حَدَّثَنَا قُتَيْبَةُ، حَدَّثَنَا ابْنُ لَهِيعَةَ، عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ، عَنْ أَبِيهِ، عَنْ جَدِّهِ، أَنَّ النَّبِيَّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " أَيُّمَا رَجُلٍ نَكَحَ امْرَأَةً فَدَخَلَ بِهَا فَلاَ يَحِلُّ لَهُ نِكَاحُ ابْنَتِهَا فَإِنْ لَمْ يَكُنْ دَخَلَ بِهَا فَلْيَنْكِحِ ابْنَتَهَا وَأَيُّمَا رَجُلٍ نَكَحَ امْرَأَةً فَدَخَلَ بِهَا أَوْ لَمْ يَدْخُلْ بِهَا فَلاَ يَحِلُّ لَهُ نِكَاحُ أُمِّهَا " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ لاَ يَصِحُّ مِنْ قِبَلِ إِسْنَادِهِ وَإِنَّمَا رَوَاهُ ابْنُ لَهِيعَةَ وَالْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ عَنْ عَمْرِو بْنِ شُعَيْبٍ . وَالْمُثَنَّى بْنُ الصَّبَّاحِ وَابْنُ لَهِيعَةَ يُضَعَّفَانِ فِي الْحَدِيثِ . وَالْعَمَلُ عَلَى هَذَا عِنْدَ أَكْثَرِ أَهْلِ الْعِلْمِ قَالُوا إِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ امْرَأَةً ثُمَّ طَلَّقَهَا قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا حَلَّ لَهُ أَنْ يَنْكِحَ ابْنَتَهَا وَإِذَا تَزَوَّجَ الرَّجُلُ الاِبْنَةَ فَطَلَّقَهَا قَبْلَ أَنْ يَدْخُلَ بِهَا لَمْ يَحِلَّ لَهُ نِكَاحُ أُمِّهَا لِقَوْلِ اللَّهِ تَعَالَى (وَأُمَّهَاتُ نِسَائِكُمْ ) وَهُوَ قَوْلُ الشَّافِعِيِّ وَأَحْمَدَ وَإِسْحَاقَ .
Amr ibn Shuayb otasidan, u bobosidan rivoyat qilishicha, Nabiy ﷺ: «Qaysi bir kishi bir ayolga uylanib, u bilan qoʻshilgan boʻlsa, unga uning qizini nikohlash halol boʻlmaydi. Agar u bilan qoʻshilmagan boʻlsa, uning qizini nikohlasa boʻladi. Qaysi bir kishi bir ayolga uylanib, u bilan qoʻshilgan boʻlsin yoki qoʻshilmagan boʻlsin, unga uning onasini nikohlash halol boʻlmaydi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis isnodi tomonidan sahih emas. Buni faqat Ibn Lahiʼa va Musanno ibn Sabboh Amr ibn Shuaybdan rivoyat qilganlar. Musanno ibn Sabboh va Ibn Lahiʼa esa hadisda zaif sanaladilar. Koʻpchilik ilm ahli nazdida amal shunga koʻradir; ular aytishlaricha: Kishi bir ayolga uylanib, u bilan qoʻshilishdan oldin uni taloq qilsa, unga uning qizini nikohlash halol boʻladi; kishi qizga uylanib, u bilan qoʻshilishdan oldin uni taloq qilsa, unga uning onasini nikohlash halol boʻlmaydi. Bu Allohning {…ayollaringizning onalari…} (Niso 23) degan soʻziga koʻradir. Bu Shofeʼiy, Ahmad va Ishoqning soʻzidir.Амр ибн Шуайб отасидан, у бобосидан ривоят қилишича, Набий ﷺ: «Қайси бир киши бир аёлга уйланиб, у билан қўшилган бўлса, унга унинг қизини никоҳлаш ҳалол бўлмайди. Агар у билан қўшилмаган бўлса, унинг қизини никоҳласа бўлади. Қайси бир киши бир аёлга уйланиб, у билан қўшилган бўлсин ёки қўшилмаган бўлсин, унга унинг онасини никоҳлаш ҳалол бўлмайди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис исноди томонидан саҳиҳ эмас. Буни фақат Ибн Лаҳиъа ва Мусанно ибн Саббоҳ Амр ибн Шуайбдан ривоят қилганлар. Мусанно ибн Саббоҳ ва Ибн Лаҳиъа эса ҳадисда заиф саналадилар. Кўпчилик илм аҳли наздида амал шунга кўрадир; улар айтишларича: Киши бир аёлга уйланиб, у билан қўшилишдан олдин уни талоқ қилса, унга унинг қизини никоҳлаш ҳалол бўлади; киши қизга уйланиб, у билан қўшилишдан олдин уни талоқ қилса, унга унинг онасини никоҳлаш ҳалол бўлмайди. Бу Аллоҳнинг {…аёлларингизнинг оналари…} (Нисо 23) деган сўзига кўрадир. Бу Шофеъий, Аҳмад ва Ишоқнинг сўзидир.