻxshash rivoyat qilingan.Ибн Умар (розияллоҳу анҳумо)дан ривоят қилинади: Ироқ аҳлидан бир киши ундан кийимга тегадиган чивин қони ҳақида сўради. Шунда Ибн Умар: «Мана бунга қаранглар, у чивин қони ҳақида сўраяпти, ҳолбуки улар Расулуллоҳ ﷺнинг фарзандини ўлдиришган!» деди ва: «Мен Расулуллоҳ ﷺнинг: ‹Ҳасан ва Ҳусайн иккаласи менинг дунёдаги икки райҳонимдир›, деганларини эшитганман», деди. Абу Исо айтди: Бу ҳадис саҳиҳдир. Буни Шуъба ва Маҳдий ибн Маймун ҳам Муҳаммад ибн Абу Яъқубдан ривоят қилишган. Бу бобда Абу Ҳурайрадан ҳам Пайғамбар ﷺдан шунга ўхшаш ривоят қилинган.
حَدَّثَنَا عَلِيُّ بْنُ حُجْرٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ الأُمَوِيُّ، عَنِ ابْنِ جُرَيْجٍ، عَنِ ابْنِ أَبِي مُلَيْكَةَ، عَنْ أُمِّ سَلَمَةَ، قَالَتْ: كَانَ النَّبِيُّ صلى الله عليه وسلم، يَقْطَعُ قِرَاءَتَهُ، يَقُولُ: الْحَمْدُ لِلَّهِ رَبِّ الْعَالَمِينَ ثُمَّ يَقِفُ، ثُمَّ يَقُولُ: الرَّحْمَنِ الرَّحِيمِ ثُمَّ يَقِفُ، وَكَانَ يَقْرَأُ مَلِكِ يَوْمِ الدِّينِ.
Umm Salama (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: Nabiy ﷺ qiroatlarini (ayrim joylarda) uzib-uzib oʻqirdilar. U zot: {Alhamdu lillahi Rabbil-olamin} (Fotiha, 2) deb, soʻng toʻxtardilar; keyin: {Ar-Rohmanir-Rohiym} (Fotiha, 3) deb, soʻng toʻxtardilar; va {Maliki yavmid-diyn} (Fotiha, 4) deb oʻqirdilar.Умм Салама (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: Набий ﷺ қироатларини (айрим жойларда) узиб-узиб ўқирдилар. У зот: {Алҳамду лиллаҳи Раббил-оламин} (Фотиҳа, 2) деб, сўнг тўхтардилар; кейин: {Ар-Роҳманир-Роҳийм} (Фотиҳа, 3) деб, сўнг тўхтардилар; ва {Малики явмид-дийн} (Фотиҳа, 4) деб ўқирдилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، قَالَ: حَدَّثَنَا اللَّيْثُ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ صَالِحٍ، عَنْ عَبْدِ اللهِ بْنِ أَبِي قَيْسٍ، قَالَ: سَأَلْتُ عَائِشَةَ، عَنْ قِرَاءَةِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم أَكَانَ يُسِرُّ بِالْقِرَاءَةِ أَمْ يَجْهَرُ؟ قَالَتْ: كُلُّ ذَلِكَ قَدْ كَانَ يَفْعَلُ قَدْ كَانَ رُبَّمَا أَسَرَّ وَرُبَّمَا جَهَرَ فَقُلْتُ: الْحَمْدُ لِلَّهِ، الَّذِي جَعَلَ فِي الأَمْرِ سَعَةً.
