حَدَّثَنَا عَبْدُ اللَّهِ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ، أَخْبَرَنَا عُبَيْدُ اللَّهِ بْنُ مُوسَى، عَنْ إِسْرَائِيلَ، عَنِ السُّدِّيِّ، عَنْ أَبِي مَالِكٍ، عَنِ الْبَرَاءِ: (وَلاَ تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ ) قَالَ نَزَلَتْ فِينَا مَعْشَرَ الأَنْصَارِ كُنَّا أَصْحَابَ نَخْلٍ فَكَانَ الرَّجُلُ يَأْتِي مِنْ نَخْلِهِ عَلَى قَدْرِ كَثْرَتِهِ وَقِلَّتِهِ وَكَانَ الرَّجُلُ يَأْتِي بِالْقِنْوِ وَالْقِنْوَيْنِ فَيُعَلِّقُهُ فِي الْمَسْجِدِ وَكَانَ أَهْلُ الصُّفَّةِ لَيْسَ لَهُمْ طَعَامٌ فَكَانَ أَحَدُهُمْ إِذَا جَاعَ أَتَى الْقِنْوَ فَضَرَبَهُ بِعَصَاهُ فَيَسْقُطُ مِنَ الْبُسْرِ وَالتَّمْرِ فَيَأْكُلُ وَكَانَ نَاسٌ مِمَّنْ لاَ يَرْغَبُ فِي الْخَيْرِ يَأْتِي الرَّجُلُ بِالْقِنْوِ فِيهِ الشِّيصُ وَالْحَشَفُ وَبِالْقِنْوِ قَدِ انْكَسَرَ فَيُعَلِّقُهُ فَأَنْزَلَ اللَّهُ تَعَالَى : (يَا أَيُّهَا الَّذِينَ آمَنُوا أَنْفِقُوا مِنْ طَيِّبَاتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّا أَخْرَجْنَا لَكُمْ مِنَ الأَرْضِ وَلاَ تَيَمَّمُوا الْخَبِيثَ مِنْهُ تُنْفِقُونَ وَلَسْتُمْ بِآخِذِيهِ إِلاَّ أَنْ تُغْمِضُوا فِيهِ ) قَالُوا لَوْ أَنَّ أَحَدَكُمْ أُهْدِيَ إِلَيْهِ مِثْلُ مَا أَعْطَى لَمْ يَأْخُذْهُ إِلاَّ عَلَى إِغْمَاضٍ وَحَيَاءٍ قَالَ فَكُنَّا بَعْدَ ذَلِكَ يَأْتِي أَحَدُنَا بِصَالِحِ مَا عِنْدَهُ . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ صَحِيحٌ وَأَبُو مَالِكٍ هُوَ الْغِفَارِيُّ وَيُقَالُ اسْمُهُ غَزْوَانُ وَقَدْ رَوَى سُفْيَانُ عَنِ السُّدِّيِّ شَيْئًا مِنْ هَذَا .
Baro (roziyallohu anhu) {Undan yomonini infoq qilishga qasd qilmanglar} (Baqara 267) oyati haqida aytadi: U biz ansoriylar haqida nozil boʻldi. Biz xurmozor egalari edik. Kishi xurmozoridan oz-koʻpligiga qarab (xurmo) keltirar edi. Birovi bir-ikki shingil (xurmo) keltirib, uni masjidga osib qoʻyar edi. Ahli Suffa esa taomsiz edi, ulardan biri ochiqqanda shingil oldiga kelib, uni hassasi bilan urar, undan xom va yetilgan xurmo toʻkilar, u esa yeb olar edi. Yaxshilikka ragʻbati boʻlmagan baʼzi kishilar esa shingilda yomon, qotib qolgan xurmo boʻlganini, yoki singan shingilni keltirib osib qoʻyar edi. Shunda Alloh taolo: {Ey iymon keltirganlar, kasb qilgan halol-pok narsalaringizdan va Biz sizlar uchun yerdan chiqargan narsalardan infoq qilinglar. Undan yomonini infoq qilishga qasd qilmanglar; holbuki, oʻzingiz ham koʻz yummasdan uni olmas edingiz} (Baqara 267) oyatini nozil qildi. Ular: «Sizdan biringizga oʻzi bergani kabi narsa hadya qilinsa, uni faqat koʻz yumib va uyalibgina olardi», deyishdi. (Baro) aytdi: Shundan keyin har birimiz oʻzida bor narsaning yaxshisini keltiradigan boʻldik. Abu Iso aytdi: Bu hadis hasan gʻarib sahihdir. Abu Molik — gʻiforiydir, ismi Gʻazvon deyiladi. Sufyon as-Suddiydan bundan bir qismini rivoyat qilgan.Баро (розияллоҳу анҳу) {Ундан ёмонини инфоқ қилишга қасд қилманглар} (Бақара 267) ояти ҳақида айтади: У биз ансорийлар ҳақида нозил бўлди. Биз хурмозор эгалари эдик. Киши хурмозоридан оз-кўплигига қараб (хурмо) келтирар эди. Бирови бир-икки шингил (хурмо) келтириб, уни масжидга осиб қўяр эди. Аҳли Суффа эса таомсиз эди, улардан бири очиққанда шингил олдига келиб, уни ҳассаси билан урар, ундан хом ва етилган хурмо тўкилар, у эса еб олар эди. Яхшиликка рағбати бўлмаган баъзи кишилар эса шингилда ёмон, қотиб қолган хурмо бўлганини, ёки синган шингилни келтириб осиб қўяр эди. Шунда Аллоҳ таоло: {Эй иймон келтирганлар, касб қилган ҳалол-пок нарсаларингиздан ва Биз сизлар учун ердан чиқарган нарсалардан инфоқ қилинглар. Ундан ёмонини инфоқ қилишга қасд қилманглар; ҳолбуки, ўзингиз ҳам кўз юммасдан уни олмас эдингиз} (Бақара 267) оятини нозил қилди. Улар: «Сиздан бирингизга ўзи бергани каби нарса ҳадя қилинса, уни фақат кўз юмиб ва уялибгина оларди», дейишди. (Баро) айтди: Шундан кейин ҳар биримиз ўзида бор нарсанинг яхшисини келтирадиган бўлдик. Абу Исо айтди: Бу ҳадис ҳасан ғариб саҳиҳдир. Абу Молик — ғифорийдир, исми Ғазвон дейилади. Суфён ас-Суддийдан бундан бир қисмини ривоят қилган.