حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا يَحْيَى بْنُ سَعِيدٍ، عَنْ إِسْمَاعِيلَ بْنِ أَبِي خَالِدٍ، حَدَّثَنِي قَيْسٌ، وَهُوَ ابْنُ أَبِي حَازِمٍ عَنْ عُقْبَةَ بْنِ عَامِرٍ الْجُهَنِيِّ، عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم قَالَ " قَدْ أَنْزَلَ اللَّهُ عَلَىَّ آيَاتٍ لَمْ يُرَ مِثْلُهُنَّ : ( قلْ أَعُوذُ بِرَبِّ النَّاسِ ) إِلَى آخِرِ السُّورَةِ وَ : (قلْ أَعُوذُ بِرَبِّ الْفَلَقِ ) إِلَى آخِرِ السُّورَةِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ صَحِيحٌ .
حَدَّثَنَا مُحَمَّدُ بْنُ بَشَّارٍ، حَدَّثَنَا صَفْوَانُ بْنُ عِيسَى، حَدَّثَنَا الْحَارِثُ بْنُ عَبْدِ الرَّحْمَنِ بْنِ أَبِي ذُبَابٍ، عَنْ سَعِيدِ بْنِ أَبِي سَعِيدٍ الْمَقْبُرِيِّ، عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ، قَالَ قَالَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم " لَمَّا خَلَقَ اللَّهُ آدَمَ وَنَفَخَ فِيهِ الرُّوحَ عَطَسَ فَقَالَ الْحَمْدُ لِلَّهِ فَحَمِدَ اللَّهَ بِإِذْنِهِ فَقَالَ لَهُ رَبُّهُ يَرْحَمُكَ اللَّهُ يَا آدَمُ اذْهَبْ إِلَى أُولَئِكَ الْمَلاَئِكَةِ إِلَى مَلإٍ مِنْهُمْ جُلُوسٍ فَقُلِ السَّلاَمُ عَلَيْكُمْ . قَالُوا وَعَلَيْكَ السَّلاَمُ وَرَحْمَةُ اللَّهِ . ثُمَّ رَجَعَ إِلَى رَبِّهِ فَقَالَ إِنَّ هَذِهِ تَحِيَّتُكَ وَتَحِيَّةُ بَنِيكَ بَيْنَهُمْ . فَقَالَ اللَّهُ لَهُ وَيَدَاهُ مَقْبُوضَتَانِ اخْتَرْ أَيَّهُمَا شِئْتَ قَالَ اخْتَرْتُ يَمِينَ رَبِّي وَكِلْتَا يَدَىْ رَبِّي يَمِينٌ مُبَارَكَةٌ . ثُمَّ بَسَطَهَا فَإِذَا فِيهَا آدَمُ وَذُرِّيَّتُهُ فَقَالَ أَىْ رَبِّ مَا هَؤُلاَءِ فَقَالَ هَؤُلاَءِ ذُرِّيَّتُكَ فَإِذَا كُلُّ إِنْسَانٍ مَكْتُوبٌ عُمْرُهُ بَيْنَ عَيْنَيْهِ فَإِذَا فِيهِمْ رَجُلٌ أَضْوَؤُهُمْ أَوْ مِنْ أَضْوَئِهِمْ . قَالَ يَا رَبِّ مَنْ هَذَا قَالَ هَذَا ابْنُكَ دَاوُدُ قَدْ كَتَبْتُ لَهُ عُمْرَ أَرْبَعِينَ سَنَةً . قَالَ يَا رَبِّ زِدْهُ فِي عُمْرِهِ . قَالَ ذَاكَ الَّذِي كَتَبْتُ لَهُ . قَالَ أَىْ رَبِّ فَإِنِّي قَدْ جَعَلْتُ لَهُ مِنْ عُمْرِي سِتِّينَ سَنَةً قَالَ أَنْتَ وَذَاكَ . قَالَ ثُمَّ أُسْكِنَ الْجَنَّةَ مَا شَاءَ اللَّهُ ثُمَّ أُهْبِطَ مِنْهَا فَكَانَ آدَمُ يَعُدُّ لِنَفْسِهِ . قَالَ فَأَتَاهُ مَلَكُ الْمَوْتِ فَقَالَ لَهُ آدَمُ قَدْ عَجِلْتَ قَدْ كُتِبَ لِي أَلْفُ سَنَةٍ . قَالَ بَلَى وَلَكِنَّكَ جَعَلْتَ لاِبْنِكَ دَاوُدَ سِتِّينَ سَنَةً فَجَحَدَ فَجَحَدَتْ ذُرِّيَّتُهُ وَنَسِيَ فَنَسِيَتْ ذُرِّيَّتُهُ . قَالَ فَمِنْ يَوْمِئِذٍ أُمِرَ بِالْكِتَابِ وَالشُّهُودِ " . قَالَ أَبُو عِيسَى هَذَا حَدِيثٌ حَسَنٌ غَرِيبٌ مِنْ هَذَا الْوَجْهِ . وَقَدْ رُوِيَ مِنْ غَيْرِ وَجْهٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم مِنْ رِوَايَةِ زَيْدِ بْنِ أَسْلَمَ عَنْ أَبِي صَالِحٍ عَنْ أَبِي هُرَيْرَةَ عَنِ النَّبِيِّ صلى الله عليه وسلم .