Qutayba bizga aytib berdi: Lays bizga Muoviya ibn Solihdan, u Abdulloh ibn Abu Qaysdan rivoyat qildi. U (Abdulloh) dedi: Men Oisha (roziyallohu anho)dan: «Nabiy ﷺning kechalik qiroatlari qanday boʻlardi — qiroatni yashirinmi oʻqirdilar yoki ovoz chiqaribmi?» deb soʻradim. U: «Bularning hammasini qilar edilar: baʼzan qiroatni yashirin oʻqisalar, baʼzan ovoz chiqarib oʻqirdilar», dedi. Shunda men: «Bu ishda kenglik qilib qoʻygan Allohga hamd boʻlsin», dedim. Abu Iso aytdi: Bu hasan sahih gʻarib hadisdir.Қутайба бизга айтиб берди: Лайс бизга Муовия ибн Солиҳдан, у Абдуллоҳ ибн Абу Қайсдан ривоят қилди. У (Абдуллоҳ) деди: Мен Оиша (розияллоҳу анҳо)дан: «Набий ﷺнинг кечалик қироатлари қандай бўларди — қироатни яширинми ўқирдилар ёки овоз чиқарибми?» деб сўрадим. У: «Буларнинг ҳаммасини қилар эдилар: баъзан қироатни яширин ўқисалар, баъзан овоз чиқариб ўқирдилар», деди. Шунда мен: «Бу ишда кенглик қилиб қўйган Аллоҳга ҳамд бўлсин», дедим. Абу Исо айтди: Бу ҳасан саҳиҳ ғариб ҳадисдир.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلانَ، قَالَ: حَدَّثَنَا وَكِيعٌ، قَالَ: حَدَّثَنَا مِسْعَرٌ، عَنْ أَبِي الْعَلاءِ الْعَبْدِيِّ، عَنْ يَحْيَى بْنِ جَعْدَةَ، عَنْ أُمِّ هَانِئٍ، قَالَتْ: كُنْتُ أَسْمَعُ قِرَاءَةَ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، بِاللَّيْلِ وَأَنَا عَلَى عَرِيشِي.
Ummu Hani (roziyallohu anho)dan rivoyat qilinadi: «Men tomimning ustida boʻlgan holimda Nabiy ﷺ ning qiroatlarini eshitib turardim», dedi.Умму Ҳани (розияллоҳу анҳо)дан ривоят қилинади: «Мен томимнинг устида бўлган ҳолимда Набий ﷺ нинг қироатларини эшитиб турардим», деди.
حَدَّثَنَا مَحْمُودُ بْنُ غَيْلانَ، قَالَ: حَدَّثَنَا أَبُو دَاوُدَ، قَالَ: حَدَّثَنَا شُعْبَةُ، عَنْ مُعَاوِيَةَ بْنِ قُرَّةَ، قَالَ: سَمِعْتُ عَبْدَ اللهِ بْنَ مُغَفَّلٍ، يَقُولُ: رَأَيْتُ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم، عَلَى نَاقَتِهِ يَوْمَ الْفَتْحِ، وَهُوَ يَقْرَأُ: إِنَّا فَتَحْنَا لَكَ فَتْحًا مُبِينًا لِيَغْفِرَ لَكَ اللَّهُ مَا تَقَدَّمَ مِنْ ذَنْبِكَ وَمَا تَأَخَّرَ، قَالَ: فَقَرَأَ وَرَجَّعَ، قَالَ: وَقَالَ مُعَاوِيَةُ بْنُ قُرَّةَ: لَوْلا أَنْ يَجْتَمِعَ النَّاسُ عَلَيَّ لأَخَذْتُ لَكُمْ فِي ذَلِكَ الصَّوْتِ أَوْ قَالَ: اللَّحْنِ.
Umar ibn al-Xattob (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Biz Rasululloh ﷺ bilan bir safarda edik. Men u zotdan bir narsa haqida uch marta soʻradim, ammo u zot menga javob bermadilar. Oʻzimga oʻzim: «Onang seni yoʻqotgur, ey Xattob oʻgʻli, Rasululloh ﷺga uch marta gapirding, u zot senga javob bermadilar», dedim. Soʻng ulovimga minib, mening haqimda biror narsa nozil boʻlganidan qoʻrqib, oldinga oʻtib ketdim. Shunda: «Ey Umar! Umar qani?» deb chaqirayotgan bir jarchini eshitdim. Men haqimda biror narsa nozil boʻlgan boʻlsa kerak deb oʻylab, orqaga qaytdim. Paygʻambar ﷺ: «Kecha menga bir sura nozil boʻldi, u menga dunyo va undagi bor narsalardan koʻra sevimliroqdir: {Albatta, Biz senga ochiq-oydin fath ato etdik. Alloh sening avvalgi va keyingi gunohlaringni magʻfirat qilishi uchun} (Fath 1-2)», dedilar.Умар ибн ал-Хаттоб (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Биз Расулуллоҳ ﷺ билан бир сафарда эдик. Мен у зотдан бир нарса ҳақида уч марта сўрадим, аммо у зот менга жавоб бермадилар. Ўзимга ўзим: «Онанг сени йўқотгур, эй Хаттоб ўғли, Расулуллоҳ ﷺга уч марта гапирдинг, у зот сенга жавоб бермадилар», дедим. Сўнг уловимга миниб, менинг ҳақимда бирор нарса нозил бўлганидан қўрқиб, олдинга ўтиб кетдим. Шунда: «Эй Умар! Умар қани?» деб чақираётган бир жарчини эшитдим. Мен ҳақимда бирор нарса нозил бўлган бўлса керак деб ўйлаб, орқага қайтдим. Пайғамбар ﷺ: «Кеча менга бир сура нозил бўлди, у менга дунё ва ундаги бор нарсалардан кўра севимлироқдир: {Албатта, Биз сенга очиқ-ойдин фатҳ ато этдик. Аллоҳ сенинг аввалги ва кейинги гуноҳларингни мағфират қилиши учун} (Фатҳ 1-2)», дедилар.
حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ بْنُ سَعِيدٍ، قَالَ: حَدَّثَنَا نُوحُ بْنُ قَيْسٍ الْحُدَّانِيُّ، عَنْ حُسَامِ بْنِ مِصَكٍّ، عَنْ قَتَادَةَ، قَالَ: مَا بَعَثَ اللَّهُ نَبِيًّا إِلا حَسَنَ الْوَجْهِ، حَسَنَ الصَّوْتِ، وَكَانَ نَبِيُّكُمْ صلى الله عليه وسلم حَسَنَ الْوَجْهِ، حَسَنَ الصَّوْتِ، وَكَانَ لا يُرَجِّعُ.
Qatoda (rahimahulloh)dan rivoyat qilinadi: Alloh chiroyli yuzli va chiroyli ovozli boʻlmagan hech bir paygʻambarni yubormagan. Sizlarning Paygʻambaringiz ﷺ ham chiroyli yuzli, chiroyli ovozli edilar va u zot (qiroatda ovozini) titratib oʻqimasdilar.Қатода (раҳимаҳуллоҳ)дан ривоят қилинади: Аллоҳ чиройли юзли ва чиройли овозли бўлмаган ҳеч бир пайғамбарни юбормаган. Сизларнинг Пайғамбарингиз ﷺ ҳам чиройли юзли, чиройли овозли эдилар ва у зот (қироатда овозини) титратиб ўқимасдилар.
حَدَّثَنَا عَبْدُ اللهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، قَالَ: حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ حَسَّانَ، قَالَ: حَدَّثَنَا عَبْدُ الرَّحْمَنِ بْنُ أَبِي الزِّنَادِ، عَنْ عَمْرِو بْنِ أَبِي عَمْرٍو، عَنْ عِكْرِمَةَ، عَنِ ابْنِ عَبَّاسٍ، قَالَ: كَانَتْ قِرَاءَةُ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم، رُبَّمَا يَسْمَعُهَا مَنْ فِي الْحُجْرَةِ وَهُوَ فِي الْبَيْتِ.
Ibn Abbos (roziyallohu anhumo) shunday dedi: «Paygʻambar ﷺ uyda boʻlganlarida, qiroatlari hujrada boʻlgan kishi eshitadigan darajada (ovozda) boʻlar edi.»Ибн Аббос (розияллоҳу анҳумо) шундай деди: «Пайғамбар ﷺ уйда бўлганларида, қироатлари ҳужрада бўлган киши эшитадиган даражада (овозда) бўлар эди.»