حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا أَبُو صَفْوَانَ، عَنْ أُسَامَةَ بْنِ زَيْدٍ، عَنِ ابْنِ شِهَابٍ، عَنْ أَنَسِ بْنِ مَالِكٍ، قَالَ أَتَى رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم عَلَى حَمْزَةَ يَوْمَ أُحُدٍ فَوَقَفَ عَلَيْهِ فَرَآهُ قَدْ مُثِّلَ بِهِ فَقَالَ " لَوْلاَ أَنْ تَجِدَ صَفِيَّةُ فِي نَفْسِهَا لَتَرَكْتُهُ حَتَّى تَأْكُلَهُ الْعَافِيَةُ حَتَّى يُحْشَرَ يَوْمَ الْقِيَامَةِ مِنْ بُطُونِهَا " . قَالَ ثُمَّ دَعَا بِنَمِرَةٍ فَكَفَّنَهُ فِيهَا فَكَانَتْ إِذَا مُدَّتْ عَلَى رَأْسِهِ بَدَتْ رِجْلاَهُ وَإِذَا مُدَّتْ عَلَى رِجْلَيْهِ بَدَا رَأْسُهُ . قَالَ فَكَثُرَ الْقَتْلَى وَقَلَّتِ الثِّيَابُ . قَالَ فَكُفِّنَ الرَّجُلُ وَالرَّجُلاَنِ وَالثَّلاَثَةُ فِي الثَّوْبِ الْوَاحِدِ ثُمَّ يُدْفَنُونَ فِي قَبْرٍ وَاحِدٍ فَجَعَلَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَسْأَلُ عَنْهُمْ " أَيُّهُمْ أَكْثَرُ قُرْآنًا " . فَيُقَدِّمُهُ إِلَى الْقِبْلَةِ . قَالَ فَدَفَنَهُمْ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم وَلَمْ يُصَلِّ عَلَيْهِمْ . قَالَ أَبُو عِيسَى حَدِيثُ أَنَسٍ حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ لاَ نَعْرِفُهُ مِنْ حَدِيثِ أَنَسٍ إِلاَّ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . النَّمِرَةُ الْكِسَاءُ الْخَلَقُ . وَقَدْ خُولِفَ أُسَامَةُ بْنُ زَيْدٍ فِي رِوَايَةِ هَذَا الْحَدِيثِ فَرَوَى اللَّيْثُ بْنُ سَعْدٍ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ جَابِرِ بْنِ عَبْدِ اللَّهِ . وَرَوَى مَعْمَرٌ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ عَبْدِ اللَّهِ بْنِ ثَعْلَبَةَ عَنْ جَابِرٍ . وَلاَ نَعْلَمُ أَحَدًا ذَكَرَهُ عَنِ الزُّهْرِيِّ عَنْ أَنَسٍ إِلاَّ أُسَامَةَ بْنَ زَيْدٍ . وَسَأَلْتُ مُحَمَّدًا عَنْ هَذَا الْحَدِيثِ فَقَالَ حَدِيثُ اللَّيْثِ عَنِ ابْنِ شِهَابٍ عَنْ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ كَعْبِ بْنِ مَالِكٍ عَنْ جَابِرٍ أَصَحُّ .