Abu Hurayra (roziyallohu anhu)dan rivoyat qilinadi: Rasululloh ﷺ: «Alloh Odamni yaratib, unga ruh ufurganida, u aksa urdi-da: ‹Alhamdulillah (Hamd Allohga xosdir)›, dedi. Shunday qilib, u Allohning izni bilan Allohga hamd aytdi. Shunda Robbi unga: ‹Yarhamukalloh (Alloh senga rahm qilsin), ey Odam. Ana u farishtalarning oldiga — ulardan oʻtirgan bir jamoa oldiga borib, ‹Assalomu alaykum› degin›, dedi. Odam (shunday qildi), ular: ‹Va alaykas-salomu va rahmatulloh›, dedilar. Soʻng u Robbining huzuriga qaytdi. (Robbi) unga: ‹Bu — sening va avlodlaringning oʻzaro salomlashishidir›, dedi. Soʻngra Alloh — ikki qoʻli yopiq holatda — unga: ‹Ikkovidan xohlaganingni tanla›, dedi. U: ‹Robbimning oʻng (qoʻli)ni tanladim, vaholanki, Robbimning ikkala qoʻli ham muborak oʻng (qoʻl)dir›, dedi. Soʻng (Alloh) uni ochdi, qarasa, unda Odam va uning zurriyoti bor edi. U: ‹Ey Robbim, bular kimlar?› dedi. (Alloh): ‹Bular — sening zurriyotingdir›, dedi. Qarasa, har bir insonning umri ikki koʻzi oʻrtasiga yozib qoʻyilgan ekan. Ularning ichida nurli, yoki eng nurlilaridan boʻlgan bir kishi bor edi. U: ‹Ey Robbim, bu kim?› dedi. (Alloh): ‹Bu — sening oʻgʻling Dovuddir, men unga qirq yil umr yozdim›, dedi. U: ‹Ey Robbim, uning umrini ziyoda qil›, dedi. (Alloh): ‹Men unga yozganim ana shudir›, dedi. U: ‹Ey Robbim, men oʻz umrimdan unga oltmish yilni berdim›, dedi. (Alloh): ‹Sen va u (kelishganingiz boʻlsin)›, dedi. Soʻng u Alloh xohlagan muddat jannatda yashadi, keyin undan tushirildi. Odam oʻz (umri)ni sanab borardi. Bas, unga oʻlim farishtasi keldi. Odam unga: ‹Shoshilding-ku, menga ming yil yozilgan edi-ku›, dedi. (Farishta): ‹Ha, lekin sen oʻgʻling Dovudga oltmish yilni bergansan›, dedi. Shunda u (buni) inkor qildi, bas, uning zurriyoti ham inkor qildi; u unutdi, bas, uning zurriyoti ham unutdi. Ana oʻsha kundan boshlab yozuv va guvohlar (keltirish) buyurildi», dedilar. Abu Iso aytdi: Bu hadis bu yoʻ ldan hasan gʻaribdir. (Bu hadis) Abu Hurayradan Nabiy ﷺdan boshqa yoʻllar bilan ham — Zayd ibn Aslamning Abu Solihdan, uning Abu Hurayradan, uning Nabiy ﷺdan (qilgan) rivoyati bilan — rivoyat qilingan.Абу Ҳурайра (розияллоҳу анҳу)дан ривоят қилинади: Расулуллоҳ ﷺ: «Аллоҳ Одамни яратиб, унга руҳ уфурганида, у акса урди-да: ‹Алҳамдулиллаҳ (Ҳамд Аллоҳга хосдир)›, деди. Шундай қилиб, у Аллоҳнинг изни билан Аллоҳга ҳамд айтди. Шунда Робби унга: ‹Ярҳамукаллоҳ (Аллоҳ сенга раҳм қилсин), эй Одам. Ана у фаришталарнинг олдига — улардан ўтирган бир жамоа олдига бориб, ‹Ассалому алайкум› дегин›, деди. Одам (шундай қилди), улар: ‹Ва алайкас-салому ва раҳматуллоҳ›, дедилар. Сўнг у Роббининг ҳузурига қайтди. (Робби) унга: ‹Бу — сенинг ва авлодларингнинг ўзаро саломлашишидир›, деди. Сўнгра Аллоҳ — икки қўли ёпиқ ҳолатда — унга: ‹Икковидан хоҳлаганингни танла›, деди. У: ‹Роббимнинг ўнг (қўли)ни танладим, ваҳоланки, Роббимнинг иккала қўли ҳам муборак ўнг (қўл)дир›, деди. Сўнг (Аллоҳ) уни очди, қараса, унда Одам ва унинг зурриёти бор эди. У: ‹Эй Роббим, булар кимлар?› деди. (Аллоҳ): ‹Булар — сенинг зурриётингдир›, деди. Қараса, ҳар бир инсоннинг умри икки кўзи ўртасига ёзиб қўйилган экан. Уларнинг ичида нурли, ёки энг нурлиларидан бўлган бир киши бор эди. У: ‹Эй Роббим, бу ким?› деди. (Аллоҳ): ‹Бу — сенинг ўғлинг Довуддир, мен унга қирқ йил умр ёздим›, деди. У: ‹Эй Роббим, унинг умрини зиёда қил›, деди. (Аллоҳ): ‹Мен унга ёзганим ана шудир›, деди. У: ‹Эй Роббим, мен ўз умримдан унга олтмиш йилни бердим›, деди. (Аллоҳ): ‹Сен ва у (келишганингиз бўлсин)›, деди. Сўнг у Аллоҳ хоҳлаган муддат жаннатда яшади, кейин ундан туширилди. Одам ўз (умри)ни санаб борарди. Бас, унга ўлим фариштаси келди. Одам унга: ‹Шошилдинг-ку, менга минг йил ёзилган эди-ку›, деди. (Фаришта): ‹Ҳа, лекин сен ўғлинг Довудга олтмиш йилни бергансан›, деди. Шунда у (буни) инкор қилди, бас, унинг зурриёти ҳам инкор қилди; у унутди, бас, унинг зурриёти ҳам унутди. Ана ўша кундан бошлаб ёзув ва гувоҳлар (келтириш) буюрилди», дедилар. Абу Исо айтди: Бу ҳадис бу йў лдан ҳасан ғарибдир. (Бу ҳадис) Абу Ҳурайрадан Набий ﷺдан бошқа йўллар билан ҳам — Зайд ибн Асламнинг Абу Солиҳдан, унинг Абу Ҳурайрадан, унинг Набий ﷺдан (қилган) ривояти билан — ривоят қилинган.