HadislarҲадисларPaygʻambarlar vorislariПайғамбарлар ворислари
Jomeʼ at-Termiziy · HadisЖомеъ ат-Термизий · Ҳадис2325Bob 17:Боб 17: Dunyo misoli toʻrt kishi misolidek ekani haqida kelgan narsaДунё мисоли тўрт киши мисолидек экани ҳақида келган нарсаباب مَا جَاءَ مَثَلُ الدُّنْيَا مَثَلُ أَرْبَعَةِ نَفَرٍ

حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ إِسْمَاعِيلَ، حَدَّثَنَا أَبُو نُعَيْمٍ، حَدَّثَنَا عُبَادَةُ بْنُ مُسْلِمٍ، حَدَّثَنَا يُونُسُ بْنُ خَبَّابٍ، عَنْ سَعِيدٍ الطَّائِيِّ أَبِي الْبَخْتَرِيِّ، أَنَّهُ قَالَ حَدَّثَنِي أَبُو كَبْشَةَ الأَنْمَارِيُّ، أَنَّهُ سَمِعَ رَسُولَ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم يَقُولُ ‏"‏ ثَلاَثَةٌ أُقْسِمُ عَلَيْهِنَّ وَأُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا فَاحْفَظُوهُ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ ‏"‏ مَا نَقَصَ مَالُ عَبْدٍ مِنْ صَدَقَةٍ وَلاَ ظُلِمَ عَبْدٌ مَظْلِمَةً فَصَبَرَ عَلَيْهَا إِلاَّ زَادَهُ اللَّهُ عِزًّا وَلاَ فَتَحَ عَبْدٌ بَابَ مَسْأَلَةٍ إِلاَّ فَتَحَ اللَّهُ عَلَيْهِ بَابَ فَقْرٍ أَوْ كَلِمَةً نَحْوَهَا وَأُحَدِّثُكُمْ حَدِيثًا فَاحْفَظُوهُ قَالَ ‏"‏ إِنَّمَا الدُّنْيَا لأَرْبَعَةِ نَفَرٍ عَبْدٍ رَزَقَهُ اللَّهُ مَالاً وَعِلْمًا فَهُوَ يَتَّقِي فِيهِ رَبَّهُ وَيَصِلُ فِيهِ رَحِمَهُ وَيَعْلَمُ لِلَّهِ فِيهِ حَقًّا فَهَذَا بِأَفْضَلِ الْمَنَازِلِ وَعَبْدٍ رَزَقَهُ اللَّهُ عِلْمًا وَلَمْ يَرْزُقْهُ مَالاً فَهُوَ صَادِقُ النِّيَّةِ يَقُولُ لَوْ أَنَّ لِي مَالاً لَعَمِلْتُ بِعَمَلِ فُلاَنٍ فَهُوَ بِنِيَّتِهِ فَأَجْرُهُمَا سَوَاءٌ وَعَبْدٍ رَزَقَهُ اللَّهُ مَالاً وَلَمْ يَرْزُقْهُ عِلْمًا فَهُوَ يَخْبِطُ فِي مَالِهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ لاَ يَتَّقِي فِيهِ رَبَّهُ وَلاَ يَصِلُ فِيهِ رَحِمَهُ وَلاَ يَعْلَمُ لِلَّهِ فِيهِ حَقًّا فَهَذَا بِأَخْبَثِ الْمَنَازِلِ وَعَبْدٍ لَمْ يَرْزُقْهُ اللَّهُ مَالاً وَلاَ عِلْمًا فَهُوَ يَقُولُ لَوْ أَنَّ لِي مَالاً لَعَمِلْتُ فِيهِ بِعَمَلِ فُلاَنٍ فَهُوَ بِنِيَّتِهِ فَوِزْرُهُمَا سَوَاءٌ ‏"‏ ‏.‏ قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ ‏.‏

Abu Kabsha al-Anmoriy (roziyallohu anhu) Rasululloh ﷺdan eshitganini rivoyat qiladi: U zot: «Uchta narsaga qasam ichaman va sizlarga bir hadis aytaman, uni yodda saqlanglar», dedilar. Soʻng: «Bandaning moli sadaqa sababli kamayib qolmaydi; banda biror zulmga uchrab, unga sabr qilsa, Alloh uning izzatini ziyoda qiladi; banda tilanchilik eshigini ochsa, Alloh unga faqirlik eshigini ochadi», — yo shunga oʻxshash bir soʻzni aytdilar. «Va sizlarga bir hadis aytaman, uni yodda saqlanglar», dedilar va: «Albatta, dunyo toʻrt kishi uchundir: Alloh mol va ilm bergan banda — u molida Robbidan qoʻrqadi, undan qarindoshlik rishtasini ulaydi va unda Allohning haqqi borligini biladi — bu eng afzal darajadagi kishidir. Va Alloh ilm bergan, lekin mol bermagan banda — u sodiq niyatli boʻlib: ‹Agar menda mol boʻlganida, men ham falonchining ishini qilgan boʻlardim›, deydi. Bas, u niyatiga koʻra (savob oladi), ikkalasining ajri barobardir. Va Alloh mol bergan, lekin ilm bermagan banda — u molini ilmsiz ravishda toʻs-toʻpolon sarflaydi, unda Robbidan qoʻrqmaydi, undan qarindoshlik rishtasini ulamaydi va unda Allohning haqqi borligini bilmaydi — bu eng yomon darajadagi kishidir. Va Alloh na mol, na ilm bergan banda — u: ‹Agar menda mol boʻlganida, men ham falonchining ishini qilgan boʻlardim›, deydi. Bas, u niyatiga koʻra (gunoh yuklanadi), ikkalasining gunohi barobardir», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan sahihdir.Абу Кабша ал-Анморий (розияллоҳу анҳу) Расулуллоҳ ﷺдан эшитганини ривоят қилади: У зот: «Учта нарсага қасам ичаман ва сизларга бир ҳадис айтаман, уни ёдда сақланглар», дедилар. Сўнг: «Банданинг моли садақа сабабли камайиб қолмайди; банда бирор зулмга учраб, унга сабр қилса, Аллоҳ унинг иззатини зиёда қилади; банда тиланчилик эшигини очса, Аллоҳ унга фақирлик эшигини очади», — ё шунга ўхшаш бир сўзни айтдилар. «Ва сизларга бир ҳадис айтаман, уни ёдда сақланглар», дедилар ва: «Албатта, дунё тўрт киши учундир: Аллоҳ мол ва илм берган банда — у молида Роббидан қўрқади, ундан қариндошлик риштасини улайди ва унда Аллоҳнинг ҳаққи борлигини билади — бу энг афзал даражадаги кишидир. Ва Аллоҳ илм берган, лекин мол бермаган банда — у содиқ ниятли бўлиб: ‹Агар менда мол бўлганида, мен ҳам фалончининг ишини қилган бўлардим›, дейди. Бас, у ниятига кўра (савоб олади), иккаласининг ажри баробардир. Ва Аллоҳ мол берган, лекин илм бермаган банда — у молини илмсиз равишда тўс-тўполон сарфлайди, унда Роббидан қўрқмайди, ундан қариндошлик риштасини уламайди ва унда Аллоҳнинг ҳаққи борлигини билмайди — бу энг ёмон даражадаги кишидир. Ва Аллоҳ на мол, на илм берган банда — у: ‹Агар менда мол бўлганида, мен ҳам фалончининг ишини қилган бўлардим›, дейди. Бас, у ниятига кўра (гуноҳ юкланади), иккаласининг гуноҳи баробардир», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан саҳиҳдир.

Darajasi:Даражаси: SahihСаҳиҳ