Anas ibn Molik (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: U: «Rasululloh ﷺ Uhud kuni Hamza (roziyallohu anhu)ning oldiga keldilar va uning yonida toʻxtadilar. Uni jasadi buzib tashlangan holda koʻrib: ‹Agar Safiyya koʻngliga ogʻir olmaganda edi, men uni qiyomat kunigacha hayvonlarning qornidan tirilib chiqishi uchun ularga yedirilsin deb (shu holida) qoldirgan boʻlardim›, dedilar», dedi. (Anas) dedi: «Soʻng u zot bir namira (eski choʻgʻ) keltirtirib, uni shunga kafanladilar. U boshiga tortilsa, oyoqlari chiqib qolar, oyoqlariga tortilsa, boshi chiqib qolar edi». (Anas) dedi: «Oʻliklar koʻp, kiyim-kechak oz edi». (Anas) dedi: «Bir kishi, ikki kishi va uch kishi bitta kiyimda kafanlanib, soʻng bitta qabrga koʻmilar edi. Rasululloh ﷺ ular haqida: ‹Qaysilari Qurʼonni koʻproq (yod) biladi?› deb soʻrab, uni qiblaga oldinga qoʻyar edilar». (Anas) dedi: «Rasululloh ﷺ ularni koʻmdilar, lekin ularga janoza namozini oʻqimadilar». Abu Iso aytdi: Anasning hadisi hasan gʻaribdir, biz uni Anasning hadisidan faqat shu yoʻl bilan bilamiz. Namira — eskirgan choʻgʻ (kiyim)dir. Usoma ibn Zaydga bu hadisni rivoyat qilishda muxoliflik qilingan: Lays ibn Saʼd uni Ibn Shihobdan, u Abdurrahmon ibn Kaʼb ibn Molikdan, u Jobir ibn Abdullohdan rivoyat qilgan. Maʼmar esa az-Zuhriydan, u Abdulloh ibn Saʼlabadan, u Jobirdan rivoyat qilgan. Biz az-Zuhriydan, u Anasdan deb, Usoma ibn Zayddan boshqa hech kim zikr qilganini bilmaymiz. Men Muhammaddan bu hadis haqida soʻradim, u: Laysning Ibn Shihobdan, u Abdurrahmon ibn Kaʼb ibn Molikdan, u Jobirdan rivoyat qilgan hadisi asahroqdir, dedi.Анас ибн Молик (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: У: «Расулуллоҳ ﷺ Уҳуд куни Ҳамза (розияллоҳу анҳу)нинг олдига келдилар ва унинг ёнида тўхтадилар. Уни жасади бузиб ташланган ҳолда кўриб: ‹Агар Сафийя кўнглига оғир олмаганда эди, мен уни қиёмат кунигача ҳайвонларнинг қорнидан тирилиб чиқиши учун уларга едирилсин деб (шу ҳолида) қолдирган бўлардим›, дедилар», деди. (Анас) деди: «Сўнг у зот бир намира (эски чўғ) келтиртириб, уни шунга кафанладилар. У бошига тортилса, оёқлари чиқиб қолар, оёқларига тортилса, боши чиқиб қолар эди». (Анас) деди: «Ўликлар кўп, кийим-кечак оз эди». (Анас) деди: «Бир киши, икки киши ва уч киши битта кийимда кафанланиб, сўнг битта қабрга кўмилар эди. Расулуллоҳ ﷺ улар ҳақида: ‹Қайсилари Қуръонни кўпроқ (ёд) билади?› деб сўраб, уни қиблага олдинга қўяр эдилар». (Анас) деди: «Расулуллоҳ ﷺ уларни кўмдилар, лекин уларга жаноза намозини ўқимадилар». Абу Исо айтди: Анаснинг ҳадиси ҳасан ғарибдир, биз уни Анаснинг ҳадисидан фақат шу йўл билан биламиз. Намира — эскирган чўғ (кийим)дир. Усома ибн Зайдга бу ҳадисни ривоят қилишда мухолифлик қилинган: Лайс ибн Саъд уни Ибн Шиҳобдан, у Абдурраҳмон ибн Каъб ибн Моликдан, у Жобир ибн Абдуллоҳдан ривоят қилган. Маъмар эса аз-Зуҳрийдан, у Абдуллоҳ ибн Саълабадан, у Жобирдан ривоят қилган. Биз аз-Зуҳрийдан, у Анасдан деб, Усома ибн Зайддан бошқа ҳеч ким зикр қилганини билмаймиз. Мен Муҳаммаддан бу ҳадис ҳақида сўрадим, у: Лайснинг Ибн Шиҳобдан, у Абдурраҳмон ибн Каъб ибн Моликдан, у Жобирдан ривоят қилган ҳадиси асаҳроқдир, деди